Eén autoverhuurder pikt het niet, die vergunningsplicht

Georganiseerde misdaad Autoverhuurders moeten in Tilburg een vergunning aanvragen. Eén bedrijf stapt naar de rechter. „Dit gaat de criminaliteit niet verminderen.”

De politie voert controles uit bij Tilburgse autoverhuurbedrijven om greep te krijgen op de branche. Foto’s Merlin Daleman

Het is eind 2016 als de eigenaar van een lokaal autoverhuurbedrijfje in Tilburg twintig mensen voor zijn deur aantreft: een actie tegen dubieuze verhuurders. Hij moet zijn administratie laten zien en ambtenaren stellen hem kritische vragen.

Het is een project van de Taskforce Brabant-Zeeland, een samenwerking tussen onder meer politie, gemeenten en de Belastingdienst. In dat jaar krijgen in Brabant en Zeeland 27 autoverhuurbedrijven uitvoerige controle. Dat gebeurt als er malafide activiteiten vermoed worden, omdat de eigenaar bijvoorbeeld criminele antecedenten heeft. In 2017 zijn er 18 bedrijven gecontroleerd, en dit jaar 8.

Lees over de actie uit 2016: Criminelen in Brabant vind je via hun huurauto’s

De actie is nodig, omdat volgens de politie Zeeland-West-Brabant veel autoverhuurbedrijven gebruikt worden door criminelen. Huurauto’s zouden niet opvallen, zijn snel inwisselbaar en daardoor ideaal om drugs of wapens mee te smokkelen. Eind 2016 zeggen Breda, Roosendaal en Tilburg een vergunningsplicht te willen voor autoverhuurders. Roosendaal en Breda zijn het nog aan het voorbereiden, maar Tilburg is al begonnen. In die gemeente wil autoverhuurbedrijf KAV er niet aan meewerken, dus stapt het naar de rechter.

Gescreend op criminaliteit

Tilburgse bedrijven die bij de Kamer van Koophandel zijn ingeschreven als verhuurder van ‘personenauto’s en lichte bedrijfsauto’s’ zijn in mei 2017 aangeschreven door de gemeente. Een vergunningsaanvraag kost 1.430 euro. Dan wordt de aanvrager gescreend op criminele activiteiten.

Volgens een woordvoerder van de gemeente Tilburg is een deel van de autoverhuurbranche in de stad „malafide”. De bedrijven faciliteren georganiseerde criminaliteit. Dankzij de vergunningsplicht is er volgens de gemeente meer toezicht en meer bewustwording in de branche.

De actie van de Taskforce Brabant in 2016. Foto Merlin Daleman

De gemeente Tilburg heeft 32 autoverhuurbedrijven aangeschreven. Daarvan hebben acht een vergunning aangevraagd. De rest heeft volgens de woordvoerder de activiteiten gestaakt.

Maar Hemmie Kerklingh, eigenaar van autoverhuurder KAV, weigert een vergunning aan te vragen. Hij maakt zich boos over de „spierballentaal” van een Brabantse burgemeester die zich als crimefighter wil profileren. „Deze vergunningsplicht is ongeldig, onwerkbaar en onuitvoerbaar en gaat de criminaliteit niet verminderen.” Volgens hem worden autoverhuurders afgerekend op het falen van het gedoogbeleid.

De 72-jarige Kerklingh richtte het bedrijf in 1968 op met zijn broer. Er zijn 22 vestigingen over heel Nederland. Een klein kantoortje, de bestelbusjes en kleine auto’s staan klaar voor de verhuur. Invalkracht Paul Gottmer spreekt van een rustig dagje: drie voertuigen zijn die ochtend vertrokken, er komen er enkele terug.

Hoewel Kerklingh al 50 jaar in de branche werkt, zegt hij zelden te maken te hebben gehad met criminelen. Maar hij heeft naar eigen zeggen ook weinig mogelijkheden om zijn klanten te checken. „Ja, soms betalen mensen met cash geld, maar op basis daarvan kan ik niet concluderen of iemand crimineel is.”

Gewoon verder buiten Tilburg

Volgens Kerklingh zijn vooral bedrijfjes die niet als autoverhuurder geregistreerd zijn het probleem. En die worden niet aangeschreven. Ook vindt Kerklingh het vreemd dat malafide bedrijfjes buiten Tilburg gewoon verder kunnen gaan.

Daarnaast is het volgens Hans Vis, de advocaat van de autoverhuurder, onduidelijk welke gevolgen de vergunningsplicht heeft. „Een van de voorwaarden is dat strafbare feiten binnen 24 uur gemeld moeten worden aan de politie. Maar als iemand aan het wildplassen is, moeten we dat dan ook melden?” Ook moeten volgens de vergunning „wezensvreemde” spullen overgeleverd worden aan de politie. „Bijvoorbeeld een zak met pillen. Dat kunnen drugs zijn. Als de autoverhuurder die niet overlevert, dan heeft deze een probleem. Maar als hij de zak wel inlevert, en het blijken medicijnen te zijn, dan is de privacywetgeving overtreden en heeft hij ook een probleem.”

Een zak pillen

De Tilburgse woordvoerder zegt dat het voornamelijk gaat om strafbare feiten die gepleegd zijn met verhuurde auto’s. Als een vergunning wordt aangevraagd, wordt dat volgens hem uitgebreid toegelicht, maar omdat KAV naar de rechter is gestapt kan hij daar niet meer over zeggen. Wel zegt de woordvoerder dat de politie kan worden ingeschakeld bij twijfels over een zak pillen.

De gemeente heeft KAV een dwangsom opgelegd van 1.500 euro per week. Daartegen is de verhuurder in beroep gegaan bij de bestuursrechter. Eigenaar Kerklingh wijst naar de coffeeshops in de stad. „Dat kan allemaal, maar als iemand zonder ons medeweten een huurauto gebruikt om een paar kilo wiet naar een coffeeshop te brengen, hebben wij het gedaan. Ik ben een groot voorstander van een veilige samenleving, maar met dit soort acties loopt de lokale overheid echt voorbij aan de realiteit.”

Lees een afscheidsinterview met burgemeester van Tilburg Noordanus, die in 2017 met pensioen ging: De burgemeester als misdaadbestrijder
    • Bram Endedijk