Annelotte de Graaf, zangeres van Amber Arcades.

Foto Andreas Terlaak

Amber Arcades: ‘All alone in the Eurozone’

Annelotte de Graaf

Op ‘Goodnight Europe’ van Amber Arcades zingt Annelotte de Graaf over Brexit en immigratie. „Muziek is mijn leven; mijn werk bij de IND geeft er context aan.”

Annelotte de Graaf moet er even over nadenken. Maar dan zegt ze het heel stellig. „All alone in the Eurozone…”, dat is de best gelukte tekstregel van haar nieuwe album European Heartbreak, uitgebracht onder haar bandnaam Amber Arcades op het übercoole Engelse platenlabel Heavenly Recordings.

In het nummer ‘Goodnight Europe’ zingt ze over ramen en deuren die dichtgetimmerd worden tegen nieuwe impulsen van buitenaf. „It smells like death is coming up through the floors”, klinkt het met haar altijd wat gelaten, nasale stem. Melancholieke violen onderstrepen de misère. Wat koop je voor een universitair diploma en al je linkse idealen als alle andere slimme mensen bezig zijn het zinkende schip te verlaten? „Europe, I’m lonely. Everyone got bored and moved along.”

Nog niet eerder werden de dilemma’s van jonge, kunstzinnige en intelligente mensen in een veranderend Europa zo indringend verwoord. De naderende Brexit en de vluchtelingencrisis zijn een zwaard van Damocles geworden boven de hoofden van leeftijdgenoten die vooruit willen, impliceert De Graaf (29) met een lied dat hout snijdt met een fileermes. Is het een protestsong? Nauwelijks, voegt ze er onmiddellijk aan toe. Ze vraagt zich ernstig af of ze zelf niet het ongewilde middelpunt is van een maatschappij die verrechtsing en intolerantie mogelijk maakt.

„Ik moest hier een lied over maken”, zegt Annelotte de Graaf over het sleutelnummer van het tweede album van Amber Arcades. In 2016 tekende ze met Heavenly, het label van oude rot in de muziekindustrie Jeff Barrett, die eerder Beth Orton, Ed Harcourt en de bands Manic Street Preachers en St. Etienne op gang hielp in hun carrières. Met Temples, TOY en King Gizzard and the Lizard Wizard is Heavenly op dit moment een van de meest ‘happening’ platenlabels ter wereld, omgeven door een sfeer van psychedelica en een nostalgievrije hang naar sixties- en seventiesmuziek. Barrett tekende Amber Arcades toen De Graaf haar eerste album Fading Lines al helemaal afgemixt kon aanbieden. „Bij Heavenly heerst liefde voor muziek, dat merk je meteen als je er binnenloopt. Er werken maar drie mensen, dus het contact met mijn platenmaatschappij loopt altijd heel direct. Bovendien hebben ze de filosofie dat een artiest niet meteen hoeft te scoren. Ze steunen me op de lange termijn, zonder ingrepen in mijn artistieke proces.”

Als afgestudeerd jurist werkte Annelotte de Graaf in de jaren 2015-2016 bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst in Hoofddorp, een baan die ze moest opgeven toen Amber Arcades voor langere tijd op tournee naar Engeland en Amerika vertrok. Haar nieuwe album nam ze op in de VS, met producers Chris Cohen (in een tot studio omgebouwde garage in Los Angeles) en Trey Pollard (de Spacebomb Studios in Richmond, Virginia). In afwachting van de release van European Heartbreak had ze tijd om enkele maanden weer bij de IND te werken, dit keer op Schiphol. In haar met beton en prikkeldraad omgeven werkruimte maakt ze schrijnende gevallen mee. „Kinderen die zijn gevlucht en die wanneer ze hier aankomen net meerderjarig zijn geworden. Die komen niet meer in aanmerking om hun ouders over te laten komen, terwijl die mensen vaak oud zijn en achtergebleven in een oorlogsgebied of een plek waar terreur of hongersnood heersen. Het heeft ongetwijfeld invloed gehad op mijn songteksten, hoewel ik er geen direct voorbeeld van kan aanwijzen. Muziek is mijn leven; mijn werk bij de IND geeft er context aan.”

Vervreemding

Ze draagt een goudsatijnen huispak van het merk Creatures of Comfort, een soort pyjama die ze ook al aan had bij de fotosessies voor European Heartbreak. De stof is te delicaat voor de wasmachine. „Dat wordt nog wat als ik er straks drie maanden mee op tournee moet.” De hoesfoto werd gemaakt op Zabriskie Point in de Amerikaanse Death Valley. Van de vijf toeristen op de foto is Annelotte de enige die poseert voor de camera. „Een dag eerder waren we ook al op dezelfde plek. Het leek me een passend beeld, toeristen die allemaal een andere kant op staren en die in al dat natuurschoon heel erg met zichzelf en hun telefoons bezig zijn. ’s Avonds op de hotelkamer bedachten fotograaf Nick Helderman en ik dat we die foto niet konden gebruiken voor de hoes, omdat je voor zoiets schriftelijke toestemming van de afgebeelde personen nodig hebt. De volgende dag zijn we teruggegaan met een stapel toestemmingsformulieren. We hadden het geluk dat er net een bus met jonge toeristen werd uitgeladen. Het regende een beetje en het was niet zo druk als de vorige dag. Niemand maakte er een punt van om zo’n formulier te ondertekenen. De hoes geeft een gevoel van vervreemding weer; je alleen voelen in een omgeving die iedere dag opnieuw wordt overspoeld door drommen mensen.”

Romantiek

Annelotte de Graaf is een gedreven artiest, dat merk je aan alles. Ze praat snel, alsof ze geen tijd te verliezen heeft. In een van de twee studentenappartementen die ze deelt met haar vriend, is de badkamer onbruikbaar, omdat die stampvol staat met apparatuur en merchandise van Amber Arcades. Ze opent de deur en de kisten met drums, versterkers en dozen met de gezamenlijke vinylsingle die ze maakte met de groep Moss vallen bijkans naar buiten. „Thema van dit nieuwe album is hoe we verhalen verzinnen om vat te krijgen op de wereld om ons heen. Een roadtrip lang de westkust van Amerika bijvoorbeeld, brengt meteen allemaal romantische gedachten naar boven. Rijden over de snelweg in een open auto met de wind in je haar, dat soort beelden.

„Ondanks al die romantiek kun je niet aan jezelf ontsnappen. Je hebt honger, of je moet opeens ontzettend naar de wc. Het verhaal stort ineen. Dat bracht bij mij een soort nihilisme naar boven. De ideologie van het hele westen is ineen gedonderd, dankzij dingen als America First en de naderende Brexit. De identiteit van Nederland, of de Europese droom, ook dat zijn verhalen. Het breekt mijn hart als zo’n verhaal uiteen spat.”

Amber Arcades’ album European Heartbreak komt vrijdag 28 sept uit bij Heavenly Recordings/PIAS. Optredens: 25/10 in Rotown, Rotterdam, 26/10 Sugarfactory, Amsterdam, 27/10 Merleyn Nijmegen. Inl: amberarcades.net
    • Jan Vollaard