Opinie

    • Carolien Roelants

Hongersnood in Jemen maar het Westen blijft wapens leveren

Het internationale onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen gaat door, zag . Maar de wapenleveranties en dus de oorlog eveneens.

Een ernstig ondervoed kind in het noorden van Jemen met een infuus. Foto AFP

Vandaag één keer goed nieuws over Jemen en twee keer slecht. Eerst het goede om eens een beetje vrolijk te beginnen: de Groep van Eminente Experts mag nog een jaar haar onafhankelijke onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen voortzetten. De VN-Mensenrechtenraad in Genève stemde daar vrijdag mee in, zij het niet verpletterend: 21 voor- en 8 tegenstemmers en 18 onthouders. Maar toch. Nederland had zich er sterk voor gemaakt. Wel dapper want Saoedi-Arabië en zijn coalitie van afnemers van westerse wapens en andere lucratieve handel waren fel tegen. En u weet wat die kunnen aanrichten. Niet alleen in Jemen. Ik kom hierop terug onder slecht nieuws-2.

Slecht nieuws-1 is dat de officiële regering van Jemen namens wie de Saoediërs c.s. oorlog voeren tegen de Houthirebellen, al vóór de stemming had aangekondigd alle medewerking met de Eminente Experts te staken. Dus ze kunnen blijven onderzoeken maar Jemen komen ze niet meer in. Omdat het eerste rapport dat de Experts zojuist hebben geproduceerd „niet voldoet aan de standaard van professionaliteit of onpartijdigheid of de basisprincipes van de Verenigde Naties”. Het rapport kunt u vinden op ohchr.org. In het allerkortst komt het erop neer dat alle partijen zich schuldig maken aan „mogelijke oorlogsmisdrijven”. Wie de rapporten van mensenrechtenorganisaties over alle misdrijven door alle partijen een beetje volgt, zal deze formulering nog erg voorzichtig noemen. Maar de regering van Jemen en de Saoediërs enzovoorts vinden dat het onderzoek zich tot de Houthi’s had moeten beperken. Hun eigen luchtbombardementen en blokkade – die het meest tot de huidige humanitaire ramp in Jemen hebben bijgedragen – staan immers de internationale wettigheid ten dienste. Vinden zij. Dus die zijn per definitie in orde.

Lees ook: Hongersnood dreigt voor miljoenen kinderen in Jemen

Hoe eminent ook, de Experts gaan geen einde maken aan de oorlog. Wat wél zou helpen, ik heb het vaker geschreven, is dat het Westen zijn wapenleveranties aan de Saoedische coalitie staakt.

Daar heb je haar weer met de Amerikanen en Britten en hun miljardenverkopen, ik hoor het u wel denken! Maar nee, Duitsland en Spanje. Dat is slecht nieuws-2: die hadden besloten om geen wapens meer te leveren aan landen die in Jemen oorlog voeren, maar zijn daarvan teruggekomen.

Op defense-aerospace.com zoekt u Spanje op – ik geef u Duitsland. Dat had eerst (november) het Saoedische „avonturisme” gekritiseerd wegens die affaire met de Libanese premier Hariri, die van de Saoedische kroonprins moest aftreden, en vervolgens (januari) tot de wapenexportban besloten. De Saoedische kroonprins is daar heel rechtlijnig in. Wie thuis kritiek heeft, gaat de cel in, en een buitenland dat dat doet krijgt geen orders meer (zie ook Canada). Ik was toch verbaasd hoe snel dat werkte. Het Duitse exportverbod werd vorige maand ingetrokken. En vorige week bood de Duitse minister Maas in New York zijn Saoedische collega Jubeir zijn „oprechte” excuses aan wegens „misverstanden” die de onderlinge „sterke en strategische banden” hadden ondermijnd. Jubeir op zijn beurt zag een nieuwe fase van nauwe samenwerking „op alle gebied”.

Ik lees dat volgens hulporganisaties het aantal burgerdoden in Jemen aanzienlijk is toegenomen. Ik zie op foto’s die u ook in deze krant heeft gezien dat de hongersnood die dreigde nu feitelijk aan de orde is. Ik concludeer dat de Saoediërs en de hunnen hun gang kunnen gaan. Westerse economische belangen gaan altijd voor menselijke overwegingen. En er komen geen vluchtelingen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.
    • Carolien Roelants