11.27 minuten met Peter Sagan

Boekpresentatie Peter Sagan (28) presenteerde deze week in Londen zijn autobiografie My World. Voor NRC aanleiding om hem maar weer eens om een interview te vragen.

De coverfoto van My World, de autobiografie van Peter Sagan. Foto Sam Barker/Bewerking NRC Fotodienst

Als een kaalgeschoren Slowaak op 1 juli 2012 de eerste Touretappe van Luik naar Seraing met overmacht wint en dat viert met de vogeltjesdans, is een nieuwe wereldster geboren. Peter Sagan, dan pas 22 jaar, heeft waar het de wielersport aan ontbreekt: rock-’n-roll, schwung. Hij is het die de wielrennerij ook bij de jonge fans, door het langdradige karakter van de sport in slaap gesukkeld, weer onder de aandacht brengt.

In de loop der jaren verandert hij van billenknijpend enfant terrible in een langharig stijlicoon. Door zijn rebelse uitstraling maar ook door zijn indrukwekkende prestaties wordt hij interessant voor zo’n beetje alle grote sportmerken, voor fans, en voor journalisten. Zijn populariteit kent geen grenzen, en dat ondervindt hij aan den lijve. In geboorteplaats Zilina kan hij niet normaal over straat, Slowaakse tabloids publiceren bij gebrek aan grote helden in het land alles wat hij doet en laat.

Toen NRC in januari 2017 met Sagans familieleden sprak en optekende hoe zijn ouders gescheiden van tafel en bed leven, kopte de Slowaakse krant Novy Cas anderhalve week later: ‘Vader Sagan spreekt: de waarheid over het leven met zijn vrouw!’. Op interviewverzoeken werd sindsdien afhoudend gereageerd.

Lees ook de reportage uit 2017: In het land van Peter Sagan

Sagan kiest Monaco als zijn toevluchtsoord. Daar kan hij over straat zonder steeds aangeklampt te worden. Bovendien betaalt hij er weinig belasting en schiet hij zo de heuvels in voor een training onder de zon.

Sagan wint in acht jaar tijd 109 profkoersen, waaronder drie keer op rij de wereldtitel – niemand deed hem dat ooit na. En hij is pas 28. Om die reden wil hij er lange tijd niet aan een autobiografie te schrijven. Zijn leven is dermate in beweging dat er wekelijks een nieuw hoofdstuk toegevoegd zou moeten worden.

Maar als een Britse uitgeverij bij zijn management blijft aandringen en zij op een goed moment ook wel inzien dat een boek wereldwijd goed zal verkopen, stemmen ze toe. Een volstrekt onbekende Britse ghostwriter wordt ingehuurd en binnen een half jaar ligt daar de autobiografie My World.

Wat voorafging

Half september kondigt Sagan via zijn sociale media aan dat ‘het eerste boek van de wereldkampioen’ twee weken later gelanceerd zal worden. Bestellen kan al. Een boekpresentatie is een goede aanleiding om weer eens om een interview te vragen. Sagans manager antwoordt niet.

Het boek wordt in Engeland uitgegeven door Penguin Books. Een mail naar Penguin belandt via een Rosie, een Corina en een Anna bij de uitgeverij van Mijn Wereld: de Nederlandse tak van HarperCollins. Daar gaat Chantal Hattink over de publiciteit. Over de telefoon zegt Hattink dat het lastig gaat worden om tijdens de wereldwijde lancering in Londen een plaatsje voor een Nederlandstalige publicatie te regelen, om de simpele reden dat het voor haar zowat onmogelijk is om bij Sagans management een voet tussen de deur te krijgen. Ze kan wel een digitaal recensie-exemplaar van het boek sturen.

Twee dagen later een onverwachte mail: of er nog interesse bestaat om op 4 oktober bij ‘de perspresentatie’ van My World te zijn. Hattink kan NRC ‘waarschijnlijk’ een individueel gesprek van tien minuten aanbieden. Alle aanwezigen kunnen rekenen op een gesigneerd boek en een Peter Sagan-douchekop ter waarde van 121,99 euro. Er zijn voorwaarden: in het artikel moet het boek genoemd worden, en ook moet er een afbeelding bij van de Nederlandse vertaling. Telefonisch voegt ze nog toe: „NRC is welkom, maar het management wil niet dat er persoonlijke vragen worden gesteld. Niets over zijn scheiding met Katarina, niets over zoon Marlon.” Dat heeft alles te maken met het artikel uit 2017. We stemmen toe, omdat er tijdens een gesprek toch vaak van alles mogelijk blijkt.

In de loop van de week belt Hattink geregeld updates door. De gemaakte afspraak blijkt verre van in beton gegoten. Op dinsdag zijn er van de tien beloofde minuten nog zeven over, weer een dag later krijgen we toch een kwartier. Het gesprek zal plaatsvinden in een showroom van Hansgrohe, een fabrikant van douchekoppen en ook cosponsor van de ploeg van Peter Sagan. Daar is een borrel verzorgd, een interview door een bekende tv-presentator, een signeersessie, en er is ruimte voor individuele gesprekken.

„Het leven is niet perfect”, zegt Peter Sagan, op de foto in een reclame voor een van zijn sponsoren. Foto Hansgrohe, uit besproken boek

Het boek

De aanleiding om naar Londen af te reizen is het boek waarin Sagan, als we op de titel afgaan, zijn fans een inkijkje in zijn wereld geeft. Zijn drie wereldtitels vormen de rode draad. De lezer leert hoe Sagan zichzelf tijdens die kunststukjes toesprak. Veel diepzinniger dan ‘komaan Peter, ga dieper’ gaat het vaak niet.

‘Why so serious’ is zijn levensmotto geworden; hij tatoeëerde de tekst zelfs op zijn rechterflank.

Ook de onschatbare waarde van wat Sagan ‘Team Peter’ noemt – zijn vaste ploeg soigneurs, ploegmakkers, zijn broer, managers en zaakwaarnemers, die als een cordon sanitaire niet van zijn zijde wijken – komt duidelijk naar voren.

In 2014 staat Peter Sagan, de rockster van de wielersport, op het punt te stoppen. Hij wordt dermate in een keurslijf van trainingen en cijfermatigheden gepropt dat hij diep ongelukkig wordt. ‘Hier ging ik aan onderdoor. Dood door cijfers’, schrijft hij. Het tij keert als de Portugese oud-wielrenner Patxi Vila, in 2008 betrapt op testosteron, hem gaat trainen.

Zijn vrije uurtjes vult hij met het spelen van FIFA op de PlayStation. Het boek staat bol van de verwijzingen naar zijn sponsoren: speakers, fietsen, zonnebrillen. Het thema doping behandelt hij door te stellen dat er veel getest moet worden om schommelende bloedwaarden goed te monitoren.

Een dieptepunt in zijn carrière is de uitsluiting in de Tour van 2017, toen hij Mark Cavendish volgens de jury in volle sprint met zijn elleboog tegen het asfalt zou hebben gekwakt. Sagan wijdt er tien pagina’s aan. Hij is het nog altijd niet met die beslissing eens. Na afloop voelde hij zich zo schuldig dat hij in Monaco voor zes ton een wereldberoemd jacht huurde en zijn vrienden en ploegmaats liet invliegen om de bittere smaak van die straf weg te spoelen door een week lang te feesten.

Het ‘sponsorevent’

Tegen half zeven hebben honderd mensen veelal gekleed in pak en jurk zich in het noordoosten van Londen verzameld in wat een belangrijke man van Hansgrohe de ‘waterstudio’ noemt, een showroom vol met kranen en douchekoppen. Bij de ingang staat een poster van een douchende Sagan met de tekst ‘shower like a world champion’. Er gaan hapjes rond, er wordt bier en wijn gedronken.

Luid applaus als de man in kwestie wordt aangekondigd. Sagan heeft er een lange dag op zitten: vanochtend om zeven uur zat hij al bij BBC Radio 2, daarna signeerde hij drie uur lang boeken voor fans en nu is hij hier om zich eerst een half uur te laten interviewen door de presentator, dan weer boeken te signeren, en tot slot nog eens vijf journalisten te woord te staan.

Het interview heeft weinig om het lijf. Sagan is het beu steeds maar weer te moeten praten over wielrennen. „Dat slaat nergens op met mensen die niet weten hoe het voelt om te koersen”, zou hij later zeggen.

Het interview

Na het signeren tikt Sagan in een kwartier twee flesjes bier weg. Als hij in een kleine vergaderzaal een houten hand ziet staan, doet hij eerst alsof hij er een klap mee op denkbeeldige billen geeft. Daarna zet hij het ding grijnzend opzij, met alleen de middelvinger nog overeind.

Dan gaat hij zitten, hij geeft een hand en neemt een kinderboek met bewegende dierenplaatjes voor zijn zoon in ontvangst. Hij bladert een minuut zonder op te kijken en checkt of hij de Engelse woorden kent. „Ontzettend bedankt”, herhaalt hij.

De man is moe. „Voor dit soort dagen heb je een andere vorm van uithouding nodig. Maar ik kan dit nu doen omdat ik morgen niet hoef te fietsen. Het is beter om met mij te praten als ik relaxed ben. En dat ben ik nu.”

Wat doe je hierna, bier in de stad?

„Nee, want morgen hebben we een vroege vlucht naar Kopenhagen. Wat gaan we daar ook alweer doen, Gabriele [de manager]?”

„We gaan naar een hondenrace. En daarna vliegen we terug naar Monaco.”

Goed. Stel, je zit op een onbewoond eiland, en je mag vijf dingen meenemen. Wat kies je?

„Allereerst: een mooie vrouw. Nee, vijf mooie vrouwen, zodat ik er kan blijven. Ik moet ook overleven dus heb ik dingen nodig om vuur te maken, hout voor een huis, iets om mee te vissen, en ik moet zorgen dat die vijf meiden geen ruzie met mij gaan maken maar met elkaar. En ik moet vuurwerk hebben, zodat ik gered kan worden.”

Ik heb vijf dingen opgeschreven waarvan ik denk dat ze jou definiëren: fame, freedom, fun, family, friends.

Sagan pakt een pen en zet met twee ferme handbewegingen een kruis door het woordje ‘fame’. Terwijl hij in zijn ogen wrijft zegt hij: „Beroemd zijn wil ik niet. Maar helaas ben ik het wel.”

Is dat het moeilijkst aan Peter Sagan zijn?

„Ja, want steeds meer mensen willen wat van me. Het wordt alleen maar erger.”

Hoe vind je dat?

„Ik vind het vreemd en ik snap het ook niet. Ik heb ook heus wel beroemde mensen ontmoet, maar ik haalde het dan niet in mijn hoofd om onbeschoft te gaan doen.”

Dat gebeurt bij jou wel?

„Ja, als ze met veel zijn. Dan staan ze voor de bus van de ploeg te dringen. Mensen denken soms niet na, ze worden gek als ze je zien. Dat vind ik irritant, want ik word geacht gefocust te blijven. Alleen dan kan ik mijn werk doen. Ik probeer altijd aardig te blijven. Ik voel me verantwoordelijk voor mijn fans, dat ik beschikbaar ben, met ze op de foto ga. Ik wil ze graag gelukkig maken. Maar je kan nu eenmaal niet iedereen altijd gelukkig maken.”

Waar droom je van, buiten het fietsen?

„Dat mijn zoon Marlon veilig opgroeit. Dat is misschien een ander doel dan jullie gewend zijn, maar zo is het.”

Is dat een moeilijk doel?

„Natuurlijk, een kind op een goede manier grootbrengen is voor iedereen moeilijk en wordt alleen maar moeilijker. Door de moderne technologie, door alle mensen om ons heen die altijd met elkaar in verbinding staan. Het is een grote zooi in de wereld. Ik wil tijd met hem doorbrengen. Dan komt het goed.”

Wat als hij wielrenner wil worden?

„O nee, ik wil dat-ie gelukkig wordt. Dat is al moeilijk genoeg met alle verleidingen van internet en drugs en een heleboel andere shit.”

Ben jij eigenlijk gelukkig?

„Jawel.”

Op een schaal van 1 tot 10?

„Misschien 8, 9.”

Waarom geen 10?

„Dat zou een perfect leven betekenen, denk je dat dat mogelijk is? Ik kan je vertellen: het leven is niet perfect. Maar we zijn nu eenmaal op de wereld en moeten er het beste van proberen te maken.”

Na 11.27 minuten worden we vriendelijk verzocht te stoppen met het gesprek.

Epiloog

Vrijdag laat Chantal Hattink van HarperCollins weten dat Sagan blij was met het interview. Zijn staf was ‘heel tevreden’ en vond het ‘zelfs leuk’.

NRC nam tijdens de lancering een exemplaar van My World aan maar liet die niet signeren. De Peter Sagan-douchekop zat in een stoffen tas die we in Londen hebben laten staan.

Een telefonisch interview met ghostwriter John Deering, niet aanwezig bij de lancering omdat hij daar niet van op de hoogte was, leerde dat hij Sagan vooral in diens privéjet interviewde en kon putten uit dertig uur materiaal. Hij liet zich door Sagan verleiden tot een weddenschap: als hij Parijs-Roubaix in 2018 zou winnen, zou hij Sagans logo – PS – op zijn enkel laten tatoeëren. In ruil zou hij de fiets krijgen waarop Sagan won. Zo geschiedde.

    • Dennis Boxhoorn