Meewegen religie bij aanvraag wapen leidt tot verwarring

Plan Grapperhaus

Politie moet data over religie en ras kunnen meewegen en uitwisselen met andere landen bij aanvraag wapen- vergunning, aldus kabinet.

Schietbaan in Nieuwkoop. Foto Valerie Kuypers/ANP

In politiek Den Haag is donderdag grote verwarring ontstaan over een plan van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) om bij aanvragen voor wapenvergunningen politieke en geloofsovertuiging en ras te laten meewegen. Dit soort gevoelige informatie moet ook kunnen worden uitgewisseld met andere EU-lidstaten. De commotie ontstond na een artikel van de Volkskrant over het voorstel tot wijziging van de Wet wapens en munitie.

In de oppositie en coalitie was men bezorgd. „Ik heb aan de minister gevraagd hoe hij het voor zich ziet”, zei Chris van Dam (CDA). „Worden mensen afgekeurd op basis van religie?”

De minister meldde daarop dat de politie niet van iedereen die een aanvraag doet de politieke opvatting, afkomst of religie gaat vastleggen. In een schriftelijke reactie legde Grapperhaus uit dat hij slechts wil dat gevoelige gegevens mogen worden meegewogen. En dat de politie ze moet kunnen delen met andere landen. Als de politie bijvoorbeeld onderzoekt of iemand die een wapen wil radicale ideeën heeft, komt snel informatie over een religie of ras bovendrijven. Zulke gegevens zijn extra beschermd onder de privacywet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Tweede Kamer praat volgende maand over de wet.

Privacywet

Kamerleden die zich donderdag roerden, realiseerden zich niet dat zij al goedkeurden dat deze gegevens worden meegewogen. Dat staat namelijk ook in de ‘Aanpassingswet AVG’. Deze juridische specificaties van de privacywet werden dit voorjaar als hamerstuk door Tweede en Eerste Kamer aanvaard. Kamerleden hebben het simpelweg niet opgemerkt.

Wie een wapenvergunning wil, hoeft dus niet zijn geloofsovertuiging te noemen. Volgens Jeroen Terstegge, partner bij Privacy Management Partners, wordt in het wetsvoorstel van Grapperhaus nog onvoldoende uitgelegd wat het benodigde „zwaarwegend belang is” om dit soort gevoelige persoonsgegevens te verwerken en hoe deze worden beschermd.

De Raad van State wijst erop dat er nog veel onduidelijkheid is over het systeem waarmee landen gegevens gaan uitwisselen en wat daar precies voor gevoelige informatie in komt. De toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens meldt dat een verplicht onderzoek naar de impact op de privacy van deze wet niet is uitgevoerd.

De wet is een uitwerking van een EU-richtlijn die vaart kreeg door de aanslagen in Parijs in 2015. Het moet makkelijker worden vuurwapens binnen de EU te traceren door automatische gegevensuitwisseling. De Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie spreekt van „symboolpolitiek”. „Terroristen en criminelen bedienen zich niet met legale, maar via illegale wapenhandel”, zegt directeur Sander Duisterhof. „Het is een kleine drempel waardoor het iets moeilijker wordt om aan wapens te komen”, zegt Jelle van Buuren, universitair docent in Leiden, gespecialiseerd in terrorisme.

    • Liza van Lonkhuyzen