Recensie

Michael Moore spuwt weer vuur in ‘Fahrenheit 11/9’

Documentaire Met omineuze toon en satanisch koorgezang ploegt Michael Moore in ‘Fahrenheit 11/9’ van alles overhoop. Hij doet een oproep tot de barricades. Maar in het post-waarheidstijdperk storen propagandistische methoden.

Berg je als politicus maar wanneer Michael Moore komt helpen. In 2004 was zijn documentaire Fahrenheit 9/11 een hit: hoe George Bush jr. de natie Irak inrommelde. Democraat John Kerry was kansloos bij de presidentsverkiezingen. Michael Moore in Trumpland hielp Hillary Clinton in 2016 al evenmin aan de zege.

Fahrenheit 11/9 hoopt de kiezers te mobiliseren met het oog op de tussentijdse verkiezingen voor het Congres: als dat maar goed gaat. De titel verwijst naar Donald Trumps zege, een soort politiek 9/11. We keren terug naar 8 november 2016, als weldenkend Amerika ’s ochtends nog geen cent geeft voor Trumps kansen. En dan zijn gezicht op het Empire State Building geprojecteerd: de nieuwe president. Een aardschok. „How the fuck did this happen?”

Het antwoord geeft Moore in beproefde stijl: een dwingend betoog gelardeerd met rake archiefbeelden, galgenhumor, sarcastische montages en stuntjes. Met als brandstof de woede die onder Obama uit zijn tank was gesijpeld. Deze Moore spuwt weer ouderwets vuur en gaat kort door de bocht als het om feiten gaat. Zo lanceert hij de roddel dat Trump zich kandidaat stelde omdat tv-zender CBS Gwen Stefani meer geld gaf voor The Voice dan hij kreeg voor The Apprentice.

Na spot over Trumps creepy gedrag richting dochter Ivanka krijgt Fahrenheit 11/9 rap een omineuze toon. Bij beelden van Trump Tower klinkt satanisch koorgezang, Trumps stem wordt zelfs over een nazi-partijdag gemonteerd. Want een putsch acht Moore in Washington goed denkbaar nu Trump zijn innerlijke Mussolini heeft omhelsd. Met tot de tanden bewapende NRA-rednecks als stoottroepen.

Zo belanden we rap van farce in The Handmaid’s Tale. Toch is Trump niet Moores echte doelwit, maar de slappe Democraten die sinds Bill Clinton als Republikeinen-Light achter de muziek aanhobbelen. Door sabotage van de ‘onverkiesbaar radicale’ Bernie Sanders is het partij-establisment meer dan Poetin, James Comey of sensatiebeluste media schuldig aan Trumps zege, aldus Moore. Want anders dan damesbot Hillary Clinton zweepte Sanders wel een enthousiaste achterban op. En daar draait het om in het huidige, in de eigen bubbel opgesloten Amerika.

Zo ploegt Moore van alles overhoop in Fahrenheit 11/9, een oproep tot de barricades en tot een stormloop op de Democratische rangen. Hij ziet het morgenrood gloren, met activistische scholieren en leraren die zich reorganiseren. Amerika is immers veel linkser dan zijn politieke kaste. Misschien, maar door Trumps zege kijk je toch ook anders naar Moores meeslepende betoog. Zijn betrokkenheid is oprecht, zijn analyse snijdt vaak hout, maar juist in het ‘post-waarheidstijdperk’ storen propagandistische methoden. En wat de linkse lente betreft: die voorziet Moore al heel lang. Voorlopig is het woord nog aan Trump.

    • Coen van Zwol