Les voor Tria: wie schulden maakt, zal armer worden

Begroting Italië De Italiaanse minister van Financiën Tria wil tekenen voor een riskante begroting. De EU wacht af, maar een politiek gevecht dreigt.

Tria in het parlement in Rome Foto TOny Gentile/Reuters

Hij is vrijdag zeventig geworden, maar er was geen Europees feestje voor de Italiaanse minister van Financiën Giovanni Tria maandag bij de Eurogroep in Luxemburg. De econoom uit Rome staat op het punt te tekenen voor de avontuurlijkste begroting van een Europese lidstaat sinds de eurocrisis.

De coalitieregering van Lega en Vijfsterrenbeweging sprak donderdagavond af de komende drie jaar uit te komen op een begrotingstekort van 2,4 procent van het bbp. Dat is niet de dalende tendens waartoe Italië zich verplicht heeft. En slecht voor de staatsschuld, met 131 procent van het bbp toch al torenhoog.

De Italiaanse plannen waren alomtegenwoordig in Luxemburg. „Iedereen denkt eraan”, zei Eurogroepvoorzitter Mario Centeno. De Franse minister Bruno Lemaire noemde het „een kwestie van respect” om afspraken met de Europese partners na te komen. „Niemand zit te wachten op een crisis”, zei Eurocommissaris Pierre Moscovici, „niet tussen de EU en Italië en ook niet tussen Italië en de financiële markten”.

Er is nog geen Italiaanse crisis. Sterker, officieel staan de Italiaanse plannen nog helemaal niet op de Europese agenda’s – ook niet bij de 28 EU-ministers van Financiën dinsdag. Europa rekent traditiegetrouw eerst op procedures om de rust te bewaren. Italië heeft net als de andere lidstaten tot 15 oktober om de begroting naar Brussel te sturen. Dan legt de Commissie de nationale begrotingen naast de afspraken tussen de lidstaten over hun begrotingsbeleid, het Groei- en Stabiliteitspact. Dat opent het debat.

Lees ook de column van Maarten Schinkel over het Italiaanse besluit: Begroting is een risico voor de eurozone

Zo werkt het niet

Maar iedereen weet sinds de eurocrisis dat het zo niet werkt. Vrijdag stegen de kosten voor Italië om te lenen op de financiële markten. De Italiaanse banken zijn niet sterk genoeg voor financiële onstuimigheid. Dus werd er bij de Eurogroep maandag wél over Italië, de derde economie in de eurozone, gesproken. Italië „moet een houdbare begroting laten zien”, vatte Centeno achteraf samen.

De Europese hoop is dat Tria zijn coalitiegenoten alsnog kan overtuigen de plannen bij te stellen. Als partijloze econoom had Tria flinke kritiek op regeringen die veel geld uitgaven. Toen hij aantrad als minister, bekritiseerde hij de dekking van coalitieplannen. Later beloofde Tria het tekort te beperken tot 1,6 procent. Hij wilde groei niet aanwakkeren „met uitgaven die het begrotingstekort opstuwen”.

Nu verdedigt Tria een akkoord dat hier allemaal aan voorbij gaat. Zijn verklaring: de extra uitgaven zullen de groei zo aanjagen dat de staatschuld juist daalt. Een andere verklaring is dat Tria het aflegt tegen de sterke mannen, vicepremiers Salvini (Lega) en Di Maio (Vijfsterren). Beide verzilveren nu dure verkiezingsbeloftes: Salvini belastingverlaging, De Maio een ‘burgerinkomen’ voor werklozen en mensen met een klein pensioen.

Zij zullen de Europese begrotingsafspraken de schuld geven als deze plannen onhaalbaar blijken. Dat politieke gevecht klonk al door in Luxemburg. „Die afspraken zijn er om de inwoners van Europa en van Italië te beschermen”, zei Moscovici. „Wie schulden maakt, wordt armer.”

De Italiaanse begrotingsperikelen tonen dat de regeringspartijen tot uitersten willen gaan om de koopkracht van de gewone man te verbeteren, schrijft Caroline de Gruyter. Lees verder: Door de ‘bedroom tax’ schoot UKIP omhoog
    • Wilmer Heck
    • René Moerland