Opgevoed: Is veel Netflix kijken schadelijk?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: bingende kinderen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Hoe schadelijk is het voor mijn kinderen als ze onophoudelijk Netflix kijken? Ik heb een zoon van 13, en dochters van 15 en 16. De jongste is vanzelfsprekend gameverslaafd, en de twee meiden kijken als ontspanning uren achtereen naar series op Netflix als Pretty Little Liars en Friends. Het gaat op zich goed met ze: ze hebben vrienden, doen hun huiswerk, sporten. Maar als ze willen ontspannen na school en in het weekend gaan ze op hun telefoon of de iPad onafgebroken naar series zitten kijken. Ze kijken rustig vijf, zes afleveringen achter elkaar. We proberen er afspraken over te maken maar vinden die moeilijk te handhaven omdat ze hun apparaten ook voor andere zaken gebruiken, dus afpakken kan niet. Als ik kom om de iPad in te nemen, hebben ze hem nét nodig om huiswerk op te maken. Wel gaan we tijdens de vakantie naar wifivrije campings. Is dit slecht voor hun geest? En hoe begrenzen we dit?”

Opvoeden gaat tegenwoordig ook over ‘schermtijd’. Lees ook: Je kind zindelijk maken is makkelijker

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Niet te krampachtig

Peter Nikken: „Het mediagebruik van jongeren kent rond de 14, 15 jaar oud de hoogste piek. Dat is niks nieuws, dat was in de jaren zeventig al zo. Vooral dramaproducties over jonge mensen zijn populair. Dat komt omdat tieners zich op deze leeftijd laven aan verhalen waarmee ze hun eigen persoonlijkheid kunnen ontwikkelen, en zich los kunnen maken van het gezin. Ze vormen door die verhalen hun persoonlijke smaak, en zien hun eigen emoties in beeld gebracht. Dat kunnen ze dan weer delen met leeftijdsgenoten die dezelfde series kijken. Er is door de technologisering weliswaar nu een veel groter aanbod aan die verhalen, maar die behoefte van tieners is dezelfde.

„Zodra jongeren ouder worden krijgen ze door bijbaantjes, studie, relaties of studentenverenigingen vanzelf minder tijd om al die media te volgen.

„Als het verder met uw dochters goed gaat, zou ik met dit mediagebruik niet te krampachtig omgaan. Wel is het verstandig vinger aan de pols te houden of wat ze kijken voor de leeftijd geschikt is, en of ze voldoende nachtrust krijgen. Tieners willen nog wel eens in bed doorkijken.”

Verbeelding voeden

Stijn Sieckelinck: „Populaire digitale media zijn niet onschuldig, ze zijn met opzet zo ontworpen dat je ze niet zomaar kunt wegleggen. Offline gaan kan voor jongeren enkel op straffe van fear of missing out, en het gevoel de helft van hun identiteit op standby te plaatsen.

„Waar gamen nog een interactieve component heeft, is Netflix bij uitstek consumptief.

Kinderen gamen veel en graag. Ook spellen die ze officieel (nog) niet mogen spelen. Lees ook: Is gamen schadelijk?

„We maken in de pedagogiek een onderscheid tussen fantasie en verbeelding. Fantasie is een ontsnapping, verbeelding opent je geest voor nieuwe mogelijkheden.

Netflix biedt fantastische series waarin de realiteit tijdelijk wordt opgeheven, maar zorgt ervoor dat de eigen verbeelding nauwelijks in actie hoeft te komen. De ontspanning van uw dochters is dus louter verbonden geraakt met ‘ontsnappen’. Gelukkig bieden de wifivrijevakanties wel ruimte voor die verbeelding.

„Uw dochters zijn oud genoeg om hier een gesprek over te voeren. U kunt ze voorleggen: „‘Hebben jullie na het bekijken van de zoveelste aflevering nog een gevoel van ontspanning?’ ‘Welk gevoel blijft er bij jullie achter?’

„U zou uw dochters kunnen aanmoedigen sommige series samen te kijken. Dit kan de band tussen de meiden versterken en biedt hen de komende jaren een onuitputtelijke bron van quotes waarmee ze hun speciale band kunnen uitdrukken.”

    • Annemiek Leclaire