Recensie

Assassins Creed Odyssey wil alles tegelijk zijn, maar biedt sfeer en echte keuzevrijheid

Game-recensie Ondanks wat mankementen is Assassins Creed Odyssey een geslaagde vernieuwing van de reeks historische games. In de oud-Griekse wereld kun je ook een lesbische krijger zijn.

Assassin’s Creed Odyssey biedt romantiek, keuzevrijheid, identiteitskwesties... maar ook gewoon heerlijk vechten. Ubisoft

De trotse Kassandra vaart naar een ver Grieks eiland, een druk bevolkte rots in de oceaan die schittert in het licht van de ondergaande zon. Ze ontmoet een meisje en haar lief, een leider van het lokale Spartaanse regiment. Het meisje valt voor Kassandra; ze vraagt om een kus. Jaloezie ontbrandt in het hart van de Spartaan, met tragische gevolgen.

Het lijkt een beschrijving van een slechte roman, maar het is slechts een subplot van een subplot in Assassin’s Creed Odyssey. Elke stap is er een waarvoor je moet kiezen. Kassandra had het eiland niet hoeven bezoeken, had het meisje niet hoeven ontmoeten, had juist voor de Spartaan kunnen kiezen, of voor niemand. Keuzevrijheid is het nieuwe lemma van Assassin’s Creed. „Kies je eigen Odyssee”, prijkt er op al het advertentiemateriaal.

Het is een teken dat de spelers op de markt voor rollenspellen in rap tempo veranderen. Ubisofts Assassin’s Creed-games waren altijd geschiedkundige speeltuinen, met lineaire verhalen vol historische figuren en eindeloze bezigheidstherapie. Maar de afgelopen jaren hebben bedrijven als het oerprogressieve Bioware een gat achtergelaten in hun haast de wereld van online games te betreden, waar het genre verhalend rollenspel met keuzevrijheid nauwelijks bestaat. Hun multiplayergame Anthem heeft niet veel te bieden aan de einzelgänger met een liefde voor romantische verwikkelingen en verhalen met betekenisvolle keuzevrijheid. Ubisoft heeft overduidelijk gekozen om in de ontstane leegte te stappen.

Met Assassin’s Creed Odyssey zet het bedrijf namelijk voor het eerst in op verhaalkeuzes. En romances. En identiteit, waaronder op het gebied van seksualiteit. Maar ook: ontdekkingsreizen. Veldslagen. En ouderwetse bezigheidstherapie. En… En alles, eigenlijk. Odyssey wil alles zijn. Behalve online, dan.

Met Assassin’s Creed Origins maakte Ubisoft vorig jaar een statement: de eigen formule werd ordelijk gesnoeid en gemoderniseerd tot een nieuwe fundering voor alle Assassin’s Creed-games die nog moeten komen. Odyssey pakt dat fundament en kladdert er charmant op, als een uitspatting van creativiteit aan het begin van een brainstorm.

Lees ook de recensie van Assassin’s Creed Origins: een museum vermomd als actiespel

Zo speel je wel een afstammeling van Leonidas tijdens de Peloponnesische Oorlog (431 – 404 voor Christus), maar voor het eerst in deze reeks biedt de game je de kans om zelf te kiezen welk geslacht dat personage is. Kies je voor Alexios (Michael Antonakos) of Kassandra (Melissanthi Mahut)? Veel maakt het niet uit, want beide personages krijgen dezelfde tekst en kunnen met dezelfde mensen naar bed. Toch voelt het voor mij als vrouwelijke gamer anders om sterke vrouw Kassandra te spelen. Er zit net iets minder afstand tussen mij en haar, wellicht net iets meer begrip, of zelfs bewondering.

Dood de oververhitte vriend

Odyssey geeft je verrassend goed het gevoel dat je zeggenschap hebt over het verhaal – een familie-epos over een Spartaans gezin en de cultus die het op hen voorzien heeft, dat zich uitstrekt over de volledige Griekse wereld. De game trapt nooit in de overbekende valstrik van keuzemomenten die er niet echt toe doen. Vrijwel alles heeft een impact, klein en groot.

Wel lijdt de game onder een merkbaar tekort aan anticipatie op het gedrag van de speler. Het nog steeds heerlijke vechtsysteem staat bijvoorbeeld toe dat je mensen bewusteloos slaat – maar wanneer je tijdens een zijtak van het verhaal duelleert met een oververhitte vriend, meldt de game dat hij dood moet. Zelfs wanneer hij op de grond ligt te snurken. „Moest je hem nou echt doden?!” bijt iemand je een half uur later toe. Het gevoel van controle verdampt onmiddellijk.

Sowieso hangt er een zweem van onwennigheid rond de nieuwe elementen van Odyssey. Andere gamebedrijven hebben al lang geleerd dat je romantische scenes moet zien als een deel van het verhaal, niet als beloning omdat de speler een missie goed heeft volbracht. In Odyssey verzamel je romantische partners als Pokemons. Een mini-verhaaltje, een kus, en dan heb je een nieuwe luitenant voor je schip. Einde romance, op naar de volgende.

Bloedirritante huurlingen

En dan de huurlingen tegen wie je moet strijden om de eer: een leuk geleend idee, slecht uitgevoerd. Elke huurling heeft een eigen persoonlijkheid, dat was ons beloofd. In de praktijk blijft dat bij een stukje tekst, een grappige naam, misschien een killer-kip die als huisdier meevecht. Ze zijn vooral bloedirritant: heb je iets teveel misdaden gepleegd, dan volgen ze je overal. Ze verschijnen zelfs terwijl je een stukje verhaal probeert uit te spelen, of je nu vijanden moet doden of een privé-gesprek wil houden. Op een gegeven moment blijf je er maar zuurverdiende goudstukken tegenaan gooien om ze niet meer te hoeven zien.

Toch kan ik niet te hard zijn voor deze game. Odyssey ademt sfeer uit. Ubisoft is altijd goed geweest in kunstige reproducties van echte locaties, en het oude Griekenland ziet er schitterend uit. Ja, de eilanden liggen net iets te dicht op elkaar om natuurlijk aan te voelen, maar elk eiland heeft een eigen persoonlijkheid. Je raakt verslaafd aan het ontdekken: de bloemenzee van Kos, de strak belijnde architectuur van de Spartaanse hoofdstad, het lieflijke Athene. Heerlijk is het om tussen de Cycladen te varen, of om de wereld te aanschouwen vanaf het dak van het Parthenon. En wie wil niet de filosofische degens kruisen met Socrates of Perikles? Bovendien leent Mahut aan Kassandra een aanstekelijke kracht, een vurig temperament en een hoorbare grijns.

Maar ja: dat zijn dingen die al jaren in de haarvaten van de beste Ubisoft-games zitten. Toch wil ik de nieuwe toevoegingen allerminst wegzetten als gefaald experiment. Ubisoft neemt hier juist nodige risico’s om de reeks te verjongen. In al haar mankementen biedt deze game het tot voor kort belegen Assassin’s Creed vooral weer ruimte om te groeien.

    • Len Maessen