Vlaamse omroep VRT laat betalen voor verslaggeving

Culturele instellingen en gemeenten kunnen tegen betaling een verslaggever naar hun evenement halen. De Vlaamse journalistenvereniging is verontrust.

Ingang van het VRT-gebouw in Brussel. Foto Getty Images

In België is beroering ontstaan over de Vlaamse publieke omroep VRT. Eerder deze week bleek dat culturele organisaties en gemeenten tegen betaling verslaggevers naar hun evenementen laten komen. De journalist doet dan in de uitzending verslag van het evenement. De VRT zelf ontkent dat het gaat om journalistieke programma’s maar de beroepsvereniging van journalisten toont zich verontrust.

Voor een bedrag tussen 1.800 en 9.750 euro kunnen organisaties zendtijd kopen bij programma’s op Radio 1, 2 en Klara (de zender met klassieke muziek), onthulde de krant De Morgen woensdag. Een museum of cultuurgezelschap dat wat extra aandacht wil voor een komende voorstelling kan daar in een van de programma’s verslag van laten doen. Het gaat om programma’s zoals Culture Club (Radio 1), De Madammen (Radio 2) of Pompidou (Klara).

Radio 2 heeft voor bijna al zijn programma’s een zogeheten tarievenfiche met daarop de kosten van een dergelijke uitzending. De verschillen in prijzen zitten onder meer in het soort verslaggeving: van een presentator die op locatie twee keer tijdens de uitzending verslag doet van het evenement tot een gehele uitzending op locatie.

VRT: bijdrage in de productiekosten

De VRT spreekt zelf in een reactie tegenover Het Laatste Nieuws tegen dat het gaat om journalistieke programma’s en stelt dat het gaat om entertainment. “Onze redacties, en zeker onze nieuwsredactie, werken volledig onafhankelijk”, zegt een woordvoerder. “Wat onze radio’s [radiozenders, red.] wel doen is samenwerkingen aangaan met organisaties om een speciale live-uitzending met publiek op poten te zetten. Dat kost meer dan een uitzending in de studio en die extra kosten delen we met de betrokken organisatie.”

“Een valselijk argument”, noemt de Vlaamse Vereniging van Journalisten dat. “Dat zou betekenen dat er ook voor live-journalistiek gefactureerd kan worden”, zegt secretaris Pol Deltour tegen NRC.

“De grote vraag hier is: vallen de programma’s onder de noemer journalistiek? De VRT zegt: voor ons zuiver journalistieke werk wordt nooit betaald, en dat geloven wij ook. De VRT heeft echter nogal wat programma’s op de grens zitten tussen nieuws en wat zij entertainment noemen. Volgens ons is dat mosselen noch vlees. Redelijk wat van de hier genoemde programma’s vallen volgens ons in de categorie nieuws.”

En in dat laatste geval is er sprake van een beroepsethisch probleem, stelt Deltour. “In onze deontologische code is duidelijk bepaald dat een journalist zich nooit laat betalen door een nieuwssubject of de nieuwsbron. Manipulatie ligt dan voor de hand. Het is tijd om over dit grensgebied discussie te voeren: wat is het nou, journalistiek of entertainment?”

De Vlaamse partij N-VA heeft inmiddels opgeroepen tot een onderzoek naar de betaalde items bij de VRT.

    • Jorg Leijten