Zeven arrestaties, ‘aanslag voorkomen’

Terreurverdachten

Zeven mannen waren vermoedelijk van plan om met bomvesten en kalasjnikovs een aanslag te plegen tijdens een groot evenement.

De politie heeft donderdag zeven mannen aangehouden wegens „zeer ernstige verdenkingen van het voorbereiden van een grote terroristische aanslag” in Nederland. Dat meldde het Openbaar Ministerie (OM) donderdagavond. Het gaat om drie verdachten uit Arnhem, twee uit Rotterdam en twee uit Huissen (Gelderland) en Vlaardingen.

De zeven werden aangehouden in Weert en Arnhem. Vermoedelijk waren zij van plan om met bomvesten en kalasjnikovs een aanslag te plegen tijdens een groot evenement. Om welk evenement het ging, wordt nog onderzocht door justitie. Justitie sluit niet uit dat de groep elders nog een autobom had willen plaatsen.

Naar de motieven wordt nog onderzoek gedaan, maar volgens het OM is met de zeven aanhoudingen in ieder geval „een terroristische aanslag voorkomen”. De verdachten zijn tussen de 21 en 34 jaar.

Een aanslag was niet direct aanstaande, stelde minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA), kort na de aanhoudingen. „Men was er niet zover mee dat het gevaar zou kunnen opleveren voor de samenleving in die zin dat het bijna te laat was. Absoluut niet. Maar men was wel een behoorlijk eind in de voorbereidingen.”

Uitreispogingen naar Syrië

Een 34-jarige man van Iraakse afkomst uit Arnhem, vermoedelijk Hardi N., zou de spil zijn van de groep. Hij werd in 2017 veroordeeld voor een uitreispoging naar het strijdgebied van Islamitische Staat in Syrië. Via chatberichten liet hij zich over een route naar Syrië informeren en hij nam Arabische lessen. Ook maakte de man zijn plannen aan anderen kenbaar. Zelf hield de man vol dat hij weeskinderen in Syrië had willen helpen. N. kreeg in hoger beroep een celstraf van twee jaar, waarvan 21 maanden voorwaardelijk.

Twee anderen werden ook veroordeeld voor een poging tot uitreizen. Het OM deed samen met de AIVD en de politie maandenlang onderzoek naar de groep.

De zeven waren op zoek naar AK47’s, handvuurwapens, handgranaten, bomvesten en grondstoffen voor een of meer (auto)bommen. Ook zochten zij naar mogelijkheden voor trainingen met vuurwapens en het gebruik van bomvesten. De voorbereidingen zouden in een „vergaand stadium” zijn geweest toen de zeven donderdag werden aangehouden door anti-terreurteams. Wanneer de aanslag was gepland, kan het OM desgevraagd niet zeggen. Bij de aanhouding werden vijf vuurwapens gevonden.

Minister Grapperhaus stelde: „In zekere zin is dit heftig, maar gelukkig ook goed nieuws. Er is een terroristische cel aangehouden en opgerold. De diensten hebben in april dit jaar signalen gekregen dat een persoon in IS-gebied was geweest en mogelijk een aanslag wilde beramen. Er is een groot strafrechtelijk onderzoeksnet rond die man opgezet en dat heeft ertoe geleid dat de politie met speciale interventies deze mensen heeft kunnen arresteren.”

Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is het niet zo dat Hardi N. daadwerkelijk was uitgereisd; hij is nooit in het strijdgebied geweest, en daardoor viel zijn straf in hoger beroep relatief laag uit. De NCTV bevestigt dat Grapperhaus zich in een toelichting vergiste.

Onderdeel van de eerdere grotere politie-actie was een inval van een anti-terreureenheid in een woning aan de Rotterdamse Junostraat in Hillegersberg-Schiebroek. Een buurman van de bewoner van het pand in kwestie sprak hem wel eens: „Ik denk dat hij 23 of 24 jaar was. Ze zijn hier net voor de zomer komen wonen. Hij droeg vaak zo’n driekwartbroek.” Zijn vrouw droeg „zo’n zwart gewaad”. Alleen haar ogen waren zichtbaar. De buren zeggen allemaal dat het stel goed Nederlands sprak. Dat ze ook met elkaar Nederlands praatten. „Ze hadden net een dochtertje gekregen, ik denk zo’n twee maanden oud”, zegt de buurman. „Ik heb ze nog kleertjes gegeven van mijn dochter.”

De NCTV zei donderdag dat het dreigingsniveau niet wordt opgeschaald. Dat niveau is al geruime tijd 4, en gaat alleen naar 5 als sprake is van een „aanstaande aanslag”. Volgens de NCTV was weliswaar sprake van een „reële kans” op een aanslag, maar was er bijvoorbeeld geen datum bekend. „De diensten hadden een groep op het oog die in verre mate voorbereidingen had getroffen. Maar moet er sprake zijn van niveau 5, een aanstaande aanslag, dan moet al een datum bekend zijn geweest, of de verdachten moeten bij wijze van spreken onderweg zijn geweest.” Alle verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris in Rotterdam.

    • Maartje Geels