Het knettert en het ronkt niet meer

Elektrisch rijden In geen EU-land rijden nog zo veel diesels als in Frankrijk: Maar op de jaarlijkse Parijse autobeurs Mondial de l’Auto is de elektrische revolutie gesprek van de dag.

De elektrische revolutie is het gesprek van de dag, zelfs bij de jarenlang op diesel aangedreven Franse producenten. Illustratie Roland Blokhuizen

Weinig is wat het geweest is, op de Mondial de l’Auto. De gastvrouwen die bij de presentatie van nieuwe modellen bevallig over de motorkap hingen, zijn na ‘#MeToo’ niet alleen warmer aangekleed, maar ook veel minder prominent aanwezig. Grote merken als Volkswagen en Ford hebben de donderdag geopende Franse beurs links laten liggen. En behalve auto’s, zijn er nu ook motoren en e-bikes te zien.

Maar de grootste verandering is technisch: het knettert en het ronkt niet meer. De elektrische revolutie is het gesprek van de dag, zelfs bij de jarenlang op diesel aangedreven Franse producenten. De concept cars en nieuwe modellen waarmee zij de show stelen, zijn geheel of gedeeltelijk elektrisch. Bezoekers noteren in hun opschrijfboekjes niet meer pk’s, maar ook kilowatts, CO2-uitstoot, actieradius en laadtijd.

PSA, moederbedrijf van Peugeot, Citroën, DS en Opel, liet de elektrische DS3 Crossback en Peugeot 208 zien. Een reeks bestaande modellen komt vanaf volgend jaar in ‘plug-in-hybride’-versie. Renault, dat met zusterbedrijf Nissan met respectievelijk de ZOE en de LEAF de elektrische markt leidt, presenteerde een nieuw elektrisch autootje voor China, de K-ZE.

„Voor het eerst spreken we ons als Peugeot echt uit over de toekomst”, zegt Anne-Lise Richard, brand manager voor elektrische auto’s bij Peugeot. In de immense stand staan op een wit podium, onder de wat wonderlijke slogan ‘Unboring the future’, drie bestaande modellen, de populaire SUV 3008, de 508 en zijn breakversie in hybride uitvoeringen met een stekker voor 50 kilometer op stroom. „Zo laten we onze klanten kennismaken met elektrisch rijden, zonder onaangename risico’s als autonomietekort.” Daarnaast staat de ‘e-Legend’, een 100 procent elektrisch concept met inklapbaar stuur die knipoogt naar de oude Peugeot 504 coupé. De wagen zou een actieradius van 600 kilometer hebben en in 25 minuten opgeladen moeten zijn. Richard: „Dat is onze visie voor langere termijn.”

Terwijl medewerkers voor een bezoek van president Emmanuel Macron de laatste vette vingers van autoruiten poetsen, vertelt Richard over nieuwe door PSA ontwikkelde platforms die het mogelijk maken in alle modellen alle motoren te plaatsen. Hoewel elektrisch duurder is dan benzine (maar het onderhoud weer goedkoper is), wil PSA dat klanten die hun auto huren of huurkopen ongeacht de aandrijving dezelfde maandprijs betalen. „Een klant kiest eerst een Peugeot en daarna de aandrijving die bij hem past”, zegt ze. Desnoods diesel? Verbaasd kijkt ze op. „Natuurlijk. Diesel is nog niet voorbij. Er blijven klanten voor wie dat echt het best is. Het is onze rol als autobouwer om de meest efficiënte motoren te bieden.”

Scepsis

In geen EU-land rijden nog zo veel diesels als in Frankrijk: meer dan 60 procent van het totale wagenpark. Maar was in 2013 nog driekwart van de nieuwe auto’s diesel, afgelopen september daalde dat tot 35 procent. ‘Dieselgate’ mag Franse producenten minder direct raken dan Duitse, de tijd dat diesel de standaard was is voorbij. Oude diesels (van voor 2005) zijn in Parijs vanaf 2019 verboden en in 2024 wil de stad ze helemaal niet meer. Landelijk wil Macron dat vanaf 2040 geen auto’s met verbrandingsmotor meer verkocht worden.

Maar ondanks de mooie woorden, blijven Franse producenten „sceptisch”, zegt Flavien Neuvy van onderzoeksbureau Observatoire Cetelem. Dat is niet vreemd. Nog maar een paar jaar terug hoorden automakers dat ze aan dieselmotoren moesten werken. Consumenten kregen belastingvoordeel als ze diesel kochten. Dieselmotoren waren zuiniger en stoten minder CO2 uit dan benzine. De uitstoot van stikstofdioxide werd onderschat. Nu worden alle voordelen, ook aan de pomp, uitgefaseerd. „Veertig jaar hebben Franse bedrijven heel succesvol in diesel geïnvesteerd en nu moet alles in razend tempo anders. Dat is heel moeilijk.”

Die wroeging was terug te horen in de woorden van Carlos Ghosn, bestuursvoorzitter van Renault. „Beleidsmakers” hebben diesel „veroordeeld”, zei hij. Zijn collega van PSA, Carlos Tavares sprak van „diesel bashing”. Maar consumenten, zei Ghosn, „interesseren zich helemaal niet” in de aandrijving van hun auto. Ze willen vooral een goede inruilwaarde – wat met een batterij niet gegarandeerd is. Dat blijkt ook uit onderzoek. Neuvy: „Milieu is geen belangrijk criterium. Een autokoper kijkt naar de prijs, betrouwbaarheid en design.”

Over diesel is volgens hem het laatste woord niet gezegd. „Het probleem met elektrisch is dat er in feite geen motor in zit. Het is vooral een batterij, en die komt nu nog uit China, Korea of Japan.” Macron wil een ‘Airbus voor batterijen’, een Europees bedrijf dat zelf batterijen ontwikkelt. „Maar zelfs als je batterijen wel in Europa bouwt, blijf je afhankelijk van China, waar een groot deel van de metalen vandaan komt”, zegt Neuvy. „Geopolitiek heeft dat enorme consequenties.”

De meeste Fransen die hun diesel inruilen, kiezen voor benzine, met als gevolg dat in 2017 voor het eerst in twee decennia de totale CO2-uitstoot door auto’s in Frankrijk weer opliep. Elektrische auto’s vertegenwoordigen nu nog maar 1,2 procent van de verkopen, hybride 4,6 procent.

„Het is niet aan een automaker uw gedrag te dicteren”, zei Tavares deze week. De Franse autosector heeft niettemin toegezegd om voor 2022 een miljoen elektrische en hybride auto’s (op een totaal van 35 miljoen) op de weg te brengen. De regering beloofde het aantal laadpalen te vervijfvoudigen en wie een nieuwe elektrische auto koopt, krijgt 6.000 euro belastingvoordeel. Renault en onderdelenproducenten als Valeo en Michelin investeren miljarden om ongeveer 800.000 Franse autobanen te redden.

Kortetermijndenken

„Alle sterren moeten goed staan om elektrisch te stimuleren”, waarschuwt Gilles Normand, vicepresident bij Renault. De auto’s moeten goedkoper of meer gesubsidieerd, zoals in Noorwegen, de infrastructuur moet uitgebreid en bedrijven moeten oplossingen bieden om technische beperkingen, zoals de actieradius, te verzachten. Maar het belangrijkst is het aanbod. „Er zijn wereldwijd nu ongeveer zestig geheel elektrische auto’s beschikbaar. Tot 2020 zullen dat er 250 worden.We willen onze leidende positie niet kwijt, maar de markt moet veel groter worden. Met meer keus, krijg je meer auto’s op straat en word je aangemoedigd over te stappen.”

Toch is het de vraag of dat van de Fransen gaat komen, zegt ingenieur Philippe Chain. Hij werkte bij Renault, Tesla en Audi aan elektrische auto’s. „In deze industrie”, zegt hij in de stand van Citroën, „gaan innovaties meestal van boven naar beneden. Elektrisch is juist met hele kleine auto’s begonnen. Dat brengt geen aspiraties op gang”. Nu het Duitse premiumsegment elektrisch innoveert en Tesla op dreef komt, kan het hard gaan. „Als je ziet dat je net iets rijkere buurman een elektrische Mercedes heeft, dan wil jij dat ook. Over drie à vijf jaar komt de markt heel erg in beweging.”

En dan komt de scepsis van de Franse bedrijven hard terug. „Volkswagen kan met een nieuw platform over een paar jaar twintig, misschien wel vijftig elektrische modellen maken. Daar steekt het Franse aanbod schril bij af. PSA zegt nu alle modellen ook als hybride aan te bieden, maar dat deed Volkswagen twee jaar terug al.” Het rendement op elektrische auto’s is nu nog aanzienlijk lager dan op auto’s met een verbrandingsmotor. „Maar de Duitse merken zijn na het dieselschandaal echt massaal gaan investeren. Franse aandeelhouders en bazen kijken vooral naar kortetermijnwinst, zien dat het nu nog maar 1 procent van de markt is.”

De hybride is een „tussenfase” die volgens hem korter duurt dan PSA denkt. „Wat ik na al die jaren geleerd heb, is dat elektrische auto’s echt beter zijn. Ze zijn stiller, ze rijden soepeler en ze reageren sneller. De gebruikerservaring is veel beter dan met een verbandingsmotor. Mensen die eenmaal kennis hebben gemaakt met elektrisch, willen nooit meer iets anders.”

    • Peter Vermaas