Oekraïense filmmaker Sentsov stopt hongerstaking

De in Rusland gedetineerde regisseur, die sinds mei in hongerstaking was, zou overgaan op vast voedsel. Of Moskou en Kiev een gevangenenruil overeen zijn gekomen, is onbekend.

De in Rusland gedetineerde Oekraïense filmmaker Sentsov wordt onderzocht door een dokter. Russian Federal Penitentiary Service/AP

De Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov stopt zijn hongerstaking in zijn cel in een Siberisch strafkamp. Dat melden de Russisch-Letse nieuwssite Meduza en het Russische persbureau Tass op basis van informatie van de directeur van de penitentiaire inrichtingen van Rusland, Valeri Maksimenko. Volgens Maksimenko zal de zeer verzwakte Sentsov onder medische begeleiding overgaan tot een dieet van vast voedsel. De advocaten van Sentsov hebben nog geen reactie gegeven op het nieuws, de president van de Russische mensenrechtenraad, Michaïl Fedotov, bevestigde het vrijdagochtend.

In een verklaring stelde Sentsov zijn hongerstaking onvrijwillig te beëindigen, maar toegaf aan dreigingen van de gevangenisautoriteiten over te gaan op dwangvoeding. „Ze willen overgaan op dwangvoeding vanwege de kritieke staat waarin mijn gezondheid verkeert, en vanwege de de pathologische veranderingen die plaatsvinden in mijn lichaam. Maar mijn mening wordt geen rekening gehouden”, aldus de verklaring. Amnesty International, dat dwangvoeding beschouwt als een vorm van marteling, heeft de gang van zaken veroordeeld.

Bekritiseerd proces

De op de Krim geboren Oleg Sentsov werd in 2014 op het schiereiland gearresteerd na verzet tegen de annexatie in datzelfde jaar. In een wereldwijd bekritiseerd proces werd hij in 2015 tot 20 jaar kamp veroordeeld wegens ‘terrorisme’.

Op 14 mei ging de regisseur in hongerstaking, om zijn eigen vrijheid en die van andere politieke gevangenen in Rusland af te dwingen. Hij weigerde vast voedsel, maar accepteerde wel supplementen.

Desondanks wordt al sinds de zomer gevreesd voor zijn leven en werd Sentsov meermaals opgenomen in het ziekenhuis. Politici, artiesten en schrijvers uit de hele wereld pleitten bij Poetin om zijn vrijlating. Westerse regeringen en mensenrechtenorganisaties beschouwen zijn proces en veroordeling als politiek gemotiveerd.

Ruil voor wapenhandelaar

Moskou en Kiev onderhandelen al langer over de vrijlating van Sentsov. In ruil voor hem wilde Moskou in eerste instantie een Oekraïens-Russische journalist die in Oekraïne vastzit wegens anti-Oekraïense activiteiten.

Afgelopen week werd echter een veel hogere Russische inzet bekend: Rusland zou de uitruil van drie in de VS gevangen Russen hebben voorgesteld, zo kwam via de Russische krant Novaja Gazeta naar buiten.

Het gaat om de in 2012 tot 25 jaar cel veroordeelde, zeer beruchte wapenhandelaar Viktor Bout, de in 2010 in Liberia vastgenomen en tot 20 jaar veroordeelde piloot Konstantin Jarosjenko en de in juli wegens spionage opgepakte wapenlobbyist Maria Boetina die in voorarrest zit in de VS. Volgens Rusland is Boetina een politiek gevangene.

Het is onduidelijk of overeenstemming over deze of een andere gevangenenruil tot stand is gekomen. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Pavel Klimkin, zei op maandag echter niet op de hoogte te zijn van onderhandelingen over een ruil van Sentsov tegen de in de VS vastgehouden Russen. Hij verklaarde dat Oekraïne open staat voor alle mogelijkheden om de vrijlating van Sentsov te bespoedigen.

Noot: Op 9 oktober 2018 is dit stuk geactualiseerd met de verklaring van Sentsov dat hij zijn hongerstaking onder dwang beëindigde.

    • Eva Cukier