Dit komt Brexiteers goed uit

Unilever

Het besluit van Unilever te blijven wordt vooral gebruikt om voor eigen parochie te preken over de Brexit.

Bouwvakkers in 1931 aan het werk bij het Unilever House pauzeren hoog in de lucht voor de lunch, in de Londense wijk Blackfriars. Foto Fox Photos/Getty Images

In het land in de ban van de Brexit werd de volte face van Unilever bezien door de bril van de Brexit. Opsteker voor premier Theresa May, klonk het oordeel. Zie je wel, weer bewijs van het ongefundeerde angstzaaien van Remainers voor economische rampspoed, repten Brexiteers. Het bewijs dat de Londense City niet ten ondergaat aan het aanstaande uittreden uit de Europese Unie, aldus financiële commentatoren.

Zonder alle retoriek is het besluit van Unilever natuurlijk ook belangrijk. Een van de grootste (deels) Britse bedrijven houdt een hoofdkantoor in Londen. Unilever blijft onderdeel van de FTSE100, de belangrijkste index van de Londense beurs. In de afgelopen weken hadden niet alleen de Britse aandeelhouders maar ook vakbonden GMB en Unite duidelijk gemaakt dat zij wilden dat Unilever zijn Britse roots trouw bleef. Zij zijn nu ook tevreden.

Toch wordt de soap rond Unilever vooral gebruikt om voor eigen parochie te preken over de Brexit. Een positief besluit, oordeelde Greg Clark, minister van Economische Zaken. „Ons industriebeleid zorgt ervoor dat wij altijd een open en concurrerende economie zullen zijn — en een fantastische plek voor een hoofdkantoor”, aldus Clark. „Hoera, uitstekend nieuws voor de City, de mondiale kapitaalmarkt van Europa. Ondanks Brexit en alles…”, reageerde de conservatieve commentator Iain Martin.

Lees ook: Hoe Unilever het verzet van Britse aandeelhouders onderschatte

Ongenaakbaar

Het besluit van de top van Unilever om de stemming eind oktober niet af te wachten, sterkt de regering en Brexiteers in hun vermoeden dat de positie van de City ongenaakbaar is. „Londen blijft het financieel centrum van Europa”, schreef Gerard Lyons, een econoom die een groot voorstander van de Brexit, is in een rapport eerder dit jaar. Geen andere beurs of kapitaalmarkt in Europa beschikt over de liquiditeit, de diepte en de diversiteit aan klanten van Londen, schreef Lyons.

Lyons vindt het besluit van Unilever een positieve ontwikkeling, maar hij wijst op Twitter er wel op dat het nog beter zou zijn als FTSE Russell, het bedrijf dat de FTSE100 samenstelt, meer transparant is over welke bedrijven wel of niet in aanmerking komen voor de prestigieuze graadmeter. Nu was lang onduidelijk of Unilever toch de notering in de FTSE100 kon behouden.

Op het partijcongres van de Conservatieven eerder deze week in Birmingham klonk ook de constatering dat de uittocht uit Londen tot nu toe beperkt blijft. De campagnes van Amsterdam, Dublin, Frankfurt en Parijs krijgen veel aandacht, maar van een Brexodus is geen sprake. „Er verdwijnen zeker banen, duizenden zelfs. Dat is in lijn met wat adviesbureau’s na het referendum voorspelden. Die getallen moet je altijd in de context zien van de totaalomvang van Londen als financieel centrum”, zei Catherine McGuinness, die het dagelijks bestuur voert over de City, tijdens een debat in Birmingham. In de Londense City werken meer dan vierhonderdduizend mensen.

Zelfs de Londense burgemeester Sadiq Khan, die luidkeels waarschuwt voor de gevolgen van de Brexit, erkende dat Unilever aantoonde dat „de hoofdstad een van de beste steden ter wereld is om zaken te doen”. Wel voegde hij toe dat Theresa May op „verschrikkelijke wijze de Brexitonderhandeling verkeerd aanpakt”.

De Britse regering kon het nieuws goed gebruiken, al was het maar als tijdelijke afleiding van de grimmige economische situatie waar het Verenigd Koninkrijk op afstevent. Deze week zei topman Carlos Ghosn van autofabrikant Nissan dat May een akkoord moet behalen waar goederen moeiteloos de Brits-Europese grens kunnen passeren.

Banen op de tocht

Als dat niet lukt dan heeft dat volgens Ghosn „grote gevolgen” voor de Britse auto-industrie. Impliciet zegt Ghosn dat in het slechtste geval de banen van de achtduizend werknemers van Nissan in Sunderland op de tocht staan. BMW, Jaguar Land Rover en andere autobedrijven uitten eerder al hun zorgen.

Uiteindelijk blijft het overduidelijk dat buitenlandse bedrijven geen fiducie hebben dat May een Brexit kan regelen die hun belangen niet schaadt. Dat is voor de premier een groot probleem. Dat kan het besluit van Unilever niet wegnemen. Al was het maar omdat met de verdwijnen van het Britse hoofdkantoor nauwelijks banen waren gemoeid. Twee van de drie divisies van Unilever zouden ook in de nieuwe structuur hun belangrijkste kantoor in Londen behouden. Unilever zegde toe te blijven investeren in onderzoek en ontwikkeling in het Verenigd Koninkrijk.

Lees ook: Hebben de Britten spijt van hun keuze? En elf andere vragen over de Brexit

Opeens zagen tegenstanders van May in het besluit van Unilever een nieuw probleem. De top wilde naar Nederland om betere bescherming te genieten tegen de barbaren aan de poort, opkopers die zoals Kraft Heinz Unilever wilden overnemen met potentieel nadelige gevolgen voor werkgelegenheid. „De aandeelhouders willen dat Unilever blijft om te cashen”, zei de linkse journalist Kevin Maguire, die een paar maanden geleden oordeelde dat Unilever vluchtte wegens de Brexit.

Labour-politicus Joanna Bourke, die het parlementair comité voor industriebeleid voorzit, is er ook niet gerust op dat de aandeelhouders de juiste motieven hebben om Unilever in het Verenigd Koninkrijk te houden. Het bedrijf wilde vermoedelijk naar Nederland omdat het zich niet voldoende beschermd voelde door de Britse wet. „Ons comité zal bekijken of extra waarborgen tegen overnames nodig zijn”, aldus Bourke. Marmite, de thee van PG Tips en Colman’s Mustard blijven voorlopig deels Brits en Labour wil dat graag zo houden.

    • Melle Garschagen