Suge Knight is ‘de oppertiran’ van de Amerikaanse rap

Platenbaas Marion ‘Suge’ Knight

Marion ‘Suge’ Knight van het invloedrijke raplabel Deathrow Records verdwijnt vermoedelijk voor jaren in de gevangenis. Deze week is de uitspraak. Artiesten met wie hij werkte, zijn opgelucht. Wie is Suge Knight en waarom was hij zo belangrijk?

Een dag nadat het nieuws bekend werd dat de 53-jarige Marion ‘Suge’ Knight, oprichter van hiphoplabel Deathrow Records uit Los Angeles, na een akkoord met de Amerikaanse justitie voor decennia in de gevangenis lijkt te verdwijnen, zette rapper en producer Daz Dillinger van Tha Dogg Pound een filmpje op Instagram (inmiddels verwijderd). Hij zwaait gelukzalig rond met een joint en herhaalt een paar keer dat Knight 53 jaar oud is en hoelang hij zal moeten zitten: „Mensen vroegen zich af hoe het verhaal van Suge Knight zou eindigen. Maar sinds gisteren is het afgelopen! 28 jaar!” Daz brult van het lachen. Dan zingt hij pesterig dat de zoon van Knight zijn vader snel moet opzoeken in de gevangenis. „Daddy neeeeeds you.”

Daz Dillinger (45) is de neef van Snoop Dogg, jarenlang de grootste ster op het label dat Knight in 1991 samen met Dr. Dre oprichtte. Ook Daz had een prominente rol in de succesjaren van Deathrow Records, als artiest en producer van onder anderen Snoop Dogg, Tha Dogg Pound en 2Pac. Nadat medeoprichter Dr. Dre Deathrow Records in 1996 verliet, promoveerde Daz Dillinger tot de belangrijkste producer van het raplabel.

Een portret van ‘Suge’ Knight in vier liedjes

Maar de afgelopen jaren hebben alle artiesten uit de succesperiode van het roemruchte label Knight de rug toegekeerd. En Knight zelf, halverwege de jaren negentig een machtige sleutelfiguur in de hiphopscene in Los Angeles, kwam de afgelopen jaren alleen nog in het nieuws met sensatieberichten over schietpartijen, mishandeling, arrestaties en pogingen om op basis van zijn maffiabaas-achtige reputatie zijn entertainmentloopbaan nieuw leven in te blazen, zoals een pilot-aflevering voor een realitysoap waarin Knight onbekende artiesten met een camera erbij intimideerde.

‘Gangster’ Suge Knight deed zaken in een zweem van schimmige geldstromen en met de dreiging van zwaar geweld

Intimidatie, dreiging, geweld: het zijn de sleutelwoorden in de carrière van de ruim 120 kilo zware, breedgeschouderde voormalige American Football-speler Marion ‘Suge’ Knight, die als bodyguard van onder anderen zanger Bobby Brown in de entertainmentindustrie ging werken. Hij begon zich ook actief met de zakelijke kant te bemoeien en haalde voor een aan hem gelieerde artiest de lucratieve muziekrechten binnen voor diens bijdrage aan de internationale mega-hit Ice, Ice, Baby van Vanilla Ice uit 1989. Volgens Vanilla Ice ging dat gepaard met zware fysieke bedreigingen.

M.O.B.

Ook de oprichting van Deathrow Records in 1991 werd vanaf het begin omringd door een sfeer van intimidatie. Producer en rapper Dr. Dre boorde met zijn rapgroep N.W.A de internationale gangsta rap-goudmijn aan, maar vond dat hij te weinig verdiende bij zijn label Ruthless Records. Knight zorgde dat Dr. Dre en bondgenoot D.O.C. onder hun contract uit konden komen - volgens betrokkenen door in het kantoor van N.W.A-rapper en labelbaas Eric ‘Eazy-E’ Wright met een honkbalknuppel te zwaaien. Kort daarop richtte Knight samen met Dr. Dre het label Deathrow Records op.

Suge Knight op 28 augustus 2004 tijdens een feestje ter ere van een nieuw album van Paris Hilton in Miami (Californië).

Foto Merritt/ FilmMagic/ Getty Images

Het nieuwe label was instant-succesvol. Debuutalbums als The Chronic van Dr. Dre en het records brekende Doggystyle van Snoop Dogg populariseerden de G-Funk, kleurden een tijdperk en werden meervoudig platina. Halverwege de jaren negentig sloot ook 2Pac zich bij het label aan. De populaire rapper zat vast vanwege een zedenzaak en Knight betaalde zijn borg en bracht hem rechtstreeks naar de opnamestudio’s van Deathrow Records. Ook 2Pac’s eerste single met Dr. Dre ‘California Love’ en dubbelalbum All Eyez On Me werden klassieke kaskrakers.

Knight zat die periode op het hoogtepunt van zijn roem. Hij poseerde ongenaakbaar op de cover van hiphoptijdschrift The Source: een sigaar rokend voor zijn dure auto’s, van top tot teen gekleed in het rood - een verwijzing naar de Piru Bloods-gang in Los Angeles waar hij zich mee associeert, en richtte zijn eigen nachtclub op in Las Vegas, 662, een verwijzing naar de letters op telefoontoetsen: M.O.B. – Member of Bloods.

De labelbaas etaleerde zich graag als gangster en deed zijn zaken steeds in een zweem van schimmige geldstromen en de dreiging van zwaar geweld. Hij zou een journalist na kritische vragen met zijn hoofd boven een bak piranha’s hebben gehangen en werd al in de begintijd van Deathrow veroordeeld nadat hij twee rappers had laten uitkleden en mishandelen op het kantoor van zijn label, omdat een van hen zijn telefoon had gebruikt en iets verkeerd tegen hem had gezegd.

Verbittering

Terwijl Dr. Dre het door actieve gangleden belegerde label van Knight ontvluchtte vanwege de aanhoudend dreigende sfeer, groeide 2Pac uit tot de trouwste luitenant van Knight. De rapper, die ooit ‘MC New York’ had geheten, ontpopte zich onder het mentorschap van Knight als de meest felle en uitgesproken ambassadeur van de gangcultuur van Los Angeles, die op foto’s gangtekens maakte en zich trots in het rood kleedde, alsof hij net als Knight lid was van de Bloods.

Samen maakte ze ruzie met de halve rapscene aan de oostkust en met name The Notorious B.I.G. en Puff Daddy van Bad Boy Records. Toen 2Pac in 1996 werd vermoord, zat Knight naast hem in de auto – hij liep bij de aanslag slechts een schram op. Eerder die avond waren Knight en 2Pac in een zware vechtpartij verwikkeld na een bokswedstrijd; Knight kreeg er vanwege eerdere veroordelingen vijf jaar celstraf voor.

Die straf was een keerpunt. Vanachter de tralies nam Knight’s intimiderende invloed snel af. Snoop vertrok naar No Limit Records van Master P in New Orleans en Knight probeerde vanuit de gevangenis jarenlang een doorstart te maken. Hij maakte nog een tijd flinke omzet met het uitbrengen van oude hits en postume releases van 2Pac, maar slaagde er niet in nieuwe successen te creëren.

Bij een rechtszaak in 2005 kregen oorspronkelijke investeerders in het label van Knight 107 miljoen dollar achterstallige betalingen toegewezen, wat leidde tot het faillissement van Deathrow Records en het bankroet van Knight, wiens bezit per opbod werd verkocht.

De afgelopen jaren leek Suge Knight vooral gedreven door geldgebrek, en verbittering over het verlies van zijn ooit zo riante positie. Hij probeerde zijn levensverhaal te verkopen aan entertainmentbedrijven, en perste rappers van buiten de stad af die in Los Angeles wilden opnemen; die zouden ‘belasting’ moeten betalen. Ook beweerde Knight dat Dr. Dre hem 300 miljoen dollar schuldig was. De producer die een uiterst lucratievezakendeal sloot met Apple, zou bij het verbreken van de relatie in de jaren negentig, Knight 30 procent van zijn toekomstige inkomsten hebben toegezegd.

Het zou een van de redenen zijn geweest dat de voormalige topman van Deathrow Records in 2015 naar de filmset van een commercial voor Straight Outta Compton reed; een speelfilm geproduceerd door Dr. Dre en Ice Cube, waarin het carrièreverhaal van N.W.A centraal staat en Knight als personage een kleine maar kleurrijke rol speelt. Knight zou een aandeel in de opbrengsten hebben willen afdwingen.

Na een opstootje op de filmset belde Terry Carter, een andere hiphopzakenman uit Los Angeles, Knight op om hem te vragen naar een fastfood-zaak te komen. Hij leek tussen de grootheden uit de rapscene van L.A. te willen bemiddelen. Maar een woordenwisseling ontstond, waarna Knight op de parkeerplaats met zijn pick-up op twee mannen inreed. Carter overleed, de ander raakte zwaargewond.

Knight verklaarde onschuldig te zijn. Zijn advocaten noemden het zelfverdediging: hij zou in de val zijn gelokt. Maar vorige maand zei Knight dat hij de beschuldiging van doodslag niet langer aanvecht, als onderdeel van een akkoord met justitie waarbij twee andere strafzaken komen te vervallen. Hij zal als onderdeel van deze deal donderdag naar verwachting tot 28 jaar gevangenisstraf veroordeeld worden.

    • Saul van Stapele