Weer vertrouweling Macron gedesillusioneerd weg

Frankrijk Franse president raakt verder geïsoleerd na vertrek minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb.

Archiefbeeld Macron

Hij was de eerste politieke zwaargewicht die zich, al in 2016, aan de zijde van Emmanuel Macron vertoonde. Gérard Collomb, lang burgemeester van Lyon namens de Parti Socialiste, kon zijn tranen niet bedwingen toen Macron in mei 2017 geïnstalleerd werd als president van Frankrijk. Hij werd minister van Binnenlandse Zaken en kreeg de eretitel ‘Minister van Staat’. Nog geen anderhalf jaar later is hij opgestapt.

Terwijl de problemen voor Macron zich sinds deze zomer toch al opstapelden, diende de minister maandag zijn ontslag in. Maar Macron weigerde dat in eerste instantie te accepteren. Nadat Collomb een dag later tegen Le Figaro zei dat zijn „voorstel tot aftreden” nog steeds van kracht was, liet het Élysée weten daar „kennis van te nemen” en „te wachten op voorstellen van de premier”, Édouard Philippe. Pas dinsdagavond laat legde Macron zich bij het ontslag neer. Philippe neemt zelf tijdelijk waar.

Het is een wonderlijke wending in een vertrouwenscrisis die in juli aan de oppervlakte kwam toen Le Monde berichtte dat Macrons naaste medewerker Alexandre Benalla met bevriende politieagenten bij een betoging op demonstranten had ingeslagen. Collomb, verantwoordelijk voor de politie, moest getuigen voor de parlementaire enquêtecommissie, maar weigerde het Élysée uit de wind te houden. „Ik ben nooit geïnformeerd”, zei hij. Ondanks zijn nauwe banden met de president bezwoer hij Benalla, die in de campagne Macrons lijfwacht was, niet te kennen.

Lees ook: Macron in problemen door naaste medewerker die zich voordeed als politieman

Gedesillusioneerd

Nadat bij de politieke rentrée eind augustus een andere zwaargewicht, milieuminister Nicolas Hulot, onverwachts gedesillusioneerd opstapte, gooide Collomb olie op het vuur door Macrons regering in een interview „gebrek aan bescheidenheid” te verwijten. Hij bevestigde zo het terugkerende kritiekpunt op de jonge president: zijn arrogantie. „Als je op een moment te zeker van je zelf wordt, dan denk je dat je alles kunt maken.”

Macron, geisoleerd en op een dieptepunt in de peilingen, voelde zich volgens zijn entourage „verraden”. Collomb, die bij de linkervleugel van Macrons En Marche! al langer onder vuur lag vanwege zijn harde lijn tegen migranten, was in de protocollaire rangorde na de premier nummer twee, Hulot was nummer drie.

Andermaal daagde de geslepen politicus Collomb het gezag van Macron uit toen hij half september in L’Express zei dat hij bij de gemeentelijke verkiezingen van 2020 weer terug wil naar zijn eerste liefde, de stad Lyon. Omdat hij daarvoor ook campagne moet voeren, had hij besloten in juni 2019 „na de Europese verkiezingen” op te stappen, zei hij zelf.

Dat was een unicum: niet eerder kondigde een minister zijn aftreden zo lang van tevoren aan. Opnieuw had hij Macron, die zich graag maître des horloges (meester van de klok) noemt, voor het blok gezet. Voor de oppositie was hij politiek „vleugellam”, waarna zijn vervroegde vertrek dinsdag onvermijdelijk werd. Tegen Le Figaro zei hij weg te willen om „duidelijkheid voor onze burgers en de inwoners van Lyon” te creëren.

Ondanks zijn gevorderde leeftijd heeft Collomb (71) de deur naar Lyon altijd op een kier gehouden. Hij bleef uitleggen dat hij een man van de provincie is die niets moet hebben van Parijse „praatjesmakers”. De huidige burgemeester van Lyon, een stroman, trad dinsdag af om plaats te maken.

Het beeld is intussen desastreus voor Macrons autoriteit en politieke handigheid. PS-voorman Olivier Faure sprak van een „wilde vlucht”: „Zelfs hij die het meest in Macron geloofd heeft, gelooft er niet meer in en wil zo snel mogelijk weg.”

Update: dit stuk is op 3 oktober 2018 geactualiseerd.

    • Peter Vermaas