Snoeiharde strijd om uitstoot auto

Europees Parlement Het Europarlement wil 40 procent minder CO2-uitstoot in 2030. Autobranche én de Europese Commissie vrezen banenverlies.

iStock

Dan maar kwaadschiks. De transportsector is de enige sector in Europa die de uitstoot van broeikasgassen niet weet in te dammen. Die moet er nu maar toe gedwongen worden, vindt het Europees Parlement.

Woensdag stemde het in met de straffe eis dat de uitstoot van personenauto’s en bestelwagens in 2030 met gemiddeld 40 procent moet zijn verminderd ten opzichte van 2021. Ook moet de auto-industrie vaart maken met de transitie naar ‘nul emissie’. In 2030 moet 35 procent van de nieuw verkochte auto’s op stroom of waterstof rijden. Fabrikanten die dat niet halen, krijgen een boete.

De auto-industrie is woedend. In ongewoon harde woorden keurde de branchevereniging voor fabrikanten ACEA de uitslag af. Voorzitter Erik Jonnaert noemt de doelen „extreem agressief”. Ze zullen leiden tot banenverlies en de industrie „dwingen tot een dramatische verandering in recordtijd”, iets wat klimaatactivisten dan weer als muziek in de oren klinkt. Wegtransport is goed voor een vijfde van de totale CO2-uitstoot in de EU.

Europarlementariër Miriam Dalli van de Arbeiderspartij in Malta maakte zich hard voor het strenge voorstel. Ze noemt het „compleet misleidend” dat de overgang te abrupt zou zijn. „Dit is een geleidelijke verandering. Maar door helemaal niks te doen, verliest Europa juist z’n concurrentiepositie. En dat levert zeker geen banen op.”

Julia Poliscanova van de Brusselse milieugroep Transport & Environment (T&E) is verheugd over de uitslag, „al is het nog lang niet genoeg om de Parijs-klimaatdoelen te halen.” De industrie kan dit prima aan, zegt ze. „Europese fabrikanten investeren op dit moment miljarden in elektrisch rijden in landen als China. Waarom zouden ze dat niet in Europa doen?”

Het Europees Parlement wil meer tempo dan de Commissie. Die stelde eind 2017 een reductie van 30 procent voor in 2030 en een quotum voor emissievrije auto’s van 30 procent. Wie daarboven zit krijgt een bonus – de straf was verdwenen. De milieucommissie van het parlement dacht er anders over: 45 procent reductie en 40 procent emissieloos. Die getallen haalden het niet, maar de doelen zijn wel opgeschroefd en de straf is terug.

Onverwachte druk

30 procent, 40 procent, 45 – wat maakt het de fabrikanten nou uit?

Veel, gezien de snoeiharde strijd die in Brussel is losgebarsten. Elke gram CO2 die fabrikanten minder mogen uitstoten vergt kostbare investeringen. En de auto-industrie, die 12 miljoen Europeanen van een baan voorziet, is een sterk machtsblok.

Lees ook CO2-uitstoot van nieuw verkochte auto’s gestegen

Druk van de fabrikanten was te verwachten. ACEA hamert voortdurend op het banenverlies dat gepaard zou gaan met een snelle transitie. Elektromotoren hebben minder onderdelen en vergen minder manuren. Bovendien wíl de consument helemaal geen elektrische auto, stelt ACEA. Vorig jaar was het aandeel nieuwe auto’s op stroom immers maar 1,5 procent van het totaal.

Onverwachter is de weerstand van de Europese Commissie zelf. Die bracht een week voor de stemming plots een discussiestuk uit over de economische gevolgen van scherpere eisen. Hoe hoger het percentage, hoe meer banen weg, stond erin.

Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLink doet het stuk af als paniekerige lobby. Hij wijst net als T&E op de grote investeringen die de Europese auto-industrie buiten Europa doet in elektrische auto’s. „Allerlei landen komen met quota. De hele wereld beweegt, behalve wij. Dát kost banen. Straks staat Europa bekend als de plek waar je nog auto’s op fossiele brandstoffen kunt verpatsen.”

Nog onverwachter was het geluid uit Duitsland. Vorige week zei bondskanselier Angela Merkel ineens dat ze zich achter het lagere Commissievoorstel van 30 procent schaarde. Ze zei het vlak voor haar regering met een akkoord voor vuile diesels kwam. Activisten beschuldigen Merkel nu van handjeklap: de industrie krijgt ruimere CO2-doelen in ruil voor meebetalen aan het door haarzelf veroorzaakte dieselschandaal.

De beslissende ronde komt nog. Verwacht wordt dat de lidstaten volgende week een voorstel hebben, waarna zij met Commissie en Parlement tot één getal moeten komen. Niet zomaar een getal, wil Poliscanova van T&E nog even zeggen: „Dit gaat om de planeet, hè.”

    • Carola Houtekamer