Opinie

    • Rosanne Hertzberger

Niks koopkracht, dit land snakt vooral naar tijd

September voelt elk jaar hetzelfde. De zomer is voorbij en we komen tot de verrassende conclusie dat een vakantie van twee weken toch niet helemaal opweegt tegen de chronische stress in de rest van het jaar. In de eerste week van september begint iedereen elkaar zijn plannen te mailen. De tweede week spendeer je met het beantwoorden van die mail. De derde week concludeer je dat het dweilen met de kraan open is en geef je het maar op. Dan beginnen mensen te appen. Als dat niet meer werkt gaan ze bellen. En zo tegen Prinsjesdag is iedereen terug bij af - snakkend naar een adempauze.

Op televisie hebben ze het over koopkracht. Ik vraag me af voor hoeveel mensen dat in Nederland belangrijk is. Veruit de meesten zoeken naar een beetje tijd om al dat geld een keer te kunnen uitgeven. Dit land snakt naar tijd. Dat is mijn indruk althans.

Neem de politie. Die kreeg de afgelopen jaren nogal wat aandachtspunten erbij. Er moest mankracht naar mensenhandelteams, hennepteams en naar de ondermijnende criminaliteit. Er moest steeds meer blauw online, de wijkagenten moesten 70 procent van hun tijd in de wijk blijven, en voor elke arrestant moesten twee arrestantenbewaarders beschikbaar zijn. Tegelijkertijd moesten er ook gewoon elk moment genoeg auto’s zijn om dag en nacht op 112 meldingen te reageren. Gek genoeg waren er ook een boel langdurig zieken wegens permanente uitputting. De gemiddelde politieagent zou gewoon eens een keer een weekend vrij willen in de zomer. Maar gelukkig was er met de koopkracht niet veel mis.

Rond Prinsjesdag lijken we soms wel een landje vol geldwolven die hebberig en kwijlend voor de etalages staan te wachten om meer-meer-meer te kunnen kopen. Terwijl verpleegkundigen in dit land het leuk zouden vinden om een keer met hun kinderen te kunnen ontbijten. En het onderwijs? Dat schijnt helemaal één groot zwart gat te zijn. Een vriend van mij besloot twee jaar terug het onderwijs in te gaan. Ik heb hem sindsdien nauwelijks meer gezien. Ergens appte hij dat het over een paar jaar wat rustiger zou kunnen worden. We hebben ons voorgenomen om in 2021 een biertje te drinken. Misschien wel twee, want die jongen heeft een koopkracht, ongelofelijk!

Het is één van de reden dat een academische baan me soms deed huiveren. Daar komt elk jaar een intimiderende horde studenten binnen gegaloppeerd die allemaal heel degelijk onderwijs moeten krijgen en straks hun titel waardig moeten zijn. Daar wordt dan een piepklein teampje tegenover gezet, dat je in het academische jaar gestaag op ziet branden. Beroepsrisico (maar een koopkracht dat ze hebben!).

Dit kabinet investeert best wat geld in de zorg, de politie en het onderwijs. Maar geld betekent niet altijd meer tijd. Of in ieder geval is de wisselkoers soms ronduit slecht. In de zorg klotst het geld tegen de randen maar staan er toch zo’n 25 vacatures open voor elke verpleegkundige. Mensen kijken wel uit om hun tijd en aandacht en energie te laten wegsijpelen in de bodemloze put van de zorg. Dan kan je het bijstandsniveau nog zo lang drukken en belasting voor de werkenden nog zo lang verlichten, maar heel veel mensen blijven stress door permanent geldgebrek verkiezen boven stress door permanent tijdgebrek. Kwestie van prioriteiten.

Wij vragen in Nederland veel te veel van de publieke sector. Het is een standaardreflex om elk maatschappelijk probleem weg te delegeren naar een politieagent, een hulpverlener of – misschien nog het vaakst – naar het onderwijs. Daar zouden ze echt eens meer aandacht moeten besteden aan programmeren/koken/financiën/seksuele voorlichting/gezondheid/gymnastiek of welke hobby dan ook. Dat is niet alleen de schuld van Den Haag. Of je nou politicus bent of niet, ieder die een voorstel heeft en daarvoor een uur extra tijd vraagt van de publieke sector moet ook een taak zoeken waar diezelfde sector dan een uur minder aan hoeft te besteden, of nee, liefst twee uur, gezien de werkdruk. En misschien is het een goed idee als het kabinet volgend jaar in plaats van een miljoenennota een urennota presenteert. Ik ben heel benieuwd hoe de beleidsplannen dan voor elke gezinssituatie zouden uitpakken.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.
    • Rosanne Hertzberger