‘Eerste genetische locaties voor zingeving ontdekt’

Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier een opvallend persbericht. Deze week: onderzoekers van de Vrije Universiteit zeggen genen voor ‘zingeving’ en ‘geluk’ in het DNA van de mens op het spoor te zijn.

Staat zingeving in de genen geschreven? Foto Daniel Niessen

Voor het eerst zijn er plekken op het menselijke genoom (de totale erfelijke aanleg) gevonden die verschillen in zingeving tussen mensen kunnen verklaren. Dat stond in een persbericht van de Vrije Universiteit over een artikel dat hoogleraar Meike Bartels en promovendus Bart Baselmans deze week publiceerden in het bladScientific Reports.

Het onderzoek is gebaseerd op informatie uit de UK Biobank, waarin wetenschappers op grote schaal genetische informatie aan persoonlijke kenmerken koppelen en daarin verbanden zoeken. Behalve hun DNA leverden de deelnemers ook uitgebreide enquêtes in. Het VU-onderzoek zoomt in op twee vragen daarin: „In hoeverre vindt u uw leven betekenisvol?” en „Hoe gelukkig bent u in het algemeen?” De antwoorden werden gescoord en vervolgens in een rekenprogramma gestopt om te kijken of er gebieden in het DNA waren die varieerden met de antwoorden. Bartels en Baselmans kwamen zo uit op twee genetische gebieden voor ‘zingeving’ en zes voor 'geluk’.

„Mij lijkt het grote onzin”, mailt Cecile Janssens, geneticus aan Emory University, in een reactie. De twee ‘genen voor zingeving’ zijn volgens Janssens „eerder geassocieerd met opleiding, subjectief welbevinden en lichaamslengte”.

En het onderzoek heeft ook methodologische problemen, zegt psycholoog Nick Brown van de Rijksuniversiteit Groningen. Maten voor zingeving en geluk zijn afgelezen uit het antwoord op één open vraag. „Bovendien antwoordden de meeste deelnemers dat ze wel een doel in hun leven hadden”, zegt Brown. „Dus veel informatie zat er überhaupt niet in.” In het artikel schrijven de auteurs dat de bevindingen nog bevestiging behoeven van ander onderzoek, maar in het persbericht laten ze dat voorbehoud weg.

    • Sander Voormolen