Opinie

    • Rosanne Hertzberger

#MeToo gaat nog lang niet ver genoeg

Schiet #MeToo niet een beetje door? Dat vragen velen zich deze week af. Het zijn vooral goedzakkerige Nederlandse mannen, die nog nooit een bil hebben gegrepen, die naar de ondervraging van de Amerikaanse kandidaat Hoge Rechter Kavanaugh kijken en denken: straks ben ik aan de beurt. Straks waait dit de oceaan over richting Nederland en dan is geen man meer veilig, hoe braaf en keurig ook. Je kunt ze bijna horen sidderen.

Is Kavanaugh schuldig? Vast, hij was zich er waarschijnlijk niet van bewust. Maar dat maakte allemaal niet uit. Het verhoor van Kavanaugh en Ford had in mijn ogen weinig meer te maken met de hashtag. Het geheel stonk naar het lijkvocht van het Amerikaanse politieke systeem en rechtssysteem dat jaren geleden al afstierf maar nooit werd begraven. Washington is kapot. De hashtag niet.

Keurige brave mannen keken met dezelfde huivering naar wat Ian Buruma overkwam, hoofdredacteur van de New York Review of Books, die alleen maar de andere kant van de #MeToo medaille had willen laten zien. Hij plaatste een stuk van een voorheen zeer invloedrijke Canadese radiohost, Jian Gomeshi, die door meer dan twintig verschillende vrouwen was beschuldigd van onverwachte en ongewenste SM-spelletjes, ook wel seksueel geweld genoemd. Ghomeshi deed uitgebreid uit de doeken hoe niet alleen het juridische proces maar vooral ook het publieke proces hem hadden geraakt. Aan het eind van zijn prachtig geschreven en hier en daar zelfs ontroerende essay beschrijft hij dat hij sindsdien empathischer is geworden. Hoe hij beter is gaan luisteren naar de mensen om hem heen.

Luisteren, dat was ook wat Louis CK aankondigde te gaan doen. De succesvolle cabaretier legde zichzelf het zwijgen op nadat aan het licht was gekomen dat hij er een carrière als parttime potloodventer op na hield. Hij masturbeerde alleen niet voor vreemden in parken maar in hotelkamers voor vrouwelijke collega’s. Een paar weken terug, tien maanden na de onthulling in NY Times, stond hij als vanouds weer moppen te tappen in een comedyclub. Ironisch, omdat het om een verrassingsact ging en niemand er voor had gekozen om het te aanschouwen. Hashtag #MeTooSoon werd gelanceerd. Maar ja, wat is te vroeg? Bij een juridisch proces is het duidelijk wanneer iemand zijn straf heeft uitgezeten, maar bij een publiek proces? Stel dat Kavanaugh inderdaad schuldig zou zijn, wanneer is een eventuele misstap van een twintiger in de jaren ’80 dan verjaard? Moeten die arme mannen dan voor altijd in de hoek blijven staan?

Het is vast vreselijk verdrietig dat deze mannen hun goede naam kwijt raken en toch kan ik er niet echt mee zitten. Als mensen zich beklagen dat iedereen hen een klootzak vindt, is het vaak omdat ze dat ook echt zijn. Vooral in het geval van Ghomeshi en LouisCK moeten we niet vergeten dat beide heren pas tot het schokkende inzicht kwamen dat hun gedrag verkeerd was, nadat ze eerst alle aantijgingen tot geruchten hadden gebombardeerd (LouisCK), en zelfs rechtszaken wegens smaad waren begonnen (Ghomeshi). Ze schreven die tranentrekkende (en onvolledige) schuldbekentenissen pas nadat hun slachtoffers met naam en toenaam en alle schaamte naar buiten durfden te treden. Ze kwamen tot inkeer toen het financieel pijn begon te doen. Hun terugkeer voelt vooral alsof ze even hun hand uit het raam steken om te kijken of het al is opgehouden met hagelen. En nee, het is niet opgehouden.

De belangrijkste opbrengst van #MeToo is niet dat grote vissen als Weinstein werden gepakt. De belangrijkste opbrengst is dat alle mannen wereldwijd die zich nu misdragen weten dat de kans bestaat dat ze er zich in de toekomst voor moeten verantwoorden. Vroeger waarschuwden we elkaar op damestoiletten voor dat soort mannen. Nu doen we dat op Twitter. Misschien veroordeelt de rechter ze niet, maar het publiek wel. En terecht.

En Kavanaugh dan? Als hij onschuldig is, is dit inderdaad een tragisch proces. Maar mocht hij wel schuldig zijn, dan heeft hij ook niet veel te vrezen. Het afgelopen jaar is het in Washington duidelijk geworden dat een lange geschiedenis van gluren en handtastelijkheden helemaal geen probleem hoeft te zijn. Het maakt niet uit als twintig verschillende vrouwen je beschuldigen met zeer op elkaar gelijkende verhalen. Je kunt nota bene zelf hebben opgeschept over hoe je vrouwen ongevraagd tussen de benen hebt betast, en je wordt gewoon president van Amerika. #MeToo gaat helemaal niet te ver, #MeToo gaat nog lang niet ver genoeg.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.
    • Rosanne Hertzberger