Opinie

    • Emilie van Outeren

Pechtolds geplande vertrek slaat een gat in de coalitie

De Haagse Stemming Vandaag onderhandelt de coalitie over de dividendbelasting. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Pechtold onderhandelt vanochtend ‘gewoon’ mee over alternatieven voor het afschaffen van de dividendbelasting. D66 beslist over zijn (tijdelijke) opvolging. En 50Plussers moeten zich van hun voorzitter beter gedragen.

COALITIERISICO: Zaterdagochtend belde Alexander Pechtold zijn collega-partijleiders uit de coalitie, Mark Rutte, Sybrand Buma en Gert-Jan Segers, om hun te vertellen dat zijn toespraak op het D66-congres zijn laatste zou zijn. Ze moeten het in Rutte III verder rooien zonder hem. Pechtolds vertrek kwam, ondanks alle speculatie over zijn houdbaarheid en recente privé-perikelen, toch nog als een verrassing. Een onaangename verrassing voor VVD, CDA en ChristenUnie, want niet alleen vertrekt een ervaren “grondlegger en steunpilaar van dit kabinet”, ook is een partij op zoek naar nieuw smoel en leiderschap onberekenbaar en een risico voor de stabiliteit van de toch al fragiele coalitie.

AFSCHEIDSINTERVIEW: Bij veel redacties lagen de ‘politieke necrologieën’ van Pechtold al klaar voor het moment dat hij zijn vertrek zou aankondigen. Hij wordt gememoreerd als de man die D66 uit het slop trok en tot een professionele partij maakte en als scherp debater voor wie politiek ook theater was. Pechtold had ook voor zijn afscheid een mediabeleid en benaderde in juni Vrij Nederland voor een groot exit-interview, waarin zijn privéleven overigens niet besproken mocht worden. “Ik denk dat een periode van onzekerheid voor D66 helemaal niet slecht is, om de bakens te verzetten”, zegt hij over het post-Pechtoldtijdperk. In onze podcast Haagse Zaken vertellen Mark Kranenburg en Petra de Koning meer over de geschiedenis van de partij.

OPVOLGINGSSPECULATIE: Zijn opvolging lijkt minder geregisseerd dan zijn vertrek, al heeft hij ook daar zeker over nagedacht. Het is “tijd voor een nieuwe generatie”, zei Pechtold, na 12,5 jaar partijleiderschap, en noemde in zijn speech onder andere Kamerleden Rob Jetten en Jan Paternotte. Dinsdag kiest de D66-fractie een nieuwe voorman/-vrouw, maar die persoon is niet automatisch de volgende leider en lijsttrekker van de partij. Voor die positie kunnen ook bewindspersonen en outsiders zich in de strijd gooien. “Wie moet het dan doen?” reageerden D66’ers de laatste maanden vaak op de speculaties over Pechtolds vertrek. Die vraag is nog niet beantwoord. En de verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn over vijf maanden.

DIVIDENDSOAP: Je zou het bijna vergeten, maar D66 had politiek een prima week gehad. Eric Wiebes zette vrijdag een volgende stap in het sluiten van een klimaatakkoord dat hard is voor de industrie en mild voor de burger. Nadat Unilever zijn verhuisplannen naar Nederland had ingetrokken, sneuvelde de controversiële afschaffing van de dividendbelasting. Een getergde Rutte moest vertellen dat het “teleurstellende nieuws” het kabinet noopt alle fiscale maatregelen voor het bedrijfsleven “op de zeef te leggen”. En dat was nog voordat bleek dat de duizenden rechtszaken die buitenlandse beleggingsfondsen tegen Nederland hebben aangespannen, geen reden hoeven te zijn om de dividendbelasting te schrappen. Vandaag onderhandelen de coalitiepartijen, inclusief Pechtold, over de besteding van bijna 2 miljard euro. Het CPB adviseerde om de vennootschapsbelasting verder te verlagen. Een oppositievoorstel om de Financiële Beschouwingen te heropenen, lijkt niet de route.

50PLUSSOAP: Geert Dales, sinds mei partijvoorzitter van 50Plus, had zaterdag in Utrecht het kader van de partij bijeen geroepen omdat hij ongelukkig is met het geruzie in en gelek uit de partij. In De Telegraaf kondigde hij een gedragscode aan waar leden zich aan zouden moeten houden. Al voor die er is, wordt een ex-bestuurslid (Sjanie Donker) overigens geroyeerd voor lekken naar NRC. Zij is één van de inmiddels drie leden die het bestuur van Dales hebben verlaten. Daarnaast vertrekt Martin van Rooijen uit de Tweede Kamer, hij wordt lijsttrekker voor de senaat. Op de bijeenkomst in Utrecht kwamen regionale en lokale bestuurders en vertegenwoordigers erachter dat ex-VVD’er Dales recent met de veroordeelde Jos van Rey sprak over gezamenlijk optrekken in de provincie Limburg. Maar samenvoeging van de fracties van 50Plus en Van Reys Volkspartij Limburg lijkt (voorlopig) van de baan, zei Dales.

BEL ME NOOIT: Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) wil hinderlijke telemarketing inperken en komt vandaag met een voorstel om ongevraagde telefonische verkoop te verbieden. Ze overweegt ook telemarketing richting bestaande klanten aan banden te leggen. En wil de veiligheidsvoorwaarden rond apparaten die met het internet verbonden zijn aanscherpen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Er zijn nog maar weinig politici die het systeem durven te verdedigen. Bijna niemand durft te zeggen: tot hier en niet verder. Zo groot is de angst om de boze burger tegen te spreken. Er is bijvoorbeeld nauwelijks een politicus te vinden die de wachtgeldregeling durft te verdedigen, uit angst om als een zakkenvuller te worden gezien. En niemand durft te zeggen dat Kamerleden veel meer ondersteuning nodig hebben.”

Alexander Pechtold uit in zijn afscheidsinterview in Vrij Nederland zorgen over de politiek.

    • Emilie van Outeren