Berispte ambtenaar blijft actief in vrouwenrechten

#MeToo Zes van de acht klachten tegen een ambtenaar van Buitenlandse Zaken werden gegrond verklaard. Hij werd overgeplaatst.

De ambtenaar werd nog tijdens het onderzoek overgeplaatst naar een andere afdeling, waar hij een functie kreeg die formeel gelijkwaardig is aan zijn vorige. Foto Lex van Lieshout/ANP

Een ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken, die als coördinator werkte voor een internationaal project om vrouwenrechten te beschermen, heeft zich schuldig gemaakt aan (seksuele) intimidatie, financieel machtsmisbruik en ‘pesten’. Medewerkers van drie non-gouvernementele organisaties (ngo’s) met wie hij samenwerkte, hebben in 2016 klachten tegen hem ingediend, die door een interne commissie bij Buitenlandse Zaken zijn onderzocht. De commissie verklaarde zes van de acht klachten gegrond.

Dat blijkt uit onderzoek van Reporter Radio, dat is ingezien door NRC en aangevuld met eigen onderzoek. De klagers wilden geen medewerking verlenen, omwille van hun privacy en vanwege de emotionele belasting. Reporter Radio zendt zondagavond uit.

Teleurgesteld

De slachtoffers zijn weliswaar blij met het oordeel van de commissie, maar teleurgesteld over de afhandeling van de zaak door het ministerie. Zij kregen niet te horen wat de sancties tegen de ambtenaar waren en hebben het gevoel dat hij niet is gestraft voor zijn gedrag. De ambtenaar werd nog tijdens het onderzoek overgeplaatst naar een andere afdeling, waar hij een functie kreeg die formeel gelijkwaardig is aan zijn vorige. Daar werkt hij weer samen met medewerkers van ngo’s en praat hij nog steeds mee over vrouwenrechten. De slachtoffers vrezen dat zij hem opnieuw zullen tegenkomen op het ministerie, ook al zegt het departement dat te zullen voorkomen.

De medewerkers werken voor Cordaid, Pax en WO=MEN. Zij aarzelden lang voor zij hun klachten indienden tegen de ambtenaar, omdat zij bang waren dat het (financiële) gevolgen zou hebben voor hun organisaties. Hun organisaties ontvangen subsidies van het ministerie, onder meer om het project op het gebied van vrouwenrechten uit te voeren. Voor dat project trok Buitenlandse Zaken in totaal 15 miljoen euro uit.

De ambtenaar, die ook adviseerde over het verstrekken van subsidies, dreigde tijdens de samenwerking soms de geldkraan dicht te draaien. De slachtoffers dienden hun klachten pas in nadat hun werkgevers van de hoogste ambtenaar van het ministerie schriftelijk de garantie hadden gekregen dat de organisaties niet (financieel) zouden worden getroffen door deze zaak.

Een aparte klachtenprocedure voor externe organisaties bestaat niet. Dat maakte het extra moeilijk om gehoor te vinden binnen het ministerie. Uiteindelijk werden de ingediende klachten onderzocht door een interne commissie.

Lees ook: Tweede Kamer ziet af van #MeToo-onderzoek fracties

Privacy

Dat de slachtoffers niet zijn ingelicht over eventuele sancties die tegen de ambtenaar zijn genomen, heeft volgens Buitenlandse Zaken te maken met de privacy. Joke Brandt, secretaris-generaal van het ministerie, zegt: „Het dilemma is: je wil recht doen aan de melders, maar tegelijk moet je de privacy van de betrokkene beschermen. We onderzoeken hoe we daar in de toekomst transparanter over kunnen zijn.”

Dat de betreffende ambtenaar nog altijd met ngo’s werkt, ligt volgens Brandt „aan de aard van het werk dat wij doen. Ik zie niet hoe we dat anders moeten of kunnen doen.” Over nazorg van melders zegt ze: „Dat is, blijkt ook uit ons eigen onderzoek, een van de punten waarop we het beter kunnen doen.”

De secretaris-generaal belooft verbetering bij haar ministerie als het gaat om integriteitsbeleid. Zij zegt dit onderwerp tot een „speerpunt” te hebben gemaakt en erkent dat de drempel om een klacht in te dienen voor medewerkers van externe organisaties „te hoog” is. Voor deze groep wil zij één meldpunt oprichten voor alle ministeries. „Dat heb ik onlangs voorgelegd aan de secretarissen-generaals van alle ministeries. Ik nam het voortouw; ik weet niet of alle collega’s er net zo over denken. Maar dat meldpunt komt er.”

    • Floor Boon