Wordt de Amerikaanse grizzlybeer vogelvrij verklaard?

Natuurbeheer in de VS

In de VS is een fel politiek-juridisch gevecht uitgebroken over beschermde diersoorten als de grizzlybeer en grijze wolf. Ook de natuur valt ten prooi aan polarisatie.

Een grizzlyberin en haar welp lopen langs de Pelican Creek in het Nationale Yellowstone-park inn Wyoming. Foto KAREN BLEIER/AFP

Halen 23 grizzlyberen in Wyoming en Idaho de lente of mogen ze voordien worden afgeschoten?

Lees ook: Het gaat slecht met de populairste dieren op aarde

Vorige week haalde een Amerikaanse federale rechter een streep door de 23 jachtvergunningen die beide staten voor dit najaar hadden uitgegeven. Voor het eerst in meer dan vier decennia mocht weer op de beren worden gejaagd. Dit kon nadat de regering-Trump afgelopen zomer de grizzly’s in Yellowstone Park van de lijst van beschermde diersoorten schrapte. Maar volgens de rechter handelde het ministerie van Binnenland hierbij „grillig en willekeurig”, omdat het alleen naar de beren in Yellowstone keek en niet naar populaties elders.

De Yellowstone-grizzly’s vielen 42 jaar lang onder de lijst van beschermde diersoorten van de Endangered Species Act. Alleen in Alaska mocht al die tijd wel op ze gejaagd worden. De populatie groeide in die tijd van ruwweg 150 naar 700 beren. Die aanwas was voor binnenlandminister Ryan Zinke in 2017 juist reden ze eraf te halen: bescherming zou niet langer nodig zijn. Duizenden Amerikanen lootten deze zomer mee naar de 23 felbegeerde plezierjachtvergunningen. Nu dit feest op het laatste moment toch niet mag doorgaan, beraadt het Congres zich op tegenstappen.

Het door Republikeinen genomineerde Huis van Afgevaardigden stemde woensdag ook alvast voor het schrappen van de beschermde status van de grijze wolf. Foto dssimages

Economisch belang meewegen

Niet alleen om de grizzly’s, maar om de Endangered Species Act (ESA) als geheel woedt een fel politiek-juridisch gevecht. Dit brak uit toen het ministerie van Binnenland deze zomer voorstelde de wet ingrijpend te wijzigen. Voortaan zouden economische belangen zoals gederfde inkomsten moeten meewegen bij de beslissing over de bescherming van een soort. Dat is nu nog verboden: soorten worden als ‘bedreigd’ of ‘kwetsbaar’ aangemerkt op basis van wetenschappelijke inschattingen van populatiegrootte, veerkracht van het ecosysteem en bedreiging door ziekten.

Onder de gewijzigde wet zou de invloed van de lokale overheid en het bedrijfsleven op beslissingen over soortbescherming groeien, ten koste van de wetenschap en de landelijke overheid. Experts vrezen dat onder de voorstellen van minister Zinke soorten makkelijker van de lijst geschrapt zullen worden en dat het veel moeilijker wordt nieuwe soorten erop te krijgen.

Vorige week boog het Huis van Afgevaardigden zich over de kwestie. Er is de Republikeinen veel aan gelegen zo ver mogelijk te komen met de wetswijzigingen voor de tussentijdse Congresverkiezingen van 6 november. Daarna kunnen ze hun meerderheid in één of beide kamers van het Congres kwijt zijn. Het door Republikeinen genomineerde Huis van Afgevaardigden stemde woensdag ook alvast voor het schrappen van de beschermde status van de grijze wolf.

Ook milieu raakte gepolariseerd

Lees ook: Door de mens krimpt het aantal dieren

Zowel wolf als grizzlybeer waren vorige eeuw nagenoeg uitgestorven, maar zijn dankzij de ESA in en rond reservaten weer opgekomen. De wet werd decennia gedragen door politici van beide partijen, maar inmiddels is – zoals veel in de VS – ook natuurbeheer sterk gepolariseerd. Wolf en grizzly tonen de botsende milieu- en natuuropvattingen van de partijen. Waar Democraten natuurbescherming als een doel op zichzelf zien, vinden vooral Republikeinen uit het Midden-Westen dat plantjes en beestjes landbouw en grondstoffenexploratie niet dwars mogen zitten.

Tot de kernmissie van de regering-Trump behoort het „ontketenen” van een eigen energievoorziening. Daarvoor is het afzwakken van natuur- en milieubescherming in haar ogen noodzakelijk. Vorig jaar reduceerde minister Zinke al drastisch de omvang van twee natuurmonumenten in Utah om mineralenwinning makkelijker te maken.

Ook komt het Witte Huis de rurale Republikeinse achterban tegemoet, die zich van Oregon tot Utah verzet tegen beleid uit Washington dat impact heeft op federaal land in deze staten. „Dit wild is van Wyoming”, zei Afgevaardigde Jim Allen uit die staat over de beren. „Wij betalen hier de prijs voor het herstel van de grizzly.” Maandag werd in het berenrijke Alaska nog een 18-jarige mijnwerker gedood door een moedergrizzly.

Tenslotte lijkt de regering natuurbescherming vooral te zien in termen van plezierjacht. Trumps adviesraad voor internationale natuurbescherming ziet de commerciële plezierjacht op olifanten en leeuwen in Afrika bijvoorbeeld als „een methode voor natuurbeheer”.

Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken hoeft de waaierhoen niet op de lijst van beschermde soorten te staan. Foto Dave Parsons

Aaskever en waaierhoen

Republikeinen voeren aan dat de ESA niet werkt. De populatie van de helft van de diersoorten op de lijst zieltoogt immers nog altijd. Ook stoort het hen dat er wel nieuwe soorten op de lijst worden bijgeschreven, maar dat zelden soorten worden geschrapt wanneer zij bescherming niet langer nodig hebben. „De grizzlybeer heeft zich tien jaar geleden al hersteld. Zelfs de regering-Obama vond dat”, zei John Barrasso, senator uit Wyoming en voorzitter van de milieu-commissie in de Senaat. De uitspraak van de rechter die de grizzlyjacht verbood, is volgens Barrasso dan ook „een perfect voorbeeld van de reden dat we de Endangered Species Act moeten moderniseren”.

Voor Democraten en natuurbeschermers is „moderniseren” evenwel codetaal voor „vogelvrij verklaren”. Het gaat om „een pakket uitsterfmaatregelen” schreef Noah Greenwald, bioloog bij het centrum voor biodiversiteit aan de universiteit van Tucson, Arizona, deze zomer. „Republikeinen laten de kwetsbaarste soorten van het land in de steek om het vervuilers en machtige spelers naar de zin te maken.” Raúl Grijalva, de belangrijkste Democraat in de milieucommissie van het Huis, noemde de voorstellen vorige week een „wensenlijstje voor de industrie”.

Van de aaskever wordt de beschermde status geschrapt. Foto Natural History Museum

Democraten zien hun angsten bevestigd in de voorstellen die het ministerie van Binnenland deze zomer eveneens deed. Zo is opnieuw bepaald dat de waaierhoen niet op de lijst van beschermde soorten hoeft worden opgenomen. Het dier is afhankelijk van specifieke vegetatie en heeft een aanzienlijke habitat nodig. Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse aaskever, waarvan de beschermde status wordt geschrapt. Als bescherming van deze soorten wordt opgeheven, komt land in onder meer de staten Wyoming, Kansas, Oklahoma en Nebraska vrij voor de olie- en gasindustrie.

    • Maartje Somers
    • Lisa Dupuy