Foto Olivier Middendorp

‘Het ene jaar kan ik zwaar onder bijstandsniveau verdienen en het volgende jaar weer modaal’

Arme werkenden Het aantal werkenden dat in armoede leeft, is in dertien jaar tijd anderhalf keer zo groot geworden. Desondanks zijn ze een blinde vlek voor gemeenten. NRC sprak met Domenique Himmelsbach de Vries, beeldend kunstenaar.

Beeldend kunstenaar Domenique Himmelsbach de Vries (35) heeft zijn woonlasten altijd al laag gehouden. Vlak na zijn afstuderen woonde hij zelfs even in zijn atelier in Amsterdam. Zo gek is dat niet voor kunstenaars. „De beroemde Marina Abramovicć heeft ook jarenlang in een busje gewoond om de performancekunst op de kaart te kunnen zetten”, vertelt Himmelsbach in zijn atelier, een garagebox in Amsterdam-Noord.

Himmelsbach krijgt genoeg opdrachten voor zichtbare projecten. Voor de herdenking van de Februaristaking in Amsterdam ontwierp hij dit jaar een poster. Tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap in 2016 kreeg hij een subsidie om zijn portretten van ongedocumenteerde vreemdelingen op grote schaal af te drukken. In opdracht van de gemeente Haarlem onthulde hij een ‘monument voor prima mensen’, waarin buurtbewoners namen mochten graveren van mensen die normaal geen standbeeld krijgen, zoals de behulpzame buurman.

Hij wordt gezien als succesvol beginnend kunstenaar. Hij ziet een stijgende lijn in zijn inkomen, maar wel met flinke schommelingen. „Het ene jaar kan ik zwaar onder bijstandsniveau verdienen en het volgende jaar weer modaal.” Doorgaans zit hij onder de SCP-armoedegrens van 1.063 euro per maand.

Voor de zekerheid heeft Himmelsbach een financiële buffer voor slechte tijden. Daardoor komt hij niet in aanmerking voor allerlei armoederegelingen van de gemeente Amsterdam, zoals de Stadspas, waarmee mensen met een laag inkomen onder andere korting krijgen op de bibliotheek. Of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. „Ik heb ze weleens gebeld en dan zeggen ze: vraag een uitkering aan, dan hebben we je in beeld. Maar ik wil helemaal geen uitkering.”

Lees ook: Arme werkenden staan niet op de radar

Veel kunstenaars nemen een bijbaan zodat ze een stabiel inkomen hebben. Himmelsbach heeft dat nooit gewild. „Sommige kunstenaars gaan zo op in hun andere baan dat ze te weinig tijd overhouden voor hun eigen werk, of hun ambitie verliezen.”

Met zijn onzekere inkomen heeft Himmelsbach leren leven. Het kost hem zelfs moeite te bedenken wat hij zou doen als hij meer geld te besteden heeft. „Een mooi huis zou fijn zijn, een zelfbouwhuis bijvoorbeeld. En misschien zou ik in de supermarkt wat meer biologische producten kopen.”

    • Christiaan Pelgrim