Zeven aanhoudingen voor plannen ‘grote aanslag in Nederland’

Vermoedelijk waren zij van plan om met bomvesten en Kalasjnikovs een aanslag te plegen tijdens een groot evenement.

De DSI, de Dienst Speciale Interventies, ook betrokken bij de actie. Foto Remko de Waal/ANP

De politie heeft donderdag zeven mannen aangehouden vanwege “zeer ernstige verdenkingen van het voorbereiden van een grote terroristische aanslag” in Nederland. Dat meldt het Openbaar Ministerie (OM). Het gaat om drie verdachten uit Arnhem, twee uit Rotterdam en twee personen uit Huissen en Vlaardingen. Anti-terreurteams zijn donderdagavond nog bezig met huiszoekingen, in Weert namen ze een gehuurde bus uit Frankrijk in beslag.

Een aanslag was niet direct aanstaande, blijkt uit een reactie van minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA):

“Men was er niet zover mee dat het gevaar zou kunnen opleveren voor de samenleving in die zin dat het bijna te laat was. Absoluut niet. Maar men was wel een behoorlijk eind in de voorbereidingen.”

De zeven werden aangehouden in Weert en Arnhem. Vermoedelijk waren zij van plan om met bomvesten en Kalasjnikovs een aanslag te plegen tijdens een groot evenement. Om welk evenement het precies ging, wordt nog onderzocht door justitie. Justitie sluit niet uit dat de groep elders nog een autobom had willen plaatsen.

Twitter avatar PolitieLE Landelijke Eenheid Beelden van de arrestaties in het terrorisme onderzoek. https://t.co/ji5w3mLeCM

Uitreispogingen

Naar de motieven wordt nog onderzoek gedaan, maar volgens het OM is met de zeven aanhoudingen in ieder geval “een terroristische aanslag voorkomen”. De verdachten zijn in de leeftijd van 21 tot 34 jaar.

De groep zou gecentreerd zijn rond een 34-jarige man van Iraakse afkomst uit Arnhem, vermoedelijk Hardi N. Hij werd in 2017 veroordeeld voor een uitreispoging naar strijdgebied van IS in Syrië. Via chatberichten liet hij zich over een route naar Syrië informeren en hij nam deel aan Arabische lessen. Ook maakte de man zijn plannen aan anderen kenbaar. Zelf hield de man vol dat hij weeskinderen in Syrië had willen helpen. N. kreeg in hoger beroep een celstraf van twee jaar, waarvan 21 maanden voorwaardelijk. Hij zit nog in zijn proeftijd.

Twee anderen werden ook veroordeeld voor een poging tot uitreizen. Het OM deed samen met de AIVD en de politie maandenlang onderzoek naar de groep.

‘Vergaand stadium’

De zeven waren op zoek naar AK47’s, handvuurwapens, handgranaten, bomvesten en grondstoffen voor een of meer (auto)bommen. Ook zochten zij naar mogelijkheden voor trainingen met vuurwapens en het gebruik van bomvesten. De voorbereidingen zouden in een “vergaand stadium” zijn geweest toen de zeven donderdag werden aangehouden door anti-terrorismeteams. Wanneer de aanslag was gepland, kan het OM desgevraagd aan NRC niet zeggen. Bij de aanhouding werden vijf vuurwapens gevonden.

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) stelt tegenover de NOS:

“In zekere zin is dit heftig, maar gelukkig ook goed nieuws. Er is een terroristische cel aangehouden en opgerold. De diensten hebben in april dit jaar signalen gekregen dat een persoon in IS-gebied was geweest en mogelijk aanslag wilde beramen. Er is een groot strafrechtelijk onderzoeksnet rond die man opgezet en dat heeft ertoe geleid dat de politie met speciale interventies deze mensen heeft kunnen arresteren.”

Volgens Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is het niet zo dat Hardi N. daadwerkelijk was uitgereisd; hij is nooit in het strijdgebied geweest, en daardoor viel zijn straf in hoger beroep relatief laag uit. De NCTV bevestigt dat minister Grapperhaus zich in een eerdere toelichting heeft vergist.

Inval in Rotterdam

Donderdagavond rond 18.30 uur is een anti-terreureenheid een woning aan de Rotterdamse Junolaan binnengevallen, in Hillegersberg-Schiebroek. De inval is onderdeel van de eerdere grotere politie-actie, aldus de landelijke eenheid.

NRC-redacteur Esther Rosenberg was ter plaatse en sprak met omwonenden. Een buurman van de bewoner van het pand in kwestie sprak hem wel eens: “Ik denk dat hij 23 of 24 jaar was. Ze zijn hier net voor de zomer komen wonen. Hij droeg vaak zo’n driekwart broek”. “Een zwarte broek” vult zijn buurvrouw in hetzelfde portiek aan.

Zijn vrouw droeg “zo’n zwart gewaad”. Alleen haar ogen waren zichtbaar. De buren zeggen allemaal dat het stel goed Nederlands sprak. Dat ze ook met elkaar Nederlands praatten”. “Ze hadden net een dochtertje gekregen, ik denk zo’n twee maanden oud”, zegt de buurman. “Ik heb ze nog kleertjes gegeven van mijn dochter”.

Dreigingsniveau niet gewijzigd

Een woordvoerder van de NCTV zegt donderdagavond dat het zogeheten dreigingsniveau niet wordt opgeschaald. Dat niveau is al geruime tijd 4, en gaat alleen naar 5 wanneer er sprake is van een “aanstaande aanslag”. Volgens de NCTV was er weliswaar sprake van een “reële kans” op een aanslag, maar was er geen datum bekend:

“De diensten hadden een groep op het oog die in verre mate voorbereidingen hadden getroffen. Maar moet er sprake zijn van niveau 5, een aanstaande aanslag, dan moet er al een datum bekend zijn geweest of de verdachten moeten bij wijze van spreken onderweg zijn geweest.”

Alle verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris in Rotterdam.

    • Maartje Geels