Opinie

Maak eens haast met de vliegende Tesla

Luchtvaart Vliegtickets worden kunstmatig goedkoop gehouden. Bereken de werkelijke kosten door en begin met echt vergroenen, vragen en

Zelfs al hoefde niemand deze zomer voor de zon naar het buitenland, op Nederlandse luchthavens was het weer topdrukte. In juli en augustus verwerkte Schiphol in totaal meer dan 13 miljoen passagiers (van wie tweederde hun reis op Schiphol begonnen en eindigden). Eindhoven Airport, het tweede ‘vakantievliegveld’, verwacht dit jaar ruim een miljoen meer passagiers dan de 5,7 miljoen die er vorig jaar vertrokken en landden.

Caravan en vouwwagen maken plaats voor een rolkoffertje. De file voor de péage is geruild tegen twee uurtjes inchecken op de luchthaven. Sinds 1990 is het gebruik van het vliegtuig voor het aantal buitenlandse vakanties toegenomen van 17 tot 38 procent.

En waarom ook niet? Vliegen is goedkoper en toegankelijker geworden voor ons allemaal. Wie wil nazomeren aan de Zuid-Italiaanse kust, vliegt met Ryanair vanaf twintig euro van Maastricht Airport naar Bari. Als je niet met het openbaar vervoer naar de luchthaven wil komen èn je vliegt met Corendon? Dan mag je van de provincie Limburg, eigenaar van de luchthaven, gratis - want gesubsidieerd - daar je auto stallen. Met twintig euro kun je ook met de NS reizen vanaf Maastricht: op een enkeltje tweede klas kom je dan tot Tilburg.

De conclusie is simpel: er wordt geen eerlijke prijs betaald voor vliegtickets. Dit is mede terug te voeren op een afspraak uit het Verdrag van Chicago, inzake de burgerluchtvaart uit 1944. Vliegtuigbrandstof, kerosine, is daarin uitgesloten van belastingheffing, zoals btw. En er wordt ook geen accijns op geheven.

Fiat Panda

Een liter ‘euro 95’ kost aan de pomp 1,78 euro. Daarvan is 1,10 euro accijns en btw. Zelfs het vullen van de kleinste tank – zeg, die van een Fiat Panda – levert de staat aan heffingen meer op dan het aftanken van een Boeing 747 met meer dan 200.000 liter kerosine.

De plannen van deze regering voor invoering van de vliegtaks zijn een goed instrument om toe te werken naar een eerlijkere prijs voor vliegen en om de trein en (elektrische) auto een betere kans te geven als alternatief. Dat de opbrengst gebruikt wordt om de inkomstenbelasting te verlagen is mooi meegenomen. Nóg veel beter zou een aanpassing van het luchtvaartverdrag zijn, waardoor over kerosine, net als over benzine, gewoon belasting betaald wordt.

Op aandringen van het Europees Parlement komt de Europese Commissie dit najaar met onderzoeksresultaten naar de effecten van btw-invoering op vliegtickets. Om oneerlijke concurrentie tussen luchtvaartmaatschappijen te voorkomen, is het nodig om op Europees niveau afspraken te maken over belasting op vliegen. Maar veel landen zijn nog niet zo ver. Zo nodig kan Nederland best voorop lopen en het goede voorbeeld geven, al is het beter om met een groep Europese landen samen luchtvaart een eerlijke prijs te geven.

Lees ook: Zes redenen om de vliegtaks per direct in te voeren

Dat betekent: de werkelijke kosten berekenen en meenemen in de ticketprijs. Dus ook de indirecte kosten die worden gemaakt als gevolg van geluidshinder en milieuschade. Want ondanks het klimaatakkoord van Parijs (2015) is het de luchtvaartsector (weer) gelukt om onder bindende afspraken uit te komen. KLM, dat al een reeks groene initiatieven heeft ontplooid, zou een drijvende kracht achter vergroening kunnen zijn.

Tijdperk van de groei

Inzetten op groenere luchtvaart betekent ook een einde aan het tijdperk van louter groei in die sector. Decennialang heeft Schiphol meegedaan aan de wedstrijd om één van de grootste luchthavens van Europa te zijn. In passagiersaantal scoort Schiphol nu de derde plek. Die wedstrijd moet vervangen worden door een nieuwe: laat Schiphol de groenste luchthaven worden. Waar alle innovaties die vliegen schoner en beter maken ruim baan krijgen en waar luchtvaartmaatschappijen voor oude, lawaaiige kerosineslurpers fors moeten betalen.

Delftse studenten winnen in de Australische woestijn keer op keer de wedstrijd tussen auto’s die volledig op zonne-energie rijden. De drie grootste klanten van Schiphol – KLM, easyJet en TUI fly – hebben grotendeels nieuwe vloten met relatief zuinige vliegtuigen. Laat Nederland dan ook voorop lopen met elektrisch vliegen; het is geen kwestie maar van óf, maar van wanneer dat er komt. Twintig jaar geleden werd iedereen uitgelachen die dacht ooit voor een paar tientjes aan elektriciteit van Nederland naar Italië te kunnen rijden. Deze zomer deden talloze Nederlanders dat.