Toets of onderzoek voor de overheid onafhankelijk is

Onafhankelijkheid Uit een artikelenreeks van NRC bleek dat de standaardvoorwaarden voor onderzoekscontracten van de overheid in strijd zijn met de beroepscode voor wetenschappers. De minister laat de voorwaarden nu onderzoeken.

Illustratie XF&M

Deskundigen gaan toetsen of de standaardvoorwaarden voor onderzoekscontracten van de overheid in overeenstemming zijn met de nieuwe gedragscode voor wetenschappelijke integriteit die deze maand van kracht wordt. Dat schrijft minister Ingrid van Engelshoven (D66, OCW) dinsdag aan de Kamer naar aanleiding van vragen van Kamerlid Zihni Özdil (Groenlinks) en op een verzoek van de Kamercommissie voor OCW.

De minister reageert daarmee op een artikelenserie in NRC over wetenschappelijk onderzoek in opdracht en het rapport ‘Vertrouwen in de Wetenschap’ van het Rathenau Instituut.

Lees ook: Overheid dwingt wetenschappers onafhankelijkheid op te geven

Geen poot om op te staan

De Rijksvoorwaarden zijn in regelrechte strijd met de beroepscode voor wetenschappers, zo bleek vorige maand uit een onderzoek van NRC. In een enquête gaf een grote groep wetenschappers aan druk te ervaren tijdens opdrachtonderzoek dat zij doen voor de overheid. Als zich conflicten voordoen met de overheid, hebben onderzoekers juridisch vaak geen poot om op te staan. Volgens de Algemene Rijksvoorwaarden voor diensten (Arvodi) bepaalt de ambtenaar en niet de onderzoeker of en hoe er wordt gepubliceerd. De overheid heeft alle rechten, en kan publicatie eindeloos uitstellen.

Uit het onderzoek van het Rathenau Instituut blijkt dat het op zich grote vertrouwen van mensen in de wetenschap daalt, zodra het om onderzoek in opdracht van de overheid of bedrijven gaat.

Leden van de commissie die de nieuwe gedragscode heeft opgesteld gaan nu toetsen de Rijjksvoorwaarden met die code overeenstemmen. „Op basis van die toetsing kan bepaald worden of er aanpassingen nodig zijn”, schrijft de minister.

    • Maarten Huygen