Onrust herleeft in Catalonië

Separatisme

Een jaar na het illegale referendum streeft de nieuwe regioregering nog steeds naar afscheiding. Nu stelt ze zelfs een ultimatum aan Madrid.

Een jaar na het illegale referendum van 1 oktober 2017 over afscheiding van Spanje is het weer onrustig in Catalonië. Bij demonstraties en een poging van separatisten om het regioparlement in Barcelona binnen te dringen vielen in totaal zo’n veertig gewonden. De Catalaanse regioregering van Quim Torra houdt onverminderd vast aan afscheiding van Spanje en eist een einde aan de juridische vervolging van separatisten. Hij wil van premier Pedro Sánchez binnen een maand een voorstel over de zelfbeschikking van de Catalanen. De Spaanse regering wijst het ultimatum van de hand.

De vorig jaar afgezette regioregering van Carles Puigdemont, die zich op 27 oktober 2017 even de leiding van de republiek Catalonië waande, wordt verdacht van rebellie en verduistering van gemeenschapsgeld. Puigdemont verblijft met een deel van zijn toenmalige regioregering in het buitenland om vervolging te ontlopen, terwijl zeven politici en twee leiders van maatschappelijke organisaties in voorarrest opgesloten zitten in Catalaanse gevangenissen.

Voormalig ‘vice-president’ Oriol Junqueras en voormalig ‘minister’ van Buitenlandse Zaken Raül Romeva antwoordden vanuit de gevangenis van Lledoners, even buiten Barcelona, op schriftelijke vragen van NRC. „De gevangenis is een plek vol met tekortkomingen”, schrijft Junqueras. „Het ergste van alles is de afzondering.” „Het leven is monotoon”, antwoordt Romeva. „Zestien uur per dag zit je helemaal alleen opgesloten in een cel.”

Junqueras en Romeva hebben er geen spijt van dat ze niet net als Puigdemont gekozen hebben voor een vlucht naar het buitenland. Junqueras: „Onze opsluiting laat het falen van een staat zien die geen politieke oplossing heeft voor een democratisch project. Onze opsluiting en de ballingschap van anderen zijn kanten van dezelfde medaille. Die van de repressie.” Romeva: „Wat we gedaan hebben zie ik niet als een misdaad. Ik ben altijd bereid om in te staan voor wat ik heb gedaan. Ik heb nooit getwijfeld. Als ons verblijf in de cel een deel van onze vreedzame en democratische strijd moet zijn dan accepteren we dat. Ik geloof in wat ik heb gedaan.”

De voormalige leden van de Catalaanse regering zien zichzelf als politieke gevangenen. „Het is een politiek conflict en niet iets juridisch”, stelt Romeva. „De enig mogelijke uitspraak is vrijspraak. Iedere andere straf zal altijd een schande voor de Spaanse historie zijn. De strafwet gebruiken om een ideologie te bestrijden is zeer gevaarlijk voor de democratie.” „Het is evident dat ik als politieke gevangene opgesloten zit”, schrijft Junqueras. „Ik zit nu elf maanden vast voor een delict dat door geen andere rechtbank in Europa wordt erkend. Er was, zoals de hele wereld heeft kunnen zien, nooit sprake van geweld. Het enige geweld kwam van de politie die weerloze personen het stemmen onmogelijk probeerde te maken.”

    • Koen Greven