PSV legt zwaktes van dit Ajax pijnlijk bloot

PSV-Ajax PSV overklaste Ajax in de eerste topper van het seizoen: 3-0. De spelers van trainer Erik ten Hag lieten het op alle fronten afweten en werden afgestraft door „typische PSV-waarden”.

Ajax-doelman André Onana kan het schot van PSV’er Gaston Pereiro (buiten beeld) niet tegenhouden: het eerste doelpunt van PSV is een feit. Foto JOEP LEENEN/ANP

Buiten klonk het al te bekende gejuich van PSV-supporters, steeds wanneer een Ajacied de gang maakte naar de spelersbus. Binnen zat Erik ten Hag te vertellen dat Luuk de Jong – „dat zie je ook in Europese duels” – amper te bespelen is door de lucht. „Dus we zijn uitgegaan van onze eigen waarden: goed in balbezit zijn”, klonk het des Ajax’ uit de mond van de trainer wiens profiel zo weinig traditioneel Ajax is. „Het is geen garantie dat als je daar echt een centrale verdediger tegenover neerzet, dat je wel de duels wint.”

Het was zondagavond en PSV-Ajax was 3-0 geworden, net als vijf maanden terug. Toen was de titel een feit, nu nipt Eindhoven alweer voorzichtig aan de champagne. Twee topclubs die de rest van het eredivisieveld achter zich hebben gelaten – financieel en dus sportief – troffen elkaar in een najaarsclash met een eenzijdig verloop.

Symptomatisch

De nederlaag was symptomatisch, exemplarisch. Ajax naar Eindhoven, al drie keer op rij nu een kansloze aangelegenheid. En er is altijd wel een Ajacied die in de week vooraf wil uitspreken dat je in de toto alvast een uitzege kan noteren; Lasse Schöne dit keer die zei dat „wij volgende week bovenaan staan”. Schöne werd in de rust gewisseld, Ajax staat vijf punten achter nu. Vijfde seizoen zonder titel? Te vroeg nog.

Ajax werd afgestraft door „typische PSV-waarden”, zei Ten Hag. Hij bedoelde, vermoedelijk, deugden als: discipline, teamgeest, vechten voor elkaar, agressie, alertheid, snelheid voorin, lengte voorin, weten wat er in een topduel gevraagd wordt, ‘vuile’ meters maken, scherpte, tactische logica. Ten Hag: „De ploeg was er op voorbereid, toch hebben we het [op het veld] niet omgezet. Dat is teleurstellend.”

Maar bescheidenheid zou de duurste Nederlandse sportploeg ooit sieren. Zo’n poenerig geheel en dan zo afhankelijk van de 19-jarige aanvoerder, de beste van allemaal: Matthijs de Ligt. Het fundament onder het flegmatieke Ajax viel weg in de aanloop naar AEK Athene woensdagavond (3-0 zege in de Champions League). Weinig problemen toen, maar een topper tegen PSV, het bleek te veel zonder De Ligt.

Lees ook de column van Wilfried de Jong: PSV bestrijdt Ajax met gif

Contrast met PSV

Mooie spelers, Ajax, dat wel. Supersnelle denkers die diepte zien, maar geen supersnelle spelers met diepgang, kun je constateren in contrast met PSV. Goals vielen uit het niets, zei Ten Hag op een gegeven moment. Strikt genomen klopt dat voor zover hij bedoelt dat er niet bepaald aanvalsgolven op de doelmond van Ajax beukten voordat de 1-0 viel.

Maar het gevaar loert voortdurend bij PSV, zo aalglad en vingervlug zijn Steven Bergwijn en Hirving Lozano. Zo sterk speelt Luuk de Jong, directeur op het veld. Betonvlechter Jorrit Hendrix was een klasse apart, backs Denzel Dumfries en Angeliño vochten als leeuwen. Wie niet, bij PSV? De psychologische trucs vooraf waren van het klassieke soort. De uitspraak van Schöne was opgehangen in de kleedkamer en de staf had de selectie een compilatiefilmpje van de kampioenswedstrijd van vorig seizoen voorgeschoteld. Het zal wel werken.

Ten Hag loste het probleem centraal achterin, de blessure van De Ligt, op met een weinig briljante vondst waarvan je de kwetsbaarheid van tevoren al kon aanvoelen. Daley Blind, zwak in de timing weer, gekoppeld aan Frenkie de Jong.

Neerlands creatieve hoop in bange dagen had een afgrijselijke eerste helft. De Jongs manifestatie op het eredivisietoneel was driekwart jaar geleden als libero, in de Arena tegen PSV, waar hij het veld nu en dan spleet als Mozes de Rode Zee. Het werd 3-0 voor Ajax, toen. Hij heeft een tamelijke grote comfortzone, maar hij was blij dat hij weer middenvelder was. „Ik heb daar lang om gezeurd”, zei hij onlangs.

Andere keuzes

Het had gewerkt tegen AEK Athene in de Champions League, vandaar Ten Hags formatie met De Jong en Blind achterin. Dat PSV andere koek is? Ten Hag: „Met andere keuzes verlies je ’m ook, dat heeft het verleden wel aangetoond.” De goals waren volgens hem te wijten aan het hele team, niet de defensie.

Bij de 1-0 kwamen alle zwaktes van Ajax catastrofaal samen – al vergt het een topteam om die zo genadeloos bloot te leggen. Klaas-Jan Huntelaar (Ajax) in de spits had een motorische hapering, Blind anticipeerde verkeerd bij een interceptie waardoor Luuk de Jong kon wegdraaien. Toen kwam iedereen te laat. Frenkie de Jong kon geen druk zetten op Steven Bergwijn, Gaston Pereiro (PSV) ontving de bal in de rebound en schoot, na wat half-half drukzetten van Carel Eiting, door twee paar benen raak. Een kwartier later was het 3-0, via De Jong en Lozano.

Nee, aan Ten Hag lag het niet – weer niet. Net als vorig seizoen in het kampioensduel van PSV, waarin Ajax opdraafde en afdroop en de 3-0 nederlaag te wijten viel aan een gebrek aan volwassenheid, volgens hem. Dit zijn rijpere jongens dan toen. De spelers hadden er weer een potje van gemaakt. Klopt ook nog, maar de manier waarop Ten Hag zichzelf ontziet schuurt met de gretigheid waarmee hij eigen tactische vondsten bij mooi weer voor het voetlicht brengt. Zelden – nooit? – hoor je hem zeggen: ik heb het verkeerd ingeschat. Hij zou het weer zo doen, zei hij. In die zin best wel een typische Ajax-trainer.

Nog steeds verdwenen Ajacieden buiten onder luid gejoel de spelersbus in, toen de laatste vraag aan PSV-trainer Van Bommel was: is de ploeg verder dan je had gedacht? „We zijn nog steeds dingen aan het toevoegen. Nuances aanbrengen, tegen Barcelona, nu tegen Ajax. Maar wel binnen je speelwijze, dan moet je niets aanpassen. Dan krijgen spelers houvast en komen de resultaten. Dan zie je ook een team, met publiek dat ons heeft gedragen. Daar ben ik heel trots op.”

    • Bart Hinke