VN pleit in nieuw klimaatrapport voor ingrijpende maatregelen

Volgens de VN zijn “snelle, verstrekkende en nooit eerder vertoonde veranderingen” nodig om binnen de 1,5 graden opwarming te blijven.

Door de stijgende temperaturen smelt steeds meer ijs op Antarctica en ontstaan rivieren. Foto: EPA/JORGE ARIGONY / Instituto Antartica Chileno

Het maakt een groot verschil of de aarde 1,5 graden opwarmt of 2 graden. Daarom moeten landen er alles aan doen om de temperatuurstijging beperkt te houden tot 1,5 graden Celsius, staat in het Intergouvernementele Plan tegen Klimaatverandering (IPCC) van de Verenigde Naties. Het rapport is de uitwerking van afspraken die in 2015 zijn gemaakt in Parijs.

Het is volgens de VN nog niet te laat, maar om beneden de 1,5 graden opwarming te blijven zijn wel “snelle, verstrekkende en nooit eerder vertoonde veranderingen” nodig. In 2030 moet de CO2-uitstoot 45 procent lager zijn dan het was in 2010.

Dat betekent grootschalige veranderingen voor energiesystemen, hoe we omgaan met de grond en hoe we ons voortbewegen, stelt het rapport. Daarom zal het totaal aan maatregelen erg kostbaar zijn.

Het rapport is opgesteld na drie jaar wetenschappelijk onderzoek en in de laatste week nog heel wat gesteggel tussen de onderzoekers en overheidsvertegenwoordigers in Zuid-Korea, schrijft de BBC. Er moest een evenwicht worden gevonden tussen de harde data van de wetenschappers en de ingrijpende economische gevolgen van de strijd tegen de klimaatverandering waar regeringen zich zorgen over maken.

“Hernieuwbare energie moet 70 tot 85 procent van de energie zijn in 2050 om de opwarming op 1,5 graden in 2100 te houden”, schrijven de onderzoekers. Dat is nu 25 procent. “Als dat niet lukt, moeten er nieuwe methodes worden ontwikkeld om CO2 uit de lucht te halen.”

Het rapport stelt dat de zeespiegel tien centimeter minder stijgt als de temperatuur met 1,5 graden omhoog gaat in plaats van 2 graden. Sinds de negentiende eeuw is de temperatuur wereldwijd al met 1 graad gestegen. Dat komt volgens de onderzoekers door de industrialisatie die toen op kwam zetten.

Greenpeace en milieudefensie: laatste waarschuwing

In een eerste reactie aan persbureau ANP laat Greenpeace weten dat de inhoud ruimte biedt voor optimisme, maar dat er ook nog een hoop werk aan de winkel is.

“Dit is een monumentaal rapport. En een allerlaatste waarschuwing én kans om de desastreuze opwarming van de aarde te beperken”, zegt directeur Joris Thijssen van Greenpeace. Hij noemt het goed nieuws dat de opwarming van de aarde beperkt kan worden tot 1,5 graden Celsius in plaats van 2 graden.

Directeur Kirsten Schuijt van het Wereld Natuur Fonds roept na het lezen van het rapport alle landen op alle zeilen bij te zetten om de temperatuurstijging tot maximaal 1,5 graden te beperken: “Het verlies aan natuur, smeltende ijskappen en stijgende zeespiegel zal bij een stijging van 2 graden zo veel meer impact hebben op onze gezondheid, veiligheid en economische welvaart.”

Ook milieudefensie laat bij monde van campagneleider Freek Bersch aan ANP weten het rapport als laatste waarschuwing te zien voor bedrijven als Shell:

“Met deze kennis kunnen zij niet langer ontkennen dat nieuwe investeringen in olie, gas en kolen zeer onverantwoordelijk zijn.”

Correctie (8 oktober 2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat Feek Bersch campagneleider Klimaatzaken van Shell is. Dat klopt niet. Zijn naam is Freek Bersch en hij is campagneleider milieudefensie voor de zaak tegen Shell. Ook stijgt de zeespiegel volgens het rapport niet tien meter, maar tien centimeter minder. Hierboven is dit aangepast.

    • Arjan Meesterburrie