Modeontwerper Jenahara Nasution (33) maakt stijlvolle hijabs. „Ik zou ik nooit zeggen dat de hijab een hype is.”

Foto Muhammad Fadli

Een stijlvolle hijab is al emancipatie

De 33-jarige Indonesische Jenahara Nasution begon samen met andere vrouwen de Hijabers Community. Ze willen vrouwen meer zelfbewustzijn geven in een land waarin praten over seksueel overschrijdend gedrag nog taboe is.

Nee, natuurlijk is de kleding die zij ontwerpt niet sexy. Jenahara Nasution moet hard lachen om de vraag. Verleiden kan de bedoeling niet zijn. „Mijn design is elegant, dat wel. Maar het blijft altijd ingetogen.”

Jenahara Nasution (33) is een succesvolle kledingontwerpster uit Jakarta, ze gaf haar merk haar eigen naam. Haar moeder behoorde al tot de modepioniers. Zij ontwierp als één van de eersten eigentijdse kleding voor moslima’s in Indonesië.

Bij Jenahara valt het begin van haar loopbaan samen met de grote hoeveelheid meisjes en vrouwen die in Indonesië een hijab, een hoofddoek, zijn gaan dragen.

Jenahara heeft die trend versterkt met haar ontwerpen: ze maakt hippe, minimalistische kleding met bijpassende hoofddoeken. En ook met haar werk voor de Hijabers Community, die ze acht jaar geleden, met een groepje islamitische ontwerpsters, modellen en artiesten, oprichtte. „We kwamen elkaar tegen bij een modeshow en werden verliefd. We zeiden dan: ‘Hé, jij bent model en je draagt toch een hoofddoek en blijft trouw aan je geloof, wat cool’.”

In het land waar openlijk praten over seksueel overschrijdend gedrag nog zo goed als ondenkbaar is, en waar de #MeToo-discussie bijna geen aandacht heeft gekregen, is het dragen van stijlvolle hijabs al een vorm van vrouwenemancipatie.

Hun gemeenschap moet Indonesische moslima’s laten zien dat het dragen van een hijab geen belemmering hoeft te zijn voor de creativiteit van vrouwen. Binnen een paar jaar groeide hun idee uit tot een grote organisatie die verspreid over het hele land activiteiten organiseert. Ze houden themamiddagen als: hoe run ik mijn bedrijf volgens de sharia? Of: welke rol hebben vrouwen in het sociale en religieuze leven? Vrouwen krijgen ook tips over hoe je een hijab het beste kunt dragen: „Kijk goed naar de vorm van je gezicht.”

Waarom zo veel vrouwen in Indonesië er tegenwoordig voor kiezen om een hoofddoek te dragen, durft Jenahara niet goed te zeggen. „Het is zo’n persoonlijke keuze. Maar ik denk dat het wel een trend-ding is voor veel vrouwen. Dat ze ineens zagen dat het kán, een stijlvolle hoofddoek. Want nog maar tien jaar geleden was de hoofddoek echt ouderwets in Indonesië.”

Lees ook: Buiten het Westen is #MeToo vooral een #WeToo

„Jonge vrouwen wilden er niet aan. Ze dachten, dat doe ik later wel, als ik ouder en getrouwd ben. Tegelijk zou ik nooit zeggen dat de hijab alleen maar een hype is, want uiteindelijk schrijft een vers in de Koran toch gewoon voor dat vrouwen hun hoofd en borst moeten bedekken.”

In het Westen associëren critici het dragen van een hoofddoek met onderdrukking. U wilt juist het zelfvertrouwen van moslima’s vergroten met uw kleding. Hoe doet u dat?

„Het is niet oppervlakkig bedoeld, maar je kunt maar één keer een eerste indruk maken. En als je een hoofddoek draagt is die eerste indruk nog eens extra belangrijk. Je zet jezelf neer als vrouw én als moslima. Ik wil moslima’s laten zien dat ze stijlvol en elegant kunnen zijn. In sommige landen in het Midden-Oosten zien ze vrouwen als huisvrouw, als niet meer dan een echtgenote die thuis zit zonder baan. Hier in Indonesië ligt dat anders. Ik heb zelfs een kledinglijn in mijn laatste collectie geïnspireerd op de bazige zakenvrouw. Daar hebben we er hier genoeg van. Ze inspireren me.”

Bent u feministisch?

„Dat is een moeilijke vraag. Sommige vrouwen zijn het niet eens met mijn boodschap. Ze vinden mij té feministisch. Maar ik denk dat het oké is voor ons om creatief te zijn en onze eigen carrière te hebben. Zolang we ons, als we thuiskomen, bewust zijn van onze positie als vrouw, en die van onze man als leider.”

Dus u ziet mannen en vrouwen niet als gelijken?

„Nee, zo kan ik het niet zeggen, geloof ik. Het is moeilijk in de moslimwereld om als vrouw een goede loopbaan te hebben en geld te verdienen. Dat ligt gevoelig en maakt het complexer voor vrouwen en mannen om hun rol te vervullen.”

Ze begint te lachen als ze verder praat: „Mannen willen toch dat hun vrouw hen nodig heeft, dat is hun natuurlijke instinct. Dat moeten we respecteren, ook al weten wij de waarheid, hè! Ik wil graag dat vrouwen sterker worden. We moeten ons bewapenen tegen wat deze tijd van ons vraagt. De wereld is harder, gemener, veeleisender geworden.”

Verklaart die traditionele rolverdeling ook dat de #MeToo-beweging in Indonesië weinig aandacht kreeg?

„Hier zijn mensen bang om over dat soort dingen te praten. We leven nog steeds in een oosterse cultuur. Het is gewoon een taboe. Ook al vindt hier natuurlijk evengoed veel seksueel overschrijdend gedrag plaats. We zien het om ons heen, bij zo veel vrouwen. De slachtoffers denken dat ze zulke vernederingen voor zichzelf moeten houden. Ze denken dat ze hun eigen schandes, maar ook die van hun man, verborgen horen te houden voor de buitenwereld.”

Hoe moet dat taboe op seksuele intimidatie doorbroken worden?

„Onderwijs is heel belangrijk. Vrouwen moeten weten dat ze in dit soort gevallen níet hun mond moeten houden. We hebben daar ook de steun van mannen bij nodig. Geen man in Indonesië die nu hardop voor vrouwen durft op te komen.”

Jenahara houdt zich niet meer bezig met de dagelijkse organisatie van de Hijabers Community. Ze is druk met haar eigen bedrijf, op sociale media heeft ze tienduizenden volgers die ze wil inspireren met hoe ze leeft, sport, eet en haar kinderen opvoedt. Anders dan de vrouwen achter de Hijabers Community, gebruikt ze nooit verwijzingen naar Allah of de Koran in haar berichtjes.

Draagt de Hijabers Community bij aan de conservatieve trend hier?

„Aan elke ontwikkeling zitten altijd goede en slechte kanten. Sinds de hijab hip is, proberen mensen ook om meer over hun geloof te leren. Maar in Indonesië zijn we altijd gewend geweest om onze onderlinge verschillen te accepteren, of iemand nu een boerka, hijab of géén hoofddoek draagt. Dat moet zo blijven.”

Lees hier de andere verhalen uit de serie #MeToo buiten de westerse wereld

    • Annemarie Kas