Opinie

    • Frits Abrahams

‘Klinkklare kwakzalverij’

Wie in de medische wereld de jaarlijkse Meester Kackadorisprijs krijgt van de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) zal niet in gejuich uitbarsten. Het is geen echte prijs, maar een ironische terechtwijzing door bevoegde medici. De winnaar komt, hoewel daartoe uitgenodigd, dan ook zelden opdagen bij de prijsuitreiking.

Zaterdagmiddag liep het anders bij de jaarlijkse bijeenkomst van de VtdK in De Nieuwe Liefde in Amsterdam. Voorafgaand aan een symposium over het placebo-effect werd de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) uitgeroepen tot winnaar van de Meester Kackadorisprijs 2018. Dit omdat een faculteit de opleiding neurolinguïstisch programmeren (NLP) aanbiedt. Het juryrapport noemt NLP een pseudowetenschap. Emile Ratelband was als trainer jarenlang het gezicht van NLP in Nederland. De jury vermeldt verder dat de HAN ook een opleiding ‘complementaire zorg’ verzorgt, wat vaak neerkomt op alternatieve geneeswijzen.

„Er zijn mensen die vinden dat de HAN zich hiermee als een echt kwakzalvershol kwalificeert”, aldus het juryrapport. Ik vermoed dat die mensen ook in de jury zaten en dat we met name de juryvoorzitter, Cees Renckens, daartoe mogen rekenen. Hij was jarenlang voorzitter van de VtdK en in die hoedanigheid een onvermoeibare strijder tegen de kwakzalverij in Nederland.

De HAN had een afgevaardigde gestuurd in de persoon van bestuurder Bridget Kievits. Zij noemde de prijs in haar ‘dankwoord’ een „onrechtvaardige aanval”. Volgens haar was de bewuste opleiding wel degelijk wetenschappelijk gefundeerd. Zij lichtte dit niet toe, maar volstond met de in alternatieve kringen geliefde constatering dat „er méér is tussen hemel en aarde”.

Ik meende de juryvoorzitter lichtjes te horen kreunen toen Kievits afsloot met de mededeling dat ze het bestaan van de VtdK toejuichte: „Het is goed dat er zo’n vereniging bestaat om zin en onzin te scheiden. Wij gaan door met onze idealen.”

Ook de andere zes genomineerden hadden zo hun idealen. Daar was rapper Lange Frans die reclame had gemaakt voor een ‘floww apparaat’, waarvan de maker, de firma Floww, nog steeds beweert dat het straling omzet in ‘natuurlijke frequenties’. Renckens vertelde in zijn inleiding dat Lange Frans hem woedend bedreigde toen hij hoorde dat hij genomineerd was; er zouden ‘rare dingen’ kunnen gebeuren als ze elkaar op straat tegenkwamen.

In het juryrapport vinden we ook de genomineerde Wilfred Genee, de kritische presentator van Veronica Inside, die samen met zijn vrouw minder kritisch blijkt als hij de omstreden gezondheidsproducten van A. Vogel aanprijst.

En wat te denken van de Gelre Ziekenhuizen waar ze patiënten ‘stralingsbaldakijnen’ aanbieden om de elektromagnetische velden tegen te houden waaraan sommige mensen denken te lijden? „Dan wordt de patiënt gesterkt in zijn fobie en zal denken dat zijn ziekte echt bestaat”, waarschuwt het juryrapport.

Weer een andere genomineerde, Verenso, de Vereniging van Specialisten Ouderengeneeskunde, propageert de ‘therapeutic touch’: het aftasten en beïnvloeden van een (onbewezen) ‘energieveld’. „Dat is niets anders dan klinkklare kwakzalverij!” roept de jury van de Meester Kackadorisprijs 2018.

Het is roepen in een woestijn vol gebakken lucht.

    • Frits Abrahams