‘Kabinet heeft geen echte visie op klimaatbeleid’

VNO-NCW Volgens VNO-NCW zijn de klimaatplannen van Nederland te beperkt. „We dreigen alleen ons eigen paadje schoon te vegen.”

Op de vraag of het bij minister Eric Wiebes aan visie ontbreekt, antwoordt De Boer: „Hij gaat tot nu toe op tonnenjacht, wij willen een overstijgende aanpak met meer impact.” Foto Remko de Waal/ANP

Nederland sust met het nieuwe klimaatakkoord vooral zijn eigen geweten. Een visie voor een echte systeemwijziging ontbreekt nog bij het kabinet, terwijl de kans bestaat dat de industrie als gevolg van „nationaal beleid” naar het buitenland verhuist.

Deze waarschuwing van werkgeversvereniging VNO-NCW komt vlak voordat de besprekingen voor een klimaatakkoord de finale fase ingaan. Vrijdag publiceert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zijn analyses van de voorstellen die in juli door de verschillende klimaattafels zijn gepresenteerd.

Die voorstellen moeten aan het eind van het jaar leiden tot een akkoord waarmee in 2030 de uitstoot van CO2 minimaal gehalveerd wordt. „Maar het effect is veel groter als we daadwerkelijk met sector- en grenzenoverstijgende plannen komen. Anders is het effect van onze nationale inspanningen veel te klein”, zegt voorzitter Hans de Boer van VNO-NCW in een gesprek met NRC.

Lees ook het uitgebreide interview met voorzitter Hans de Boer en directeur Cees Oudshoorn van VNO-NCW: 'We leven niet in een model'

Lang onderhandeld

Eerder dit jaar hebben de klimaattafels, waarin industrie, belangengroepen en de overheid zijn vertegenwoordigd, vier maanden lang onderhandeld om tot een halvering van de uitstoot van CO2 te komen. Die in juli gepresenteerde voorstellen ziet de top van de werkgeversvereniging vooral als ideeënvorming. „Logisch dat je uit allerlei sectoren de ideeën laat komen, maar vervolgens moet je je afvragen: hoe maak ik hier een energietransitie van? Een transitie waarmee Nederland zijn toekomst veiligstelt”, zegt Cees Oudshoorn, directeur bij VNO-NCW. Volgens hem begint nu pas de tweede helft, „waarin de wedstrijd wordt beslist”.

In een artikel in het economenblad ESB schrijven De Boer en Oudshoorn te streven naar grote projecten die nationale regie nodig hebben. Voorbeelden zijn de opslag van duurzame energie in waterstof en grote warmtenetten, waarbij restwarmte van de industrie huizen kunnen verwarmen. Met zulke projecten kan Nederland vooroplopen en ook elders in de wereld positieve effecten hebben, aldus VNO-NCW. „De regie is aan de klimaattafels gegeven”, zegt De Boer. „Uiteindelijk moet de nationale overheid de regie nemen. Nu dreigen we alleen ons nationale dingetje te doen, ons paadje schoon te vegen, maar mondiaal levert het niets op. Het geeft je misschien een goed gevoel, maar we kijken niet wat we echt kunnen bereiken.” Op de vraag of het bij minister Eric Wiebes aan visie ontbreekt, antwoordt De Boer: „Hij gaat tot nu toe op tonnenjacht, wij willen een overstijgende aanpak met meer impact.”

De uitspraken komen op een gevoelig moment. Mogelijk komt vrijdag ook de visie van het kabinet op de klimaatvoorstellen. De klimaattafels onder leiding van oud-minister Ed Nijpels moeten dan voor het eind van het jaar een definitief akkoord bereiken. Vorige week nog waarschuwden VVD-leider Klaas Dijkhoff en CDA-leider Sybrand Buma in de Tweede Kamer voor al te ambitieuze plannen.

    • Marike Stellinga
    • Erik van der Walle