Raad van State schort dwangsom Vueling op

De dwangsom is volgens de Raad van State niet het juiste instrument om overtredingen door Vueling aan te pakken.

Een vliegtuig van Vueling gaat landen op een luchthaven bij Barcelona. Foto EPA/Alberto Estevez

De dwangsom van 1 miljoen euro die de Nederlandse overheid aan de Spaanse luchtvaartmaatschappij Vueling Airlines oplegde, is door de Raad van State opgeschort. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) moet opnieuw naar de strafmaatregel kijken.

De Spaanse prijsvechter ging vorig jaar in beroep bij de Raad van State tegen de dwangsom van 1 miljoen euro, die in 2016 opgelegd werd door de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) constateerde destijds stelselmatige overtredingen van de regels rond onder meer het compenseren van passagiers bij vertraging en het annuleren van vluchten.

Vueling Airlines, onderdeel van het Brits-Spaanse IAG, stond toen al onder verscherpt toezicht, en zou een systeem hanteren waarbij verzoeken tot compensatie bij een geannuleerde of vertraagde vlucht aanvankelijk met een standaardreactie afgewezen werden. Alleen vasthoudende klagers werden uiteindelijk gecompenseerd. De dwangsom van bijna een ton per geconstateerde overtreding leidde tot een rekening van het maximum van 1 miljoen euro.

Maar de dwangsom is volgens de Raad van State niet het juiste instrument om de geconstateerde problemen bij Vueling op te lossen. De Raad van State schort daarom de dwangsom in een woensdag gepubliceerde uitspraak op.

De dwangsom zou bedoeld moeten zijn om de bekritiseerde werkwijze van de luchtvaartmaatschappij te bestraffen, maar straft de luchtvaartmaatschappij eigenlijk voor het overtreden van de regels rond compensatie in specifieke gevallen, oordeelt de Raad van State. Die stelt:

“Omdat de overtreding de structurele handelwijze van Vueling betreft, terwijl de last ziet op de afhandeling van individuele verzoeken om compensatie, strekt de last niet tot beëindiging van de overtreding. De rechtbank heeft de last daarom ten onrechte deugdelijk bevonden.”

De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State volgt het oordeel van een eerdere rechter op twee punten wel: de toenmalige staatssecretaris was bevoegd om de dwangsom op te leggen en Vueling handelde de compensaties inderdaad niet af in lijn met de regels. De Raad van State gaat echter niet mee in het oordeel van de rechtbank dat de dwangsom deugdelijk is.

Nieuw besluit

Minister Van Nieuwenhuizen moet nu een nieuw besluit nemen over hoe Vueling aangepakt moet worden, waarbij de Raad van State aangeeft dat de nieuwe strafmaatregel zich moet richten op de gehanteerde werkwijze.

Vueling betrad in 2007 de Nederlandse markt toen het vanaf Schiphol naar Parijs en bestemmingen in Spanje begon te vliegen. De luchtvaartmaatschappij werd in 2013 gekocht door IAG, het moederbedrijf van British Airways en Iberia.

Lees ook: Vlucht vertraagd? Zo krijg je compensatie

Correctie (3 oktober 2018): In een eerdere versie van dit artikel werd gesproken over een uitspraak van de Hoge Raad. De uitspraak werd echter gedaan door de Raad van State. Dat is aangepast.

    • Rik Wassens