Foute tweet kost Elon Musk 20 miljoen en zijn absolute macht

Na een schikking met de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC verliest Tesla-topman Elon Musk zijn positie als president-commissaris. Ook moeten hij en Tesla betalen.

Tesla-beleggers maken zich al een poos zorgen over de mentale staat van topman Elon Musk.

Elon Musk moet zijn macht delen bij Tesla na druk van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. De Zuid-Afrikaanse ondernemer heeft zaterdag een vergaande schikking getroffen met de beurswaakhond, waarbij is vastgelegd dat Elon Musk niet meer én president-commissaris én bestuursvoorzitter mag zijn.

In Amerikaanse bedrijfsbesturen is de rolverdeling anders dan bij de meeste Nederlandse bedrijven. Musk blijft bestuursvoorzitter bij Tesla, maar moet zijn andere positie inleveren.

Ook moet Musk een persoonlijke boete betalen van 20 miljoen dollar (17 miljoen euro), bovenop een boete van hetzelfde bedrag voor Tesla.

Musk en zijn bedrijf krijgen de zware straf vanwege een bericht dat hij vorige maand op Twitter zette. Daarin claimde hij dat hij Tesla van de beurs ging afhalen en dat hij daarvoor de financiering al rond had. Dat bleek niet zo te zijn, waarna de SEC een onderzoek startte naar koersmanipulatie en misleiding.

Eind vorige week maakte Musk nog eens extra ruzie met de SEC door op het laatste moment weg te lopen uit onderhandelingen over de schikking. De beurswaakhond koos daarop een keiharde opstelling en dreigde zelfs een verbod voor Musk om ooit nog de baas te zijn van een beursgenoteerd bedrijf. Musk blijkt nu uiteindelijk toch tot een schikking bereid.

Tegenwicht

Als Musk een eerder voorstel had geaccepteerd was hij er beter vanaf gekomen. Nu geldt het verbod voor hem om president-commissaris te zijn bij Tesla voor drie jaar; dat zouden er twee zijn geweest als Musk het originele schikkingsvoorstel had geaccepteerd. Musk bekent geen schuld voor de misleiding waarvan de SEC hem beschuldigde.

De voorwaarden van de schikking houden in dat Musk binnen 45 dagen een president-commissaris naast zich moet dulden, en ook moet het bedrijf twee extra commissarissen aanstellen om te zorgen dat Musk meer tegenwicht krijgt. De gifbeker moet helemaal leeg: Musk moet ook een permanente commissie binnen Tesla in het leven roepen die alle communicatie van hem met beleggers in de gaten houdt, inclusief zijn tweets. Dat ligt bijzonder gevoelig voor de ondernemer die juist via Twitter een direct lijntje heeft met ruim 22 miljoen volgers. Musk heeft zelf nog niet expliciet getwitterd over de schikking.

Vreemde periode

De zware straf voor Musk komt na een bijzonder vreemde periode rondom de Zuid-Afrikaanse superondernemer. Naast Tesla is hij ook de baas van ruimtevaartbedrijf SpaceX, en in een uitzonderlijk openhartig interview barstte Musk vorige maand in tranen uit over zijn werkdruk en het zware leven van topman. Hij vertelde afwisselend lachend en huilend over hoe hij onder zijn bureau slaapt, 120 uur per week werkt, vrienden en familie amper ziet en slaapmiddelen gebruikt.

Elon Musk: getroebleerde geest met superheldenimago

Musk is één van de succesvolste ondernemers ter wereld. Hij bouwde Tesla binnen 15 jaar uit tot een bedrijf dat op de beurs meer waard is dan een gevestigde autofabrikant als Ford. Hij heeft een ongekende neus voor techniek en commercie, en ook voor het genereren van aandacht. In een ander publiek optreden onlangs baarde hij opzien door een joint te roken. Dat was legaal maar leidde wel tot extra zorgen onder Tesla-beleggers over de mentale staat van Musk.

Aandeelhouders riepen al een tijd om meer machtsbalans in het bestuur van Tesla. Door de schikking met de SEC gaat die er nu ook daadwerkelijk komen.

    • Wouter van Noort