Recensie

Veel halflege zalen bij rommelig TodaysArt

Festival Door continue wijzigingen in het programma kwam TodaysArt niet goed uit de verf. Regelmatig stonden artiesten dit weekend voor halfvolle zalen.

Op TodaysArt kon je op je rug liggen in een klapperende witte yurt waarin van nok tot grond visuals zijn geprojecteerd. Foto Maurice Mikkers

Overzicht, dat is nooit het sterkste punt geweest van TodaysArt. Een timetable met de lengte van een flinke lap wc-papier, een website die een blokkendoos aan informatie over je uitstort en een programmaboekje zonder structuur. Dat hoort nou eenmaal bij het Haagse stadsfestival dat al sinds 2005 kunst, wetenschap en technologie verbindt. Mooi vormgegeven? Ja. Cutting edge? Zeker! Toegankelijk? Niet altijd. Maar daar gaat het ook niet om. TodaysArt opent op een speelse manier een venster naar de toekomst.

Het immer uitdijende festival (negen locaties dit jaar) wil overrompelen en verrassen. Waar anders kan je in gesprek met de bedenkers van ‘cellF’, een gigantische modulaire synthesizer met het uiterlijk van een Funktion One-speaker en een petrischaaltje met menselijke neuronen als basis voor de ruimtelijke compositie? De machine vertaalt het signaal tussen de neurotransmitters naar een ruimtelijke compositie die over tien speakers door galerie The Grey Space schalt. Luisterend naar deze ‘human jam session’ op zaterdagmiddag, mijmerend over filosofische vragen als ‘Kunnen cellen rocksterren zijn?’, is TodaysArt op zijn best.

Waar anders zie je een soepele choreografie van danser Roderick George op stuiterende computerbeats van producer Lotic? Waar anders kan je op je rug liggen in een klapperende witte yurt waarin van nok tot grond visuals zijn geprojecteerd? Door cirkels, geometrische patronen, fractals en drones werden bezoekers als Alice in Wonderland naar een andere wereld gekatapulteerd. „Dit is één grote trip”, zo verwoordde een jongen het die zaterdagnacht verdwaasd naar buiten liep. Ook op muzikaal vlak is TodaysArt vooruitstrevend, met dit jaar veel aandacht voor ‘deconstructed club music’ van onder meer afrofuturiste Nkisi en latin beatmaker Bonaventure. Het is belangrijk dat dit soort outsiderkunst naast de door house en techno gedomineerde clubs een podium krijgt.

Nieuwe werelden

Dat doet TodaysArt goed: het ontsluit nieuwe werelden. Bijvoorbeeld door artiesten van het Franstalige eiland Réunion, dat ten oosten ligt van Madagaskar, een eigen locatie te laten vullen. Die locatie op de Grote Markt was bovendien gratis toegankelijk. Alleen: er was bijna niemand. Helaas gebeurde dat vaker dit weekend. Er waren leuke optredens van Detroit-technopionier Mike Banks en Mark Flash en een ijzersterke dj-set van JASSS in het Magazijn. De Spaanse draaide vrijdagnacht een ontzettend veelzijdige set met Electronic Body Music-invloeden, hardcore en melodieuze jazzhouse in de kleine, gezellige kelderclub. Stoïcijns reeg ze hoogtepunt na hoogtepunt aaneen boven ratelende rubberen drums. Ook de audiovisuele liveshows van Lanark Artefax in Het Paard met uit elkaar spattende scherven, gefilterde synthesizers en explosieve beats was indringend, al was het precies dezelfde show die hij een half jaar eerder liet horen tijdens festival Rewire.

De audiovisuele shows van Dasha Rush en Shed vielen tegen. Shed had sonisch behang gemaakt voor een treinreis, met wat lompe overgangen en saaie visuals. De show van Dasha Rush was tenenkrommend. Niet alleen legde de Russische techno dj het publiek vrij expliciet duiding op in woord en beeld bij aanvang, maar aan het eind van haar set besloot ze zelf mee te doen met de professionele danser. Haar houterige bewegingen naast de man die iedere spier in zijn lichaam afzonderlijk leek te kunnen laten trillen waren pretentieus en weinig doordacht.

Programmawijzigingen

Voor een te groot deel kwam het programma dat op papier zo goed was, niet uit de verf in praktijk. Dat kwam vooral door de continue wijzigingen in het programma. Door de storm van vrijdagnacht moest Underground Resistance-voorman Mike Banks zijn vlucht verzetten naar zaterdag. Maar ook Deena Abdelwahed en Dasha Rush waren die nacht ineens gewisseld van plek. Het hele programma in sociëteit HOOP liep bovendien een uur uit.

De werfkelder met zoeklichten, consumptiebonnen en matig geluid, is niet per se de plek waar je een uur wil wachten. Het is bovendien frustrerend als je eerst twintig minuten vruchteloos staat te koukleumen omdat de laatste audiovisuele show in de ‘full dome’ niet doorgaat (de techniek was niet op tijd op orde), daarna tevergeefs consumptiebonnen koopt in De HOOP om Benedikt Frey te zien en vervolgens in Het Paard wordt geconfronteerd met Dasha Rush in plaats van Deena Abdelwahed.

Door dit soort logistieke rompslomp bleven veel zalen halfvol en kwamen optredens niet uit de verf. Bovendien liet de security van Het Paard mensen lang en onnodig wachten in de regen. Op autoritaire toon ondervroeg het bezoekers die overduidelijk in het vorige millennium waren geboren vrijdagnacht over hun ‘ID’. Dit soort machtsvertoon is echt ongepast als L.A.-beatmaker en zanger MNDSGN een zaal verderop zijn deken van fluwelen zang en soulvolle tracks maar om een handvol mensen heen kan wikkelen. Het lijkt erop dat het festival beter wat kan snijden in locaties en line up om volgend jaar met een wat uitgedund, en strakker georganiseerd programma meer indruk te maken.

Correctie (24-9-2019): De artiest Bonaventure werd eerder foutief Bona Ventura genoemd. Dat is gecorrigeerd.

    • Rolinde Hoorntje