Pensioenfondsen: kabinet, maak haast met akkoord

Pensioenakkoord Dat een pensioenverlaging dreigt terwijl de economie zo goed draait, is niet uit te leggen, vinden vijf grote pensioenfondsen.

Het kabinet, werkgevers en vakbonden moeten meer haast maken met het sluiten van een pensioenakkoord. Dat schrijven de directeuren van de vijf grootste pensioenfondsen deze maandag in NRC.

Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) had al voor Prinsjesdag een akkoord willen sluiten met de sociale partners over een nieuw soort aanvullend pensioen, waarvoor werknemers sparen boven op basispensioen AOW. Het kabinet wil dat het pensioen beter past bij de huidige arbeidsmarkt waarin veel werknemers op latere leeftijd zzp’er worden.

Maar de vakbonden zijn voorzichtig: ze willen genoeg zekerheid dat de pensioenen snel verhoogd kunnen worden in een nieuw stelsel. Bovendien willen ze dat de pensioenleeftijd minder snel stijgt.

De pensioenfondsen ABP, Zorg en Welzijn, PME, PMT en BPF Bouw willen snel af van het huidige stelsel omdat de meeste pensioenen al jaren niet zijn meegestegen met de inflatie. In 2020 en 2021 dreigt er een korting op zo’n 60 procent van alle pensioenen, van zowel gepensioneerden als werknemers. Dat is moeilijk uit te leggen nu het economisch zo goed gaat, schrijven de directeuren. Dat „druist tegen elk rechtvaardigheidsgevoel in”.

Probleem voor de pensioenfondsen is de lage rente, waardoor zij ervan uit moeten gaan dat hun beleggingen de komende decennia weinig rendement opleveren. Ze moeten nu al grote buffers aanleggen, waardoor ze geen geld overhouden voor het verhogen van de pensioenen. De fondsen willen dat een nieuw pensioen meer meebeweegt met de economie. Dat betekent dat ze in goede tijden sneller meestijgen met de prijzen en in slechte tijden sneller gekort worden.

Kabinet, werkgevers en vakbonden onderhandelen deze weken nog volop. De hoop is alsnog snel een akkoord te sluiten, maar niet alle partijen zijn optimistisch dat het lukt. Om de vakbonden over de streep te trekken is het kabinet bereid de AOW-leeftijd minder snel te verhogen, zeggen ingewijden. Dat kost de schatkist al snel 1 miljard euro.

Twistpunt in de onderhandelingen is hoe snel pensioenfondsen straks de pensioenen mogen verhogen, en hoe snel zij na tegenvallers de pensioenen moeten korten. De vijf pensioenfondsen willen net als de vakbonden dat de regels minder strak worden. Maar toezichthouder De Nederlandsche Bank is bang dat pensioenen dan verhoogd gaan worden ten koste van toekomstige generaties.

De grote pensioenfondsen spreken zich ook voor het eerst samen uit tegen ‘persoonlijke pensioenpotjes’. Vooral coalitiepartijen VVD en D66 willen deze individuelere vorm van pensioen, die ook in het regeerakkoord is gezet. Maar omdat de vakbonden dat niet zagen zitten, onderhandelen de sociale partners sinds begin dit jaar vooral over een nieuw collectief pensioen. Dat betekent dat fondsen het pensioengeld, net als nu, vanuit één gezamenlijke pot beleggen.

‘Rutte speelt op safe’ Opinie, pagina 18
    • Marike Stellinga
    • Christiaan Pelgrim