Dit is wat we tot nu toe weten over de natuurramp op Sulawesi

Het Indonesische eiland Sulawesi werd vrijdag getroffen door een reeks aardbevingen, gevolgd door een tsunami. De autoriteiten vrezen voor duizenden doden na deze nieuwe natuurramp.

Ravage na de aardbevingen daaropvolgende tsunami op het Indonesische eiland Sulawesi. Foto BNPB/EPA

Op foto’s is te zien dat de doden zijn bedekt met wat maar voor handen was. Een geel laken, een stuk karton, een blauw landbouwzeil. De overlevenden hebben hen op een rij gelegd, eervol, voor zover de omstandigheden dat toelaten.

Vrijdag werd het Indonesische eiland Sulawesi getroffen door een reeks aardbevingen, de zwaarste van 7,5 op de schaal van Richter. Er volgde een tsunami met een geschatte hoogte van tussen de 1,5 en 3 meter. Op sociale media gaan foto’s van de gigantische ravage rond. Op beelden vanuit de lucht is te zien hoe schepen op het strand liggen gekwakt en huizen langs de kust zijn weggevaagd.

Het officiële dodental lag zaterdagmiddag lokale tijd op 384, maar iedereen weet dat het daar niet bij blijft. Dit getal betroffen alleen de slachtoffers in Palu, een stad gelegen aan een soort inham aan zee met ruim 330.000 inwoners. Hier raakte ook het lokale vliegveld zwaar beschadigd, de verkeerstoren stortte in en een deel van de landingsbaan scheurde open.

Epicentrum nog niet bereikt

Op Indonesische websites gaat al een eerbetoon rond aan Agung, een jongen van 21 jaar die tijdens de aardbeving in de luchtverkeerstoren bleef om het vliegtuig dat hij op dat moment hielp opstijgen, goed de lucht in te krijgen. Zijn collega’s renden in paniek naar buiten, hij bleef zitten. Agung overleed later aan zijn verwondingen.

De Indonesische rampendienst is bang dat de schade in Donggala nog veel groter is uitgevallen dan in Palu. Donggala is een kustplaats en ook het district dat het dichtste bij het epicentrum van de beving ligt. Over de situatie hier hebben de hulpdiensten nog maar weinig informatie. De stroom en telefoonverbindingen zijn er uitgevallen. De Indonesische vicepresident Joseph Kalla waarschuwde dan ook dat het totale aantal slachtoffers in de duizenden kan lopen.

Tsunami-alarm werd ingetrokken

De grote vraag die al snel na het drama rees, is hoe het mis heeft kunnen gaan met de tsunami-waarschuwing. Vrijdagmiddag gaf het nationale meteorologisch en geo-fysische agentschap (BMKG) wel zo’n waarschuwing af na de grootste aardbeving. Alleen trok de dienst die ook vrij snel weer in, al na ruim een half uur. De vloedgolf kwam toch.

De verklaringen voor die fout lopen uiteen. Een woordvoerder van het BMKG zei tegen The Jakarta Post dat één van hun getijdemeters wel een stijging van het zeewater had laten zien, van 6 centimeter, maar dat die ook weer afnam. Dat zou reden zijn geweest om de waarschuwing in te trekken. De dichtstbijzijnde meter lag bovendien op een afstand van ongeveer 200 kilometer van Palu vandaan.

Later zei het hoofd communicatie van de nationale rampendienst BNPB – Sutopo Purwo Nugroho heet hij, en hij is één van de weinige hoge functionarissen in Indonesië die de media geregeld van relevante informatie voorziet bij dit soort rampen – dat het BMKG volgens hem helemaal geen significante stijging had waargenomen. En dat dát de reden voor het intrekken was. Bovendien was er een strandfeest aan de gang op het strand in Palu, mensen waren met andere dingen bezig. „Ze renden niet meteen weg en werden zo slachtoffer”, zei hij volgens persbureau Reuters.

Evacuatiebordjes op strand

De grote natuurramp die bij de meeste Indonesiërs in hun geheugen staat gegrift, is de tsunami die Atjeh trof in december 2004. Daarbij vielen meer dan 226.000 doden, de vloedgolven waren toen tot tien meter hoog.

Lees ook dit artikel over de herdenking 10 jaar na die ramp

Sindsdien staan bij veel plaatsen aan het strand wel fel oranje bordjes in de vorm van een pijl: let op, de jalur evakuasi, de evacuatieroute, is die kant op. Alleen tegen de kracht van het water zoals dat vrijdag binnenstroomde, valt niet op te rennen.

    • Annemarie Kas