Manchester United is ‘verrot tot op het bot’

Premier League Manchester United investeerde de afgelopen jaren voor tientallen miljoenen ponden in spelers. Maar bezorgde supporters vrezen dat de Engelse topclub zijn identiteit verliest.

Alexis Sánchez, de peperdure, omstreden aankoop, maakte zaterdag de late winnende treffer tegen Newcastle. Maar de problemen bij Manchester United zijn niet voorbij. Foto PHIL NOBLE/Reuters

Alexis Sanchez verdween na zijn transfer van Arsenal naar Manchester United in januari van de radar. De Chileense ster leek direct na aankomst op Old Trafford zijn talent te hebben verloren. Alsof de regen in Noord-Engeland het gevoel uit zijn voeten wegspoelde. Totdat hij zaterdag tegen Newcastle United (3-2) plotseling tot leven kwam. Zijn kopbal in de slotminuut kon op geen beter moment vallen.

Publiek op de banken, spelers vielen elkaar om de nek en trainer José Mourinho gaf zijn criticasters in de media met een welgemeend „verdomde hoerenzonen” een verbale draai om de oren. Dankzij de ommekeer, Newcastle United leidde na tien minuten met 2-0, stelde de Portugees zijn ontslag voorlopig uit.

Sanchez staat symbool voor de giftige situatie bij de club met de roemrijke historie. Voor zijn handtekening onder een contract voor 4,5 jaar krijgt hij een beloning van 445.000 euro per week. Bovenop dit duizelingwekkende bedrag ontvangt de aanvaller 85.000 euro voor elk optreden. Zijn zaakwaarnemer bedong ook nog een jaarlijkse ‘loyalty bonus’ van 1,25 miljoen.

De Zuid-Amerikaan, met een vast jaarsalaris van bijna 20 miljoen euro de best betaalde voetballer in Engeland, scoorde zaterdag voor het eerst sinds maart in de Premier League. Mede door wanbeleid heeft deze cultuur wortel geschoten bij United.

Bij de presentatie van de kwartaalcijfers maakte directeur Ed Woodward in gortdroge taal duidelijk waar de prioriteiten werkelijk liggen. „Sanchez heeft een nieuw record gevestigd in de winterse transfermarkt, wat betreft shirtverkoop”, zei hij. Woodward gaf trots aan dat de hashtag #Alexis7 ‘trending’ was op Twitter. En dat de interacties op sociale media de presentatie van Neymar bij Paris Saint-Germain overvleugelden met 75 procent.

Het maakt Mourinho tot een roepende in de woestijn. Waar Sir Alex Ferguson spelers met een tanende beroepseer of een opgeblazen ego een schoen in het gezicht schopte (David Beckham) of op de transferlijst zette (Roy Keane), krijgt de Portugees geen steun van bovenaf om de orde in de kleedkamer te bewaken.

Kritiek op Paul Pogba

Oud-speler Gary Neville, gevierd analist op televisie, richtte zijn pijlen niet op Alexis Sanchez maar op Paul Pogba. De Fransman begon een oorlog tegen Mourinho toen die het waagde kritiek te uiten op diens functioneren. Sinds United in 2016 het transferrecord brak om hem van Juventus over te nemen (bijna 100 miljoen euro), zijn diens doorslaggevende acties op de vingers van één hand te tellen.

Met hulp van zijn ‘superagent’, de Haarlemse Italiaan Mino Raiola, tast hij de autoriteit van Mourinho aan. Pogba flirt openlijk met Barcelona, laat zich laatdunkend uit over de tactiek van The Special One en deed desgevraagd geen poging de kou uit de lucht halen.

Studio NRC

Ondertussen maakt het elftal de slechtste start aan de competitie in bijna dertig jaar door. De macht ligt, zo maakt het uitblijven van een reactie van het bestuur duidelijk, bij (commercieel interessante) spelers.

Woodward verzwakte de positie van Mourinho in de zomer bewust of onbewust verder. Na hem in januari nog een nieuw contract te hebben gegeven weigerde hij te voldoen aan diens transfereisen. De Engelsman, voormalig bankier van JP Morgan, vond diens opties te prijzig. Mourinho reageerde door de kwaliteit van reeds aanwezige voetballers publiekelijk in twijfel te trekken, met aan muiterij grenzende reacties tot gevolg.

Het aandeel van Mourinho in de vrije val op de ranglijst en de giftige sfeer op het Aon Training Complex ligt daarmee bloot, maar de kiem ligt bij zijn bazen. De supporters van Manchester United laten dit nadrukkelijk merken. „José is right, the board is shite”, klonk het afgelopen zaterdag van de tribunes. Eerder lieten ze een vliegtuigje boven Turf Moor, het stadion van Burnley, cirkelen met de tekst: Ed Woodward: A Specialist in Failure.

Lees ook: Het tv-geld blijft nog even stromen naar de Engelse voetbalvelden, maar de top is bereikt

Deze onvrede roept herinneringen op aan de ‘burgeroorlog’ rond de overname van de club door de familie Glazer. De Amerikanen financierden hun aankoop met geleend geld. Van die schuld is nog altijd 554 miljoen euro over. ‘Love United Hate Glazer’ was de mantra. Dertien jaar later verplaatst de woede zich van de gezichtsloze Glazers naar Woodward, hun stroman op Old Trafford die uitblinkt in het toekennen van enorme bonussen aan spelersmakelaars.

De jaarcijfers voeden de woede. Van de afdracht aan rente (27 miljoen), salarissen aan de eigenaars (14,8 miljoen) en dividenduitkeringen (26 miljoen) alleen had Mourinho een centrale verdediger kunnen halen. Dat de Portugees in twee jaar tijd voor 450 miljoen euro aan (tegenvallende) spelers mocht spenderen, weegt voor fans en ex-spelers minder zwaar. Mourinho, een voetbalman, moet leidend zijn. Geen bankier.

Een heilige is Mourinho op Old Trafford allerminst. Zijn zakelijke stijl van voetbal zorgt na het vervloekte spel onder voorvangers David Moyes en Louis van Gaal voor wrevel. Steeds vaker blijven stoeltjes onbezet. Zelfs de Stretford End, van oudsher een bolwerk van hondstrouwe fans, stroomt niet meer vol. De officiële toeschouwersaantallen betwisten dit, maar daarmee wordt, zoals een clubmedewerker opmerkte, weleens gesjoemeld: „We zijn niet blind.”

Ontslag lijkt een kwestie van tijd

Een eventueel vertrek van Mourinho, zijn ontslag lijkt een kwestie van tijd, vormt niet meer dan een lik verf op een muur vol scheuren. De club, geregistreerd op de Kaaiman Eilanden, verliest op en buiten veld zijn identiteit. Zonder tastbaar succes leiden glanzende winstcijfers (een recordomzet van 671 miljoen euro) de aandacht daarvan niet meer. „Verrot tot op het bot”, typeerde Gary Neville de situatie.

Achter de schermen werkt Manchester United volgens Britse media aan een noodverband door voor het eerst een technisch directeur aan te stellen. Deze man moet de eroderende cultuur herstellen en het keurmerk van de oude clubheld Sir Matt Busby opnieuw aanbrengen. Wordt dit het begin van een koerswijziging of is het een truc om de scherven te lijmen? Neville twijfelt: „Het bestuur speelt Football Manager met de grootste club ter wereld.”

    • Geert Langendorff