Opinie

    • Carolien Roelants

Gaza, een rampgebied dat niet meer te redden is

In een nieuw rapport van de Wereldbank las Carolien Roelants dat de economie van de Gazastrook in vrije val is. Was er nog een economie?

Protesten na Trumps besluit om 350 miljoen dollar aan hulp te stoppen voor Palestijnen. Foto Ibraheem Abu Mustafa/Reuters

Een van de meest verbazende uitspraken die ik de laatste tijd tegenkwam was de mededeling van de Wereldbank dat de economie van de Gazastrook in vrije val is. Proef die uitspraak even: de economie van Gaza is in vrije val. Volgens mij is er helemaal geen economie meer, resultaat van tien jaar Israëlische blokkade als fundament plus nog een aantal factoren zoals Palestijnse rivaliteit en Egyptes bemoeienis. Laat staan een economie die vrij kan vallen.

Als houvast krijgt u een paar cijfers van me die ik onder andere op ochaopt.org heb gevonden (pak maar weer op bij ‘ja erg hè’ als u die cijfers wel gelooft). Werkloosheid bedraagt 53 procent, maar jeugdwerkloosheid 70 procent en die voor vrouwen 78. Van alle 2 miljoen Gazanen die zijn samengepakt in wat neerkomt op een derde deel van de Flevopolder leeft 53 procent onder de armoedegrens van iets minder dan 4 euro per dag. In Nederland 35 euro per dag, en ja ik weet het, Nederland is duurder maar ook weer niet zóveel duurder. 79 procent heeft een vorm van hulp nodig. Maar tegelijk wordt dezer dagen juist daarop enorm bezuinigd; denk aan Trumps besluit de jaarcontributie van 350 miljoen dollar voor de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA te schrappen. Andere landen hebben extra geld toegezegd, maar er zit een flink gat in de UNRWA-begroting. Ik lees dat het budget voor zijn scholen in Gaza eind deze maand op is. Behalve dat er geen schoon water uit de kranen komt en de gezondheidszorg bijna is ingestort, krijgt de bevolking maximaal vier uur per dag stroom.

De Wereldbank spreekt van een „alarmerende verslechtering”. Ja erg hè? Nee hoor, feitelijk kan het de buitenwereld niet veel schelen, of niet wezenlijk. Tot het weer oorlog wordt tussen Israël en Hamas, zoals in 2008 en 2014. Dan komen de pers, de VN-Veiligheidsraad en andere belanghebbenden in het geweer. Veel doden, veel schade, staakt-het-vuren, en dan begint het van voren af aan, nog een beetje onleefbaarder. De schade van de vorige oorlog is nog lang niet hersteld.

Maar let op: het is weer bijna zo ver. Want de spanning stijgt in de Gazastrook, zoals tot uiting komt in het snel escalerende protest langs het grenshek. Israëlische militairen hebben sinds 30 maart 183 meest jonge Palestijnen doodgeschoten die, soms gewapend met brandende vliegers en ballonnen, naar hun zin te dicht bij dat hek kwamen. Toch komen ze elke keer met duizenden terug. Natuurlijk, het Hamasbewind speelt een belangrijke rol in het protest, maar het wordt even hard gevoed door de ellendige leefsituatie in de Gazastrook. Hebben die 70 procent werkloze jongeren soms iets te verliezen?

Het Israëlische leger waarschuwt zijn regering dat een nieuwe oorlog dreigt als er niet snel enige verbetering komt in de Gazastrook. Maar het probleem is in dit geval de Palestijnse president Abbas. Hij knijpt willens en wetens de Gazaanse bevolking af om Hamas te dwingen zich aan zijn gezag te onderwerpen. De moordende Palestijnse rivaliteit.

Eén voorbeeld: ik ga terug naar die 4 uur per dag stroom. Qatar had erin toegestemd te betalen voor zes maanden Israëlische brandstof voor de enige elektriciteitscentrale van de Gazastrook. Zodat de Gazanen dagelijks 8 uur stroom zouden krijgen. Maar Abbas heeft de deal vorige week geblokkeerd.

Het Israëlische leger heeft versterkingen naar het grenshek gestuurd. De krant Haaretz waarschuwde vorige week voor een nieuw Jemen aan Israëls zuidgrens, een rampgebied dat niet meer te redden is.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.
    • Carolien Roelants