Hoe de handelsoorlog de beurzen raakt

Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen op de beurs. Ditmaal: de weerslag van de handelsoorlog.

Terwijl de Amerikaanse aandelenkoersen recordhoogtes bereiken, staat de Shanghai Composite Index dit jaar op zijn laagste punt sinds 2014. Foto Andy Wong/AP

Wanneer wordt een handelsconflict een handelsoorlog? Als China en de Verenigde Staten niet al in een handelsoorlog verwikkeld wáren, dan toch zeker vanaf deze maandag. Elk Amerikaans bedrijf dat bevroren zwijnenvlees, cashewnoten of een van de duizenden andere door Trump geselecteerde producten uit China importeert, moet daarvoor een heffing van 10 procent betalen. Bijna de helft van de uitvoer van China naar de VS is nu belast met dit handelstarief.

Amerika, van oudsher voorvechter van vrije wereldhandel, dat protectionisme propageert versus China, de nieuwe cheerleader van economisch liberalisme. Het zijn vreemde tijden.

Hoewel handelsrestricties beide landen zouden moeten raken, doen de beurzen anders vermoeden. Terwijl de Amerikaanse S&P 500 record na record breekt (zie de beurswaardes van duizend miljard van Apple en Amazon) bereikte de Shanghai Composite Index deze maand zijn laagste punt sinds 2014. Wat is er aan de hand?

Eerst de VS. Het beeld daar vertekent, zegt Richard Abma, hoofd beleggingen bij OHV Vermogensbeheer. Veel van de koerswinst is terug te voeren op eenmalige belastingvoordelen die Trump Amerikaanse bedrijven biedt. Multinationals die overzees geld terughalen, betalen daarvoor dit jaar een laag tarief. Het grootste deel van dat gerepatrieerde geld staken die ondernemingen in het opkopen van eigen aandelen. Dat heeft de S&P naar bijzondere hoogtes gestuwd.

Lees meer over Amerikaanse bedrijven die eigen aandelen inkopen

Wat ook meespeelt, zegt hoofd opkomende markten bij Robeco Wim-Hein Pals, is dat het gros van de Amerikaanse koerswinsten drijft op het succes van de FAANG-aandelen (Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Google). Behalve Apple, dat een aanzienlijk deel van zijn omzet uit China haalt, raakt de handelsoorlog deze techgiganten (nog) niet.

Dan China. Waarom dalen die koersen daar zo? Abma, van OHV Vermogensbeheer: „De Shanghai Composite Index bestaat voor 50 procent uit industriële bedrijven: die sector is erg afhankelijk van export.” De importheffingen die Trump tot nu toe doorvoerde, waren vooral gericht op Chinese industriële goederen.

Ook de sterke dollar speelt een rol. Opkomende landen hebben de afgelopen jaren veel in dollars geleend vanwege de lage rente. De sterke dollar drukt opkomende landen nu dieper in de schulden. Abma: „Slechts 17 procent van de Chinese export gaat naar de VS. De overige 83 procent gaat naar de rest van de wereld, onder andere de opkomende markten.” Die hebben nu minder bestedingsruimte om producten uit China te importeren.

Door dit soort ontwikkelingen ontstaan serieuze zorgen over economisch groeiwonder China. Al sinds de zomer is sprake van een bear market, de Shanghai Composite Index staat zeker 20 procent lager dan zijn hoogtepunt in januari. Volgens The Wall Street Journal verkopen steeds meer institutionele beleggers belangen in China. Zorgwekkend, vindt de Amerikaanse krant, aangezien institutionele beleggers bij uitstek voor de lange termijn in fondsen zitten. Om nog even verder te somberen: investeringen in vaste activa in het land groeiden dit jaar in het laagste tempo in 25 jaar tijd: 5,3 procent, becijferde het Nationale Bureau voor de Statistiek in China.

Kom met dit soort cijfers niet aan bij Pals van Robeco. „Om het even in perspectief te zetten: de Chinezen exporteren voor 500 miljard dollar naar de VS. Op een economie ter waarde van 13 duizend miljard dollar is dat net 4 procent. Mocht de handelsoorlog escaleren en de volledige Chinese export een tarief krijgen van 25 procent, dan neemt dat maximaal 0,6 procent af van de Chinese groei.” Blijft over: een jaarlijkse groei van 6 procent. Cijfers waar het Westen alleen maar van durft te dromen, zegt Pals.