Recensie

Oum vermengt nomadische stijlen tot woestijnjazz

Recensie

De Marokkaanse zangers Oum laat invloeden van Cuba tot van onder de Sahara toe in haar muziek die toch vooral jazz is. Vanavond treedt ze op in Rotterdam, morgen in Amsterdam.

Oum Foto Lamia Lahbabi

Onder de lijn Marrakesh-Essaouira, waar vijftig jaar geleden Europese en Amerikaanse hippies de Marokkaanse mystiek ontdekten, beginnen de bergen en de woestijn. Het is daar waar zangeres Oum opgroeide en waar ze haar muzikale ideeën haalt, met iets van diezelfde hippiesfeer, maar dan in jazzvorm. Ze eert de cultuur, maar laat zoveel mogelijk invloeden van buitenaf toe. Met een oud-speler, een percussionist, trompettist en bassist weeft ze van woestijnstof kosmopolitische tapijten, Zarabi, zoals haar laatste album heet.

Ze begint met trage jazz waaraan vooral de oud-solo’s en de handpercussie de Noord-Afrikaanse klank meegeven. Oum (volledige naam Oum el Ghaït Benessahraoui) zingt in het Arabisch en in lokale dialecten, het is wonderlijk hoe ze de gnawa- en hassani-muziektradities een nieuwe draai geeft. Haar zang is toch vooral gebaseerd op klassieke jazzvocalisten, het ontbreken van Arabische krulletjes in de zang voelt daardoor soms als een gemis. Tijdens ‘Ah wah’, een liedje dat ze leerde van haar oma in Zuid-Marokko, klinkt al meer van de woestijn door, zeker wanneer ze zelf tegendraadse accenten in het ritme legt met castagnetten.

Oum

Foto Lamia Lahbabi

De drummer, omringd door Afrikaanse percussie, leeft op zijn eigen planeet, iets waar de andere muzikanten noodgedwongen maar een grapje van maken. Het is wat potsierlijk, in sommige nummers is hij een stoorzender die zijn ruis probeert te verpakken in zogenaamd virtuoze solo’s.

De drummer komt beter tot zijn recht wanneer de band een uitstapje maakt naar Cuba. En ook de Cubaanse bassist kan hier meer van zijn klasse kwijt. Het is knap hoe de Marokkaans-Arabische vertaling van Maria Teresa Vera’s ‘Veinte Años’ - zowel in taal als muziektraditie - een hybride van twee rijke culturen oplevert.

Oum is op haar best wanneer ze haar stem vol soul en jazz verder laat afzakken naar het zuiden. Het nummer ‘Taragalte’ is een ode aan de Nomadische cultuur en draagt de naam van een van de laatste oases voordat de Sahara begint. Hierin laat ze ritmes doorklinken die lijken op Toearegrock en woestijnblues, een jazzy brug van het Atlas-gebergte naar de Niger-rivier.