Beter antibiotica dan het mes bij acute blindedarm

Geneeskunde

Iemand met een acute blindedarmontsteking hoeft niet meteen onder het mes. In veel gevallen kunnen antibiotica het genezen.

Ontstoken blindedarmweefsel. Foto iStock

Een ontstoken blindedarm hoeft niet meteen te worden geopereerd. Een behandeling met antibiotica maakt uiteindelijk meer dan de helft van de operaties overbodig.

Dat schrijven Finse artsen die vijf jaar keken hoe het hun 257 patiënten verging die met antibiotica waren behandeld voor hun eerste blindedarmontsteking. Bij 100 van hen (dat is krap 40 procent) was in de vijf jaar erna alsnog een operatie nodig.

Blindedarmonsteking heet officieel appendicitis. De blindedarm is een doodlopend stukje darm op de plaats waar de dunne in de dikke darm uitmondt. De blindedarm heeft een wormvormig aanhangsel: de appendix. Die ontsteekt soms en dan ontstaat een appendicitis.

In het Finse onderzoek dat al voor 2012 begon werden de 257 appendicitispatiënten die antibiotica kregen vergeleken met 273 patiënten die direct werden geopereerd. Wie welke behandeling kreeg was door het lot bepaald. De patiënten die antibiotica kregen liepen duidelijk minder vervelende complicaties op (6,5 procent) dan de patiënten die direct werden geopereerd. Van hen kreeg 24,4 procent een complicatie. Het proberen van antibiotica was geen oorzaak van complicaties. Van de 100 mensen die na antibiotica alsnog werden geopereerd, gebeurde dat bij 70 binnen een jaar. Daarna nam de kans om alsnog onder het mes te moeten snel af. De publicatie over het onderzoek stond dinsdag in het medisch tijdschrift JAMA.

‘Geschikt alternatief’

De onderzoekers concluderen dat antibioticabehandeling een geschikt alternatief is voor de behandeling van ongecompliceerde acute blindedarmontsteking. Een gelijktijdig verschenen commentaar in JAMA sluit zich daar bij aan. „Patiënten met een vermoede blindedarmontsteking kunnen het aanbod krijgen om eerst antibiotica te proberen, nu bekend is dat er weinig kans is op complicaties door het uitstel van een operatie, en nu er maar 39 procent kans is om binnen 5 jaar alsnog blinderdarmonsteking te krijgen.” Meer vergelijkend onderzoek naar antibiotica en operaties is niet nodig, vindt de commentator. Wel moet er worden gezocht naar de juiste antibioticakuur. In het Finse onderzoek was dat een zware kuur.

Acute blindedarmontsteking was decennialang een reden om onmiddellijk te opereren. Desnoods midden in de nacht. Die tijd is voorbij, maar de Nederlandse artsen die zich aan de richtlijn houden opereren hun patiënten snel. Die richtlijn uit 2010 is verouderd, zegt de website van de Federatie Medische Specialisten.

    • Wim Köhler