Devi greep haar zoontje van vijf nog vast maar het water was te sterk

Sulawesi

Het dodental kan oplopen tot in de duizenden, vreest de regering. Inwoners van Palu hebben weinig eten en water meer.

In Palu brengen familieleden het lichaam van een naaste naar de binnenplaats van het nabijgelegen politieziekenhuis. Foto BAY ISMOYO / AFP

Ze had haar zoontje van vijf nog vastgegrepen om hem te beschermen, maar de kracht van het water was veel te groot. Ze werden meegesleurd en raakten elkaar kwijt.

Devi Yanti woonde pal aan het strand van Palu en zij heeft de tsunami overleefd. Iemand heeft haar uit het water getrokken. Maar haar kind en vader zijn nog niet gevonden. Ze ligt buiten in een legertent op de parkeerplaats van een klein ziekenhuis in Palu en heeft zware schaafwonden over haar hele lijf. „Ik weet niet wat er allemaal langs kwam drijven in het water.” Misschien heeft ze wel iets gebroken, haar been en schouder doen pijn, maar daar heeft nog geen arts naar kunnen kijken.

Afgelopen vrijdag werd het Indonesische eiland Sulawesi getroffen door een reeks aardbevingen. De zwaarste had een sterkte van 7,5 op de schaal van Richter. Een tsunami volgde. De vloedgolven waren op sommige plekken 6 meter hoog.

Het officiële dodental ligt maandag op 844. De Indonesische vicepresident Jusuf Kalla waarschuwt dat het aantal doden in de duizenden kan lopen. Plus nog honderden gewonden en een materiële schade die niet te overzien valt.

Maandagmorgen werd bekend dat Indonesië noodhulp uit andere landen accepteert. Een belangrijke stap, voor de autoriteiten ligt dat gevoelig. Bij de recente aardbeving in Lombok gebeurde dit bijvoorbeeld niet, de Indonesische regering straalt graag uit dat het land zijn crisisdiensten op orde heeft. Daarom is het drama ook nog niet uitgeroepen tot een nationale ramp – het zou gezichtsverlies betekenen.

Het VN-bureau voor humanitaire zaken schat maandagmiddag dat zo’n 191.000 mensen noodhulp nodig hebben, schrijft persbureau AFP. Onder anderen 46.000 kinderen en 14.000 ouderen die ver van stedelijk gebied wonen, zijn afhankelijk van humanitaire steun. Zeker 48.000 bewoners van het eiland zijn ontheemd, vermoedelijk loopt dat aantal nog op.

Voor de nationale rampendienst BNPB is het lastig om overzicht over het getroffen gebied te krijgen. Afgelopen weekend lukte dat alleen in Palu, een stad aan zee met ruim 330.000 inwoners. Door de ligging in een baai kon het water nergens anders heen. Volgens de dienst is de schade in Donggala, het district rond Palu, nog veel groter, omdat dat dichter bij het epicentrum van de bevingen ligt. Communicatie is nog steeds moeilijk. Stroom is uitgevallen, telefoonverbindingen zijn instabiel.

Een man draag spullen die hij uit het puin heeft gered na de aardbeving en Tsunami in Palu.
Foto Rifki/EPA
Overlevenden staan bij een benzinestation in Palu.
Foto Jewel Samad/AFP
Voertuigen die door de Tsunami beschadigd zijn, op Lolik beach.
Foto Beawiharta/Reuters
Door de natuurramp in Palu is dit voertuig een gebouw in geduwd.
Foto Tatan Syuflana/AP

Vanuit Palu proberen de autoriteiten de hulp op gang te krijgen. Dat is extra moeilijk aangezien de lokale luchthaven zwaar beschadigd raakte. Alleen kleine toestellen kunnen er landen. Inwoners van Palu vertellen dat ze weinig eten en water meer hebben. Op straat zijn mensen met lege jerrycans op zoek naar benzine. Winkels op het vliegveld zijn geplunderd.

De grote vraag is hoe het mis heeft kunnen gaan met de tsunami-waarschuwing. Vrijdagmiddag had het nationale meteorologisch en geofysische agentschap (BMKG) zo’n waarschuwing afgegeven, na de grootste aardbeving. Die trok de dienst al na ruim een half uur weer in. De vloedgolf kwam toch.

Bekijk ook de inbeeld: Puin, wateroverlast en reddingsacties in Sulawesi

De verklaringen voor die fout zijn onbevredigend. Een woordvoerder van het BMKG zei tegen The Jakarta Post dat één van hun getijdemeters een stijging van het zeewater had laten zien van 6 centimeter, maar dat die ook weer afnam. Dat zou reden zijn geweest om de waarschuwing in te trekken. De dichtstbijzijnde meter bevindt zich op een afstand van ongeveer 200 kilometer van Palu. Overigens zouden tientallen meters al jaren defect zijn.

De natuurramp die bij de Indonesiërs in het geheugen staat gegrift, is de tsunami die Atjeh trof in december 2004. Daarbij vielen meer dan 226.000 doden. Sindsdien staan er aan het strand oranje bordjes in de vorm van een pijl: let op, de jalur evakuasi, de evacuatieroute, is die kant op. Maar tegen de kracht van het water dat vrijdag aan kwam denderen, viel niet op te rennen.

    • Annemarie Kas