Vertrouwde ophef bij Air France-KLM

Luchtvaart

In zijn tweede werkweek zorgde Ben Smith voor rumoer bij Air France-KLM. De vriendelijke Canadees maakt nog geen vrienden.

Foto George Pimentel/Getty Images

Als het de bedoeling was van Ben Smith om de boel meteen maar even flink op te schudden, is zijn missie geslaagd. De tweede werkweek van de nieuwe topman van Air France-KLM bracht veel onrust, zowel in Frankrijk als in Nederland. De vriendelijk en energiek ogende Canadees liet zien dat het bedrijf weer wordt geleid.

Lees ook: Vier problemen die Ben Smith als nieuwe baas van Air France-KLM moet oplossen

De aftrap werd – zoals vaker als het gaat om ontwikkelingen binnen Air France-KLM – maandag verzorgd door de Franse zakenkrant La Tribune. Smith, die op 17 september aantrad, zou zowel de leiding van Air France willen overnemen als commissaris willen worden bij KLM. In ruil wordt KLM-topman Pieter Elbers adjunct-bestuursvoorzitter van de holding, belast met allianties met andere maatschappijen.

De beoogde commissariszetel leidde meteen tot openlijk protest van KLM-werknemers en stil protest van de KLM-directie. Twee jaar gelden stuitte Jean-Marc Janaillac, de voorganger van Smith die in mei opstapte, ook op verzet tegen deze extra functie. Het plan ging toen niet door. KLM koestert de autonomie binnen de holding, en een strikt toezichthoudende taak van de raad van commissarissen.

De coup aan de Franse kant werd wel snel voltrokken. Donderdagavond maakte Air France bekend dat topman Franck Terner opstapt. Een roemloos einde voor de man van de onderhoudsdivisie die in november 2016 aantrad en de sociale onrust bij Air France niet kon bedwingen. Zijn rol wordt tot uiterlijk eind dit jaar overgenomen door Smith. „Ik wil een nieuwe benadering aanbieden”, zei Smith in een verklaring, zonder de nieuwigheid toe te lichten.

Salarisconflict

De eerste en lastigste kwestie die Smith de komende drie maanden bij Air France moet zien op te lossen is het slepende salarisconflict met piloten, cabine- en grondpersoneel.

Vanaf maandag spreekt Smith met de vakbonden, die voorlopig vasthouden aan hun gezamenlijke eis van 5,1 procent loonsverhoging voor dit jaar. Het tegenbod van de directie was tot nu toe 2 procent in 2018 en nog eens 5 procent tussen 2019 en 2021. Het loonconflict leidde dit voorjaar tot vijftien stakingsdagen bij Air France, met een schade van 355 miljoen euro.

Vooral pilotenbond SNPL onder leiding van Philippe Evain toont zich onverzettelijk. In december wordt Evain wel of niet herkozen als voorzitter, afhankelijk van wat hij binnen weet te slepen. Dat bezorgt Smith een lastig dilemma. Een snelle overeenkomst met de SNPL is de grootste zege die hij kan boeken. Tegelijk zal dat ook als een zege voor de pilotenbond worden gezien, en zit Smith nog een periode opgescheept met zijn felste tegenstander.

Ondertussen had Smith ook nog een akkefietje met een grote aandeelhouder, de Franse staat. In zijn eerste interview, nota bene met de Britse krant Financial Times, zei de topman donderdag dat de Franse staat het belang van 14 procent wil verkopen en dat de bonden dus niet moeten vertrouwen op steun van de overheid als het misgaat. Minister van Financiën Bruno Le Maire reageerde meteen: aandelenverkoop is „geen optie die nu op tafel ligt”. Le Maire: „De staat zou een slechte beheerder zijn als het aandelen gaat verkopen in een bedrijf dat er niet goed voor staat.”

Ruzie en ophef in week twee. Het kan strategie zijn, op weg naar een nieuw evenwicht binnen Air France-KLM. Maar voorlopig oogt het verdacht vertrouwd.

    • Mark Duursma