Elke dag brunchen, lunchen, uit eten: waarom zijn millennials zo horecaverslaafd?

Horeca Altijd buiten de deur eten? Millennials in de grote steden doen het massaal. „Ik kook drie keer per jaar.”

Vroeger ging je in het calvinistische Nederland alleen bij speciale gelegenheden uit eten, maar millennials eten veel vaker buiten de deur. Foto Frederic Lewis

Je zou kunnen zeggen dat Gijsbregt Brouwer (44) uit Rotterdam horecaverslaafd is. Elke avond eet hij buiten de deur, koken doet hij „zelden”. Brouwer, start-upondernemer en foodblogger, verhuisde tien jaar geleden van een buitenwijk terug naar het centrum. „Na de huur geef ik aan horeca het meeste uit, nog meer dan aan kleding en reizen.”

Ook Eva van der Mei (30) uit Amsterdam, oprichter van een pr-bureau, valt in de categorie horecaverslaafd. „Echt uit eten doe ik vijf keer per week. Maar met koffietjes en brunch erbij gaat het richting de acht.” Laatst nog, voor haar dertigste verjaardag, huurde ze een restaurant af van celebritychef Freek van Noordwijk in De Pijp. Dertig vrienden schoven aan. Ze schat dat ze ongeveer eenderde van haar inkomen aan horeca besteedt. „Ik vind het de ultieme luxe om te kunnen eten en drinken waar en wanneer je wilt.”

Culinair redacteur Joël Broekaert recenseert wekelijks restaurants. Vind hier een overzicht van restaurants die hij keurde

De hele week door brunchen, lunchen of uit eten: vooral twintigers en dertigers in de grote steden doen het massaal. De ene na de andere zaak opent, en op de gekste dagen zitten de terrassen vol – bij veel restaurants kom je alleen nog binnen met reservering. En hebben millennials geen zin om buiten de deur te gaan, dan laten ze eten thuis bezorgen.

De ‘verwende’ jongeren

Tot niet zo heel lang geleden ging je in het calvinistische Nederland alleen bij speciale gelegenheden uit eten: verjaardag, afstuderen, huwelijksfeest. Maar de ‘verwende’ jongeren van nu hebben er geen enkele moeite mee om hun eten – vele malen duurder dan in de supermarkt – door een ander te laten bereiden, zegt foodtrendwatcher Anneke Ammerlaan. „Babyboomers geven hun geld graag uit aan materiële zaken: een tv, een auto of huis. De millennials willen wel toegang tot een luxe levensstijl, maar zonder de ambitie van bezit. Horeca is dan perfect om je geld aan uit te geven. Bovendien is het ook een sociaal moment: in de steden woon je kleiner, dus vrienden uitnodigen voor een etentje is lastig.”

Anne Tonen (31), persvoorlichter en foodblogger uit Amsterdam, herkent dit sociale aspect. Ze kookt drie keer per jaar (biefstuk, frites en sla), eet de rest van het jaar buiten de deur, drinkt in bars met goede natuurwijnen en laat vaak thuisbezorgen. „Je hebt geen zin om in je kleine studio of appartementje te zitten, of je woont ver uit elkaar. Dan spreek je maar op de helft af, in dat ene leuke tentje.” Third places, noemen sociologen de ontmoetingsplekken tussen werk en thuis.

Het kan 800 euro per jaar schelen als je níét elke dag op weg naar je werk een latte haalt

„Het is niet meer alleen meer dat je bent wat je eet”, zegt Ammerlaan, verwijzend naar de impliciete culturele codes die samenhangen met een bepaald dieet (zoals dat vegetariërs vaker hoogopgeleid zijn en meer verdienen). „Je bent wáár je eet. Status en identiteit spelen een grote rol: kijk eens, ik heb bij dat dure restaurant gegeten. Of zie mij hier zitten, met mijn vegan vriendinnengroep. Je herkent de codes, deze plek is hip, door hier te zijn weet ik wat er speelt.” Van der Mei: „Als ik op een nieuwe hotspot ben, tag ik die op mijn Instagram. Als iets trendy is wil je er ook geweest zijn.”

Dat er een horecahausse gaande is, blijkt ook uit cijfers. Volgens onderzoek van ING uit maart is uit eten gaan „populairder dan ooit” en stijgt het aantal eetgelegenheden onafgebroken sinds 2013 (de teller staat op ruim 30.000). Nederlanders gaan vaker uit eten: één op de drie doet dat eens per maand, 5 procent van hen minstens een per week. Vooral twintigers en dertigers zeiden vaak uit eten te gaan.

Ook het alcoholgebruik van de Nederlander is flink veranderd. Tijd voor wat vragen

Dat deze groep een hedonistischer eetpatroon heeft, blijkt ook uit een enquête van marktonderzoeksbureau The Food Research Company onder 4.100 deelnemers, waaruit naar voren komt dat 29 procent van de millennials eens per week buiten de deur eet. Bij babyboomers is dit maar 10 procent. Wel hebben ze minder te besteden, bijna 20 euro per maaltijd, tegenover 30 euro bij de oudere generaties. Ook ontbijt 20 procent van de millennials eens per week buiten de deur, bij de babyboomers is dit maar 4 procent.

Eten is leuk, maar tijd ontbreekt

Volgens directeur Inga Blokker van van The Food Research Company is ook de zucht naar gemak een oorzaak van de horecaboom. „Het versimpelen van je leven en tijdswinst zijn daar onderdeel van. Veel Nederlanders ervaren een gevoel van gejaagdheid. Eten is leuk, maar de zin om te koken ontbreekt vaak.” Foodblogger Tonen: „Ik werk zestig tot zeventig uur, dan verdien ik in de avond een beloning.” Van der Mei: „Onze generatie voelt prestatiedruk. Er is een behoefte om alles uit het leven te halen en ter compensatie te ontspannen. Ik werk hard, zodat ik een bepaalde levensstijl kan onderhouden. Uit eten gaan kost minder tijd dan koken en past binnen mijn drukke leven.”

Het leven is te kort om slecht te eten en slechte wijn te drinken

Anne Tonen kookt drie keer per jaar zelf

Horecazaken spelen hier de laatste jaren gretig op in, door avondeten een stuk informeler te maken. Was je vijftien jaar geleden bij wijze van spreken minimaal zestig euro kwijt in een Frans restaurant met gesteven servetten, nu heb je voor twintig euro al een bord eten met een glas wijn in een laagdrempelig concept als de Pizzabakkers of Spaghetteria. Een bekend voorbeeld is chefkok Ron Blaauw, die zijn Michelinrestaurant sloot om eenvoudiger te gaan koken. De zaken rekken ook hun openingstijden op: in de grote steden wint de brunchkaart aan terrein en op veel plekken kun je een all day breakfast krijgen.

Zelf koken is stukken goedkoper. Geldverspilling is dan ook de voornaamste kritiek op de horecagekte. Zo kan het 800 euro per jaar schelen als je níét elke dag op weg naar je werk een latte haalt. In een interview met NRC zei Quote-hoofdredacteur Sander Schimmelpenninck vorig jaar: „Mensen van onze generatie zijn heel slecht met geld. Altijd maar uit eten, uit eten, uit eten. Dat is bizar.”

De Australische vastgoedmagnaat Tim Gurner kreeg vorig jaar online een golf van woedende reacties over zich heen, toen hij op tv zei dat millennials moeten „stoppen met het kopen van avocadotoast als ze ooit een huis willen kopen”. Anne Tonen: „Ik krijg vaak kritiek: je bent gek, waarom geef je zoveel uit als je zelf boodschappen kunt doen? Maar sommigen geven veel uit aan kleding, ik aan het mijzelf makkelijker maken. Het leven is te kort om slecht te eten en slechte wijn te drinken.” Andere kritiek op de horecahausse: overlast. Inwoners van verhippende buurten hebben het gevoel dat elke verdwijnende winkel wordt vervangen door een eetzaak. In sommige wijken willen bewoners een horecastop (in Amsterdam-West en Utrecht-Centrum).

Ammerlaan ziet een natuurlijk eindpunt voor de horecalifestyle: bij het krijgen van kinderen. Gijsbregt Brouwer beaamt: „Bij vrienden met baby’s is het in een keer afgelopen.” Hijzelf is voorlopig nog niet uitgegeten. Binnenkort eet hij dankzij connecties bij een nieuw restaurant in de hoofdstad, nog vóór de officiële opening.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat er in Nederland 40.000 eetgelegenheden zijn. Dit moeten er 30.000 zijn, cafés waar je een hapje kunt eten niet meegerekend.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.

    • Jonas Kooyman