Hou elkaar vast, is nu de boodschap in Oss

Herdenking Oss De inwoners van Oss herdenken het dodelijk treinongeluk van ruim twee weken geleden. Sommige klasgenoten van de slachtoffers hebben thuis een herdenkingshoekje ingericht.

Inwoners van Oss volgen de besloten herdenking van het ongeluk met een stint op een groot scherm in het stadion van TOP Oss. Foto Rob Engelaar/ANP

„De wekker gaat vroeg die dag, al voor zessen. De één is wakker voor de wekker, de ander moet even wakker worden geschud. Het is nog maar de tweede keer dat ze naar de voorschoolse gaan. De rode krullen worden gekamd.”

Ceremoniemeester Gemma van Baasbank leidt de herdenking van de vier kinderen in die omkwamen na het ongeluk in Oss. „We zijn verbonden door een dag die heel veel harten heeft geraakt.”

Op 20 september schept een trein een Stint, een elektrische bolderkar met vijf kinderen en een begeleidster. „Je mag ook stilstaan bij wat er in jouw hart is’’, zegt Van Baasbank tegen de aanwezigen. „We realiseren ons dat iedereen die rouwt aandacht verdient. Vandaag zijn we samen precies zoals we zijn.”

Bij de herdenking voor genodigden in Theater de Lievekamp komen 500 mensen samen. De ouders van de slachtoffers leggen op dat moment bloemen bij een monument voor treinslachtoffers in Utrecht, het is voor hen te emotioneel om er in Oss bij te zijn.

Het Frans Heesenstadion, dat een capaciteit heeft van 5.000 bezoekers, is op verzoek van de gemeente vooral geopend voor mensen die geen directe verbinding hebben met de slachtoffers, maar zich wel met hen verbonden voelen. Er is een liveverbinding met de besloten herdenking in het theater. Achterop het voetbalveld staat een groot scherm.

Zanger Pieter van Schooten uit Zeeland heeft een lied gemaakt over het ongeluk, waar de herdenking in het stadion mee begint: ‘Hou Elkaar Vast’. De woorden worden begeleid door piano en viool. „Zie de bloemenzee, teken van liefde, eenieder leeft mee.” Zo zeer zelfs dat de gemeente mensen van buiten Oss opriep om niet naar de herdenking te komen; dan zou het wel eens te druk kunnen worden. In het stadion, dat beschikbaar is gesteld door voetbalclub Top Oss, zijn een paar honderd mensen.

Lees ook: ‘Niet kijken’, roept de eerste man ter plaatse. ‘Dit willen jullie niet zien’

Tenten op herdenkingsveld

Het ongeval, waarbij vier kinderen om het leven kwamen en een vijfde kind en de begeleidster zwaargewond raakten, heeft veel inwoners van Oss, een middelgrote stad met 57.000 inwoners, persoonlijk geraakt, benadrukt burgemeester Wobine Buijs-Glaudemans in haar toespraak tijdens de herdenking. De Korenaer, de school van alle slachtoffers, heeft ongeveer 250 leerlingen. Zo’n 2.000 mensen stappen dagelijks in- en uit de trein op station Oss West. Een groot deel van hen tijdens de spits, toen het ongeluk gebeurde. Het station ligt op een kilometer afstand van het stadion, ingeklemd tussen twee kinderrijke woonwijken.

De rechterbaan van de weg over het spoor naast station Oss West is nog altijd afgesloten. Dat moet wel: het herdenkingsveld dat daar spontaan is ontstaan na het treinongeluk is uitgebreid tot bijna op het fietspad. De gemeente liet tenten plaatsen om de bloemen en knuffelberen intact te houden. Nog dagelijks komen er mensen bloemen en tekeningen brengen.

Op de donderdag twee weken na het ongeval zijn er kennissen van de slachtoffers. Vooral moeders van kinderen die bevriend waren met de slachtoffers. Een van hen vertelt dat sommige klasgenoten thuis een herdenkingshoekje hebben ingericht, net als op school. „Voor het slapen gaan steken we een kaarsje aan.” Een andere moeder heeft haar kind, dat bevriend was met een van de slachtoffers, een speciaal cadeau gegeven voor haar verjaardag. Een sieraad dat haar dochter eraan moet herinneren „dat liefde heel belangrijk” is en dat haar ouders van haar houden. „Ik hoor van veel ouders van de school dat ze dat nu vaker zeggen.” Verschillende mensen komen langs om foto’s te maken van de tekeningen, de brieven en de bloemen; dat doen ze voor de families van de slachtoffers.

Het bedrijf achter de Stint, waarmee het ongeluk is gebeurd, is het niet eens met het vooropige rijverbod. Lees een interview met eigenaar Edwin Renzen

Ook Ossenaren die de slachtoffers niet kenden, bezoeken het herdenkingsveld. „Ik ben er de laatste weken ook vaak expres niet langsgegaan, terwijl het wel op veel van mijn vaste routes ligt”, zegt een vrouw van 65. „Dan liep ik een paar honderd meter om, omdat ik niet durfde. Nu wilde ik het juist wel.” De vrouw heeft het ongeluk, net als tientallen anderen, zien gebeuren.

Henny Reuvers heeft een gebruind gezicht, hij is net terug van vakantie. Bij thuiskomst voelde hij meteen de aandrang om langs het herdenkingsveld te fietsen. „Het ongeluk gebeurde vlak voordat we weg gingen. Ik hoorde de remmen en daarna de sirenes.” Tijdens de vakantie heeft hij al het nieuws over het ongeluk bijgehouden. Dat hij op de herdenkingsplek is, is „een soort verwerking”. „Het is niet alleen nieuwsgierigheid’’, zegt hij.

Reuvers verklaart dat massale medeleven, net als veel mensen die de herdenkingsplekbezoeken, door te wijzen op de zeldzame tragiek van dit ongeluk. Kinderen komen relatief weinig om in het verkeer. In 2017 waren 16 van de 613 verkeersslachtoffers jonger dan 14. Ouders hebben lopen altijd rond met de angst dat hun kinderen iets overkomt waardoor ze eerder doodgaan dan zijzelf, zegt Reuvers. „Dat is nu uitgekomen.”

260.000 euro ingezameld

Een geldinzameling die uit medeleven werd gestart door Nick Nietveld uit Almere, leverde ruim 260.000 euro op. Nietveld hoopte voor de nabestaanden van ieder slachtoffer 10.000 euro op te halen. Omdat het bedrag onverwacht hoog werd, is er een stichting opgericht. „Nick is met verschrikkelijk goede bedoeling deze actie begonnen, maar we moeten nu goed nadenken wat er met dit bedrag gaat gebeuren”, zegt Peter Taylor Parkins, één van de Ossenaren die de stichting op verzoek van de gemeente is gaan beheren. De komende weken gaan ze in gesprek met de nabestaanden. Er wordt ook gedacht aan een herdenkingsteken.

Het geld werd opgehaald via Doneeractie.nl, die normaal gesproken een fors percentage van het ingezamelde bedrag inhouden – dat is het verdienmodel. Parkins: „Nu hebben we ongeveer zestig procent korting gekregen.” Doneeractie.nl verdient 12.000 euro aan de inzameling.

De herdenkingsplekken die in basisschool De Korenaer zijn opgericht, bomen met kleurige kaartjes geknutseld door schoolgenoten, worden binnenkort deels afgebouwd. Er komt in samenspraak met de nabestaanden iets kleiners voor in de plaats, zegt Sandra Beuving van de scholenkoepel waaronder de school valt. Vorige week herdachten de leerlingen de slachtoffers individueel, op de dagen van hun uitvaart. „Voor de kinderen is het goed als het wordt afgesloten.”

    • Kim Bos