F-16’s ingezet vanwege agressieve man in vliegtuig

De ‘verwarde’ 29-jarige Amerikaan is na een versnelde landing overgebracht naar een instelling voor geestelijke gezondheidszorg.

Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

De marechaussee heeft zaterdagochtend een 29-jarige Amerikaan gearresteerd die zich agressief gedroeg aan boord van een KLM-vlucht van Abu Dhabi naar Amsterdam. Ook werden twee F-16’s van de Koninklijke Luchtmacht ingezet, meldt Defensie.

Uit een toelichting door Defensie blijkt dat het eerste initiatief lag bij de piloot van het vliegtuig. Die moet een inschatting maken van de ernst van de situatie op dat moment. Voor de weging worden bepaalde categorieën gebruikt. In dit geval was dat categorie drie, een van de zwaardere, aldus de woordvoerder van de Luchtmacht.

Dit was voor de Duitse luchtverkeersleiding - het toestel vloog op dat moment in Duits luchtruim - aanleiding om Eurocontrol te alarmeren die een coördinerende taak heeft in het hele Europese luchtruim. Eurocontrol lichtte vervolgens Nederland in, omdat het toestel als eindbestemming Schiphol had. Volgens standaardprocedure stegen vervolgens twee F-16’s op. Net als bij de bombardementen boven Irak en Syrië opereren Nederlandse F-16’s altijd als duo.

KLM: “zeer ongebruikelijk”

KLM noemt het “zeer ongebruikelijk” dat er F-16’s zijn ingezet. Een woordvoerder zegt dat er niet vanuit KLM is gevraagd om dit soort ondersteuning. Een zogeheten ‘unruly passenger’ - vakjargon voor een passagier die zich aan boord misdraagt - komt volgens de woordvoerder regelmatig voor. “Daar is het personeel op getraind.” Er is volgens KLM volledig volgens het normale protocol gehandeld.

De Koninklijke Luchtmacht bevestigt dat het “hoogst ongebruikelijk” is dat de F-16’s opstijgen vanwege een ‘unruly passenger’. Er staan permanent twee bewapende F-16’s klaar om op te stijgen in Leeuwarden of in Volkel. Volgens een woordvoerder van de luchtmacht zijn er normaal gesproken drie redenen om op te stijgen: er is geen communicatie met het toestel, er is geen vluchtplan van te voren bekend of als de ‘transponder’ van het toestel niet aanstaat. Van alledrie was nu geen sprake.

Uit voorzorg

De Luchtmacht kreeg een verzoek van Eurocontrol (MUAC), de Europese luchtverkeersleiding, maar Eurocontrol zelf is vooralsnog niet bereikbaar voor commentaar. “Als wij een verzoek krijgen, stijgen we altijd op uit voorzorg”, aldus de woordvoerder van de Luchtmacht. De F-16’s stegen om half zeven ‘s ochtends op en hebben het toestel van KLM vanaf de Nederlands-Duitse grens naar Schiphol begeleid.

Het incident gebeurde in het Duitse luchtruim. Een purser probeerde de man naar zijn stoel te wijzen, meldt de marechaussee, waarna de man “wild om zich heen begon te slaan”. Er waren meerdere mensen van de crew maar ook andere passagiers nodig om de man te overmeesteren. Enkele passagiers raakten lichtgewond.

Aangifte

Een passagier heeft aangifte gedaan, evenals de piloot. Dat laatste is volgens de marechaussee en KLM standaardprocedure. Toen de man agressief werd aan boord van het vliegtuig heeft de piloot de luchtverkeersleiding om een snellere landing en een verkorte route gevraagd. Die vraag werd toegekend. Bij de landing op Schiphol werd de Amerikaan gearresteerd. Een hulpofficier van justitie heeft de man beoordeeld als ‘verward’.

Daarna is de crisisdienst gebeld en is de man opgenomen in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Of en wanneer de man wordt uitgeleverd aan de VS is nog niet duidelijk. Dat is ook afhankelijk van “wat er met de man aan de hand is”, aldus de woordvoerder.

    • Steven Musch