VN-hof: sancties VS tegen Iran mogen humanitaire hulp niet raken

Het Internationale Gerechtshof wil dat de VS bepaalde sancties tegen Iran opheffen.

Vertegenwoordigers van Iran en de Verenigde Staten luisteren naar de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Foto Peter Dejong/AP

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag heeft woensdag bepaald dat Amerikaanse sancties tegen Iran de humanitaire hulp aan dat land niet mogen schaden. Iran had in augustus een zaak aangespannen bij het hof, de hoogste rechtbank van de Verenigde Naties.

Rechters van het Internationaal Gerechtshof stellen dat bepaalde strafmaatregelen inderdaad een vriendschapsverdrag schenden tussen de twee landen uit 1955. Sancties die beperkingen opleggen aan de export naar Iran van medicijnen, medische apparatuur, voedingsmiddelen of die de veiligheid van de Iraanse burgerluchtvaart in gevaar brengen, moeten de VS opheffen.

Hoewel Teheran verzocht dat alle sancties geschrapt zouden worden, wordt de uitspraak gezien als een overwinning voor Iran. De regering reageerde dan ook verheugd op de bepaling. “Het besluit van de rechters laat zien dat de Islamitische Republiek [Iran, red.] gelijk heeft en dat de Amerikaanse sancties tegen de Iraanse burgers illegaal en wreed zijn”, zei het ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.

Atoomwapens

Of de VS zich echt gaan houden aan de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof is zeer de vraag. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde vorige week nog bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties nieuwe sancties aan. Hij is uitgesproken sceptisch over internationale samenwerkingsverbanden als bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof, dat ook in Den Haag zetelt.

De uitspraken van het Internationaal Gerechtshof zijn bindend, maar het instituut heeft geen macht die af te dwingen. Zowel de VS als Iran hebben eerdere bepalingen van het Internationaal Gerechtshof naast zich neergelegd. De Amerikaanse regering stelde vorig maand dat Irans stap naar het hof een poging was om het juridische orgaan te misbruiken om zijn zin door te zetten.

De VS stelden sancties tegen Iran weer in nadat het land in mei uit de atoomdeal met Teheran was gestapt. Volgens Trump is Iran nooit opgehouden met het ontwikkelen van atoomwapens. Het internationaal atoomagentschap stelde in augustus dat dit niet waar is: Iran heeft zich volgens de IAEA wel degelijk aan de afspraken gehouden uit het atoomakkoord.

    • Guus Ritzen