Basje hield de wacht

Fotograaf en auteur maken een foto ‘opnieuw’ en belichten de tijd ertussen.

Emeritus hoogleraar Bas de Gaay Fortman (80) ging in de nazomer van 1947 met zusje Marian Voûte-De Gaay Fortman (79) op de schoolfoto in het klaslokaal van de Marlotschool in Den Haag.

„Marian ging naar de derde klas, ik naar de vijfde. Geboren in Den Haag kwamen wij door een overplaatsing van onze vader in de oorlog in Amsterdam terecht: de Reinier Vinkeleskade. Zusje Lieske is daar geboren. De oorlog was voor ons kinderen ver weg. Al herinneren wij ons dat moeder ging huilen toen ik meer pap vroeg. Met vooruitziende blik werden wij in september 1944 ondergebracht bij een kaasfabriek-directeur in Alkmaar: de familie De Wolff Peereboom. Er waren drie oudere dochters en toch ook ruimte voor ons: bijzonder. Hij was kunstverzamelaar: overal schilderijen, kunstenaars over de vloer. Charley Toorop heeft ons geportretteerd. Waar die tekening is, weten wij niet. Het gezin was niet gelovig. Toch zeiden wij ons gebedje. ‘Vader houdt ook deze nacht, over papa, mama, Basje, Marian-tje en Lieske trouw de wacht.’ Marian was bang dat papa iets zou overkomen. ‘Hij heeft ogen van voren en- van achteren’, zei ik dan, ingefluisterd door moeder, die ons op haar fiets met houten banden heeft opgezocht. Na de bevrijding werden wij door een neef opgehaald met een jeep. Wij verhuisden terug naar Den Haag en kwamen in de wijk Marlot te wonen. Het gewone leven nam weer een aanvang en, typerend voor velen van onze generatie, hoe langer de oorlog geleden was, hoe dichterbij die kwam. We hoorden de verhalen. Ik loop dagelijks langs de foto. Marian ziet een bijdehante jongen en een verlegen meisje. Ik denk telkens: wat kijkt ze lief.”

Zelf in Opnieuw? Mail naar: opnieuweenfoto@gmail.com. Nuis en Van den Boogaard nemen contact op als uw foto ‘opnieuw’ wordt gemaakt.
    • Arthur van den Boogaard